I SA/Wa 1209/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Monika Nowicka Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] maja 2007 r. – bezterminowo oraz o odmowie przyznania tego świadczenia na okres od [...] grudnia 2006 r. do [...] kwietnia 2007 r. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 15 maja 2007 r. W. K. wystąpił o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzją nr [...] z [...] maja 2007 r. Prezydent Miasta W., przyznał W. K. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 1 maja 2007 r. – bezterminowo. Decyzja ta została zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które decyzją z [...] lipca 2007 r., nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi W. K. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1525/07, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia [...] maja 2007 r. Decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2008 r. Prezydent Miasta W., przyznał W. K. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 1 maja 2007 r. – bezterminowo oraz odmówił przyznania tego świadczenia na okres od [...] grudnia 2006 r. do [...] kwietnia 2007 r. Od tej decyzji odwołał się W. K., który zakwestionował rozstrzygnięcie organu I instancji i wniósł o jego uchylenie oraz wypłatę zaległego zasiłku pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając odwołanie i całokształt sprawy wskazało, że warunki nabywania prawa do świadczeń opiekuńczych, w tym zasiłków pielęgnacyjnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określa ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Organ podniósł, że zgodnie z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku tego należy dołączyć: orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania niepełnosprawności, albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz uwierzytelnioną kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek pielęgnacyjny. W. K. wystąpił w dniu 15 maja 2007 r. z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do w/w wniosku załączył wymagane dokumenty, w tym dokumenty wskazujące na niepełnosprawność. W oparciu o przedstawione dokumenty organ I instancji – na mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. – przyznał W. K. świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2007 r. Organ odwoławczy podkreślił, że jak wynika z akt sprawy, w szczególności z treści wyroku Sądu Okręgowego w W. XIV Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...], W. K. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na trwale, począwszy od dnia 6 grudnia 2006 r. Zatem, skarżący będąc osobą niepełnosprawną w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, spełnia przesłankę wskazaną w art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołując się na treść art. 24 ust. 3 oraz art. 24 ust. 4 ustawy wskazało, że z uwagi na fakt, że Sąd Okręgowy w W. XIV Wydział Ubezpieczeń Społecznych zaliczył W. K. do znacznego stopnia niepełnosprawności na trwale, zasiłek pielęgnacyjny, na zasadzie art. 24 ust. 4 ustawy, został przyznany mu bezterminowo. Organ stwierdził, że określając termin, od którego należy się skarżącemu uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego, konieczne jest ustalenie, czy w jego przypadku nie zachodzi przypadek kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności, o której mowa w art. 24 ust. 3a i 3b ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, że mając na względzie wiążący w niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 grudnia 2007 r. organ I instancji, działając na zasadzie § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, pismem z dnia 31 marca 2008 r. wezwał W. K. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących ustalenia, czy pobierał on przed majem 2007 r., zasiłek pielęgnacyjny oraz czy składał przed majem 2007 r., wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, a także do przedłożenia posiadanych orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. W zakreślonym terminie W. K. nie złożył wymaganych wyjaśnień. W tej sytuacji organ rozpatrując wniosek skarżącego orzekł na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego z którego wynika, że wnioskodawca wystąpił o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jedynie wnioskiem z dnia 15 maja 2007 r., wobec czego organ I instancji zasadnie odmówił przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 6 grudnia 2006 r. do 30 kwietnia 2007 r. z uwagi na brak wniosku o kontynuację świadczenia i prawidłowo przyznał skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. K. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Wskazał, że zasiłek pielęgnacyjny powinien być mu przyznany od 6 grudnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sprawa o przyznanie skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego była już przedmiotem orzekania organów administracyjnych oraz kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 3 grudnia 2007 r. w sprawie I SA/Wa 1525/07 uchylił decyzje organów obydwu instancji i wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę powinien wyjaśnić, czy nie zachodzi przypadek kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności, o którym mowa w art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponownie rozpoznając sprawę organ wprawdzie prawidłowo ustalił, że wobec skarżącego nie zaistniał przypadek kontynuacji świadczenia (co potwierdził skarżący na rozprawie przed sądem 22 października 2008 r.), jednakże nie wziął pod uwagę rozumienia przepisu art. 24 ust. 2 powołanej ustawy ustalonego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. w sprawie P 28/07.W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny wskazał, że art. 24 ust 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, że zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o znacznej niepełnosprawności. Trybunał wskazał, że biorąc pod uwagę przede wszystkim cel zasiłku pielęgnacyjnego, a ponadto tryb orzekania o niepełnosprawności, który zgodnie z przewidzianymi prawem terminami może trwać kilka miesięcy, ustanowiony w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych termin jest niezgodny z art. 2 Konstytucji, gdyż narusza wynikający z zasady państwa prawnego nakaz przestrzegania przez ustawodawcę poprawnej legislacji. Przepis ten, w systemie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, jest nielogiczny i niekonsekwentny w stopniu uniemożliwiającym realizację celu wynikającego z art. 69 Konstytucji. W stanie faktycznym niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, urodził się w [...] r. (a więc niewątpliwie ma skończone 16 lat), a wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z [...] kwietnia 2007 r. w sprawie [...] zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności na trwałe, począwszy od 6 grudnia 2006 r. Jednakże skarżącemu przyznano zasiłek pielęgnacyjny od 1 maja 2007 r., a więc z naruszeniem przepisu art. 24 ust. 2 omawianej ustawy w rozumieniu wynikającym z wyżej powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Należy podnieść, że oceny prawnej w tej kwestii nie zawierał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 grudnia 2007 r. Wprawdzie Sąd ten wyraził pogląd, że co do zasady art. 24 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych obliguje organy do ustalenia świadczenia począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, jednakże od tej zasady Trybunał Konstytucyjny wyprowadził wyjątek. Ponadto Sąd w wyroku z 3 grudnia 2007 r. nie odnosił oceny przepisu art. 24 ust 2 ustawy do przypadku o jakim mowa w wyroku Trybunału, a przyczyną uchylenia decyzji było naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji naruszyły przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych co miało wpływ na wynik sprawy. Z tej przyczyny Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 145 § 1 pkt a) oraz art. 152 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie z uwzględnieniem wskazań wynikających z niniejszego uzasadnienia.