I SA/Wa 1206/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz asesor WSA Marek Maliński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2024 r. sprawy ze skargi P.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 11 marca 2024 r. nr KOA/708/Sr/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 11 marca 2024 r., nr KOA/708/Sr/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpoznaniu zażalenia P. L. od postanowienia Burmistrza Miasta [...] z 3 stycznia 2024 r., nr 1.2024 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że postanowieniem z 5 grudnia 2023 r., nr 3.2023 Burmistrz Miasta [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją tego organu z 13 kwietnia 2021 r., nr 5211.146.2021. orzekającą o przyznaniu P.L. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym synem A. L. na okres od 1 lutego 2021 r. do 30 kwietnia 2024 r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał m.in., że 27 listopada 2023 r. przesłano mu opinię Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 21 listopada 2023 r., nr KOA/5296/Sr/23 stwierdzającą, że w sprawie zachodzi podstawa wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Kolegium uznało za stosowne zbadanie, czy w sprawie zaistniały formalne przesłanki do wznowienia postępowania. W toku przeprowadzonego postępowania organ I instancji uznał, że spełnione zostały wszystkie przesłanki formalne do wznowienia postępowania. Wskazał, że w dacie wydania decyzji przyznającej świadczenie opiekę nad synem sprawowała matka, a zatem nie istniała konieczność sprawowania opieki przez ojca i nie wystąpiła przesłanka warunkująca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym konieczne stało się wznowienie postępowania i wyjaśnienie, jak i przez kogo była sprawowana opieka. Postanowieniem z 3 stycznia 2024 r. Burmistrz Miasta [...] wstrzymał wykonanie decyzji z 13 kwietnia 2021 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P. L. Rozpoznając sprawę Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 152 § 1 kpa organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W ocenie organu okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Skoro w dacie wydania decyzji z 13 kwietnia 2021 r. przyznającej świadczenie pielęgnacyjne opiekę nad synem sprawowała matka, to należy zweryfikować zasadność wniosku złożonego przez ojca dziecka o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Konieczne jest zbadanie, czy w ogóle wystąpiła przesłanka warunkująca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Kolegium w tej sytuacji konieczne stało się wznowienie postepowania, jak również wstrzymanie wykonania decyzji przyznającej świadczenie, bowiem uprawdopodobnione zostało, że decyzja z 13 kwietnia 2021 r. może zostać uchylona. Organ odwoławczy powołał orzecznictwa sądowe dotyczące przepisu art. 152 § 1 kpa. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 11 marca 2024 r. złożył P. L. Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 kpa oraz art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zarzuty rozwinął w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 152 § 1 kpa, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Z treści art. 152 kpa wynika, że jedyną okolicznością upoważniającą organ do wstrzymania wykonania decyzji jest prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, której dotyczy wznowione postępowanie. W powyższym stanie prawnym należy zwrócić uwagę na to, że organowi administracji rozstrzygającemu kwestię wstrzymania wykonania decyzji przysługuje istotny zakres swobodnego uznania. Organ nie musi bowiem prowadzić wznowionego postępowania aż do jego zakończenia, ale już w trakcie tego postępowania może, a z mocy art. 152 § 1 kpa jest zobowiązany do oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Powołany przepis stanowi wyraźnie o ustaleniu prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a nie o pewności takiego rezultatu prowadzonego postępowania. Zaistnienie stanu prawdopodobieństwa uchylenia ostatecznej decyzji nie wymaga udowodnienia i nie przesądza, że dotychczasowa decyzja na pewno zostanie uchylona. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1588/17 podkreślił, że o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji w rozumieniu art. 152 § 1 kpa można mówić dopiero wówczas, gdy bez konieczności przeprowadzania szczegółowej analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz dowodów i argumentów przedstawionych przez stronę postępowania, jak również bez konieczności dokonywania szczegółowej analizy przepisów prawa, mających zastosowanie w sprawie, możliwe jest stwierdzenie, że decyzja zostanie uchylona. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1430/21 i powołane w nim orzeczenia). Zauważyć należy, że konieczne jest jedynie uzyskanie przez organ przekonania, że prawdopodobnie dojdzie do wydania decyzji uchylającej decyzję, której dotyczy wznowienie postępowania. Przenosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy, należy podnieść, że w zaskarżonym postanowieniu organ wskazał okoliczność, która uprawdopodabnia możliwość uchylenia decyzji z 13 kwietnia 2021 r. w wyniku wznowienia postępowania. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy, w tym pisma Kolegium z 21 listopada 2023 r. matka dziecka E. M. była zatrudniona w [...] Sp. Z oo od 5 kwietnia 2019 r. aż do urodzenia syna A. Następnie korzystała z urlopu macierzyńskiego (od 7 lipca 2020 r. do 23 listopada 2020 r.), rodzicielskiego (od 24 listopada 2020 r. do 5 lipca 2021 r,), a następnie wychowawczego (do 22 września 2024 r). Oznacza to, że w dacie wydania decyzji z 13 lutego 2021 r. opiekę nad dzieckiem sprawowała matka, a nie ojciec. Z pisma Kolegium wynika, że brak jest dokumentów potwierdzających okresy zatrudnienia ojca dziecka przed uzyskaniem prawa do świadczenia. W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie E.M., z którego wynika, że w okresie od 6 lipca 2021 r. do 30 lipca 2021 r. przebywała na urlopie bezpłatnym. Z wyżej wskazanych przyczyn zasadne było wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wyjaśnić należy, że instytucja procesowa, o której mowa w art. 152 § 1 kpa, służy ochronie strony przed możliwymi negatywnymi konsekwencjami, jakie może ponieść na skutek wykonania lub dalszego wykonywania decyzji, przede wszystkim chroni przed powstaniem szkody, zaś dla jej zastosowania wystarczy wskazanie na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wyjaśnić również należy, że do postępowania incydentalnego, bo taki charakter ma prowadzone na podstawie art. 152 § 1 kpa postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, nie stosuje się wymogów dotyczących postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Nie sposób zatem oczekiwać, by w ramach tego postępowania incydentalnego organ dokonywał wszechstronnego i kompletnego zbadania zaistnienia w sprawie przesłanki wznowieniowej, a także badał zasadność lub niezasadność przyznania świadczenia. Podniesione zatem w skardze zarzuty nie zdołały podważyć prawidłowości stanowiska przyjętego przez organ w zaskarżonym postanowieniu. Ubocznie wskazać należy, że organ I instancji decyzją z 22 lutego 2024 r. uchylił decyzję z 13 kwietnia 2021 r. we wskazanej w niej okresach. Decyzja ta nie jest jednakże przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie. Ze wszystkich wyżej wskazanych przyczyn Sąd z mocy art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ppsa.