I SA/Wa 1207/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-22
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Joanna Skiba, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta K. posiadał legitymację procesową (interes prawny) do wniesienia skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa dotyczącą przekazania mienia Skarbu Państwa na rzecz Województwa?Ratio decidendi
Prezydent miasta na prawach powiatu, reprezentując Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, posiada interes prawny do wniesienia skargi na decyzję uszczuplającą zasób nieruchomości Skarbu Państwa, którymi dotychczas gospodarował. Interes prawny w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy rozumieć szerzej niż w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2003 r. uchylającą decyzję Wojewody [...] i orzekającą o przekazaniu nieodpłatnie na własność Województwa [...] części nieruchomości Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pierwotnie oddalił skargę z powodu braku interesu prawnego Prezydenta Miasta K. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na istnienie interesu prawnego Prezydenta Miasta K. jako reprezentanta Skarbu Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Joanna Skiba (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku nr [...] Minister Skarbu Państwa uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 roku nr [...] odmawiającą przekazania nieodpłatnie na własność Województwa [...] [...] części nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w K., przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, posiadającej KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w K. i orzekł o przekazaniu nieodpłatnie na własność Województwa [...] [...] części wyżej opisanej nieruchomości Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że przedmiotowa działka jest zabudowana budynkiem biurowym, którego cześć w wysokości [...] części była i jest wykorzystywana przez Województwo [...], pozostała część jest wykorzystywana przez Wojewodę [...]. Zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) przedmiotem przekazania na rzecz województwa może być mienie Skarbu Państwa, służące realizacji zadań województwa, a w szczególności określonych w art. 14 powołanej ustawy. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana przez Województwo [...] do realizacji swoich zadań. Minister Skarbu Państwa zauważył, że przekazanie mienia w trybie ustawy o samorządzie województwa ma charakter fakultatywny, a wydane na jego podstawie decyzje oparte są na uznaniu administracyjnym. Wymieniony przepis przez użycie słów "może być przekazane", pozostawia uznaniu organu orzekającego ocenę zasadności przekazania województwu mienia związanego z realizacją jego zadań. Minister Skarbu Państwa podkreślił również, że na podstawie przedłożonych dokumentów nie można zasadnie stwierdzić, iż przedmiotowa nieruchomość powinna stanowić własność Skarbu Państwa czy też własność w części Województwa [...] i w części Skarbu Państwa, biorąc jednak pod uwagę fakt, że [...] Urząd Wojewódzki nie ma przyznanych praw do tej nieruchomości, uznał żądanie samorządu za zasadne. Zdaniem organu II instancji nie można ocenić interesu organu administracji rządowej w dążeniu do zachowania własności przedmiotowej nieruchomości bez wykazania przez ten organ, że nieruchomość ta jest mu istotnie potrzebna do realizacji konkretnych zadań natomiast okoliczność, którą podniósł w decyzji I instancji Wojewoda [...], że niektóre jego jednostki organizacyjne funkcjonują poza główna siedzibą [...] Urzędu Wojewódzkiego, co powoduje trudności organizacyjne, nie są wystarczającą podstawą do odmowy przekazania wyżej wymienionego mienia w trybie art. 49 ustawy o samorządzie województwa. Jest to tym bardziej uzasadnione - zdaniem organu II instancji, że wcześniej Wojewoda [...] odmówił przekazania tej części przedmiotowego mienia w trybie art. 68 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczna (Dz. U. Nr 133., poz. 872 ze zm.).
Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Prezydent Miasta K. wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem.
Złożoną skargę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 3o sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 grudnia 2004 roku oddalił skargę Prezydenta Miasta K. W uzasadnieniu wyroku podał, że skarżący Prezydent Miasta K. nie posiadał interesu prawnego, a tym samym przymiotu strony do wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie. Tylko przepisy prawa materialnego w ocenie sądu wojewódzkiego - stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają legitymację procesową strony, natomiast Prezydent Miasta K. nie wskazał takich przepisów, z których mógłby wywieść interes prawny w tym postępowaniu
Skargę kasacyjna od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent Miasta K., zarzucając wyrokowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późń. zm.) poprzez przyjęcie braku interesu prawnego skarżącego we wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wyrokiem z dnia 17 maja 2006 roku Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt I OSK 888/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozstrzygając czy występujący ze skargą Prezydent Miasta K. ma legitymację do wniesienia skargi, sąd winien mieć na względzie treść art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Z kolei w miastach na prawach powiatu funkcję starosty wykonuje, stosownie do regulacji art. 92 w związku z art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1592 ze zm.), prezydent miasta. Starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) niewątpliwie nie jest organem Skarbu Państwa. Reprezentując Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami powinien być zatem traktowany jako statio fisci Skarbu Państwa i dlatego prezydent Miasta K. ma niewątpliwie interes prawny we wniesieniu skargi na decyzję uszczuplającą zasób nieruchomości Skarbu Państwa, którymi dotychczas gospodarował. Posiadał także zatem interes prawny w świetle przepisu art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazującego na konieczność szerszego od pojęcia strony w postępowaniu administracyjnym rozumienia interesu prawnego w postępowaniu sadowoadministracyjnym. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę kasacyjną, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz wówczas, gdy po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny (zob. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, wyd. Lexis Nexis 2004, str. 268).
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz analizy stanu prawnego stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie zaszły okoliczności wskazane wyżej.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania skargę należało oddalić. Podstawą materialną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa. (Dz. U. z 2001 r. NR 142, poz. 1590 ze zm.) Przepis ten stanowi o przekazaniu województwu mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, służącego realizacji zadań województwa, w szczególności określonych w art. 14 tej ustawy. Nabycie mienia jest nieodpłatne i następuje z dniem, w którym decyzja o przekazaniu stała się ostateczna. Organy obu instancji ustaliły bezspornie, ze nieruchomość, o przekazanie której w [...] częściach wnosi Województwo [...], jest własnością Skarbu Państwa, co wynika z księgi wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. Zatem została spełniona jedna z przesłanek wynikająca z tego przepisu.
Drugą przesłanką jest, aby mienie służyło realizacji zadań województwa, w szczególności określonych w art. 14 powołanej ustawy o samorządzie województwa. Również z bezspornych ustaleń organów obu instancji wynika, że część nieruchomości ([...] części) jest zajmowana przez Zarząd Województwa [...], zaś pozostała część przez [...] Urząd Wojewódzki. Zadania województwa zostały przykładowo określone w art. 14 ustawy o samorządzie województwa. Zapewnienie siedziby Zarządu Województwa [...], który jest organem wykonawczym samorządu województwa (art. 15 powołanej ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku) i organem wykonawczym województwa (art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku) jest niewątpliwie zadaniem województwa, gdyż województwo może wykonywać zadania przykładowo określone w art. 14 ustawy o samorządzie województwa tylko przez swoje organy i musi zapewnić im siedzibę. Określenie "mienie służące realizacji zadań województwa" należy bowiem interpretować w ten sposób, że dotyczy ono przypadków, w których dana rzecz jest konieczna i niezbędna do prawidłowego wykonywania zadań województwa. Z taką sytuacją, zdaniem sądu, mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Artykuł 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa reguluje nabycie przez województwo mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu innych państwowych osób prawnych, służące do realizacji zadań województwa, w drodze decyzji o charakterze konstytutywnym. Nie można zgodzić się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, że decyzja konstytutywna wydana w oparciu o art. 49 ust. 1 ustawy o samorządzie województwo ma charakter uznaniowy. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika (przekazanie województwu mienia), że wykazanie istnienia wymienionych tam przesłanek (mienie Skarbu Państwa, służące realizacji zadań województwa) obliguje wojewodę do wydania decyzji stwierdzającej nabycie własności mienia przez województwo, bez względu na jakich zasadach i pod jakim tytułem mienie to było we władaniu województwa. Jednak ta wadliwość uzasadnienia nie ma wpływu na uznanie za prawidłową zaskarżonej decyzji. Z tych względów zarzuty skargi odnoszące się do nie wyważenia interesów stron i kierowanie się interesem wyłącznie województwa - nie zasługują na uwzględnienie.
Z tych względów orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło