I SA/Wa 1210/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. A. o wymierzenie Prezydentowi Miasta W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 45/09 1. wymierza Prezydentowi Miasta W. grzywnę w wysokości 1000 (tysiąca) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz W. A. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 27 maja 2010 r. W. A (dalej zwana skarżącą) wniosła skargę z żądaniem wymierzenia Prezydentowi W. grzywny z powodu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 45/09. I. Stan faktyczny sprawy 1. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] ustalającą odszkodowanie na rzecz B. G., K. A. i A. A. za udział w 1/2 części nieruchomości położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m², zajętej pod drogę publiczną - ul. [...] i odmawiającą ustalenia odszkodowanie na rzecz W. A. za udział w 1/2 części przedmiotowej nieruchomości z uwagi na brak złożenia przez skarżącą stosownego wniosku o wypłatę odszkodowania 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 45/09 uwzględnił skargę W. A. i uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr[...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w nagłówku wniosku o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę wskazane zostało, że pochodzi on od byłych współwłaścicieli nieruchomości J. i E. A. Jeżeli na wniosku widnieje jedynie podpis J. A. organ zobowiązany był wezwać skarżącą w trybie art. 64 § 2 kpa do usunięcia braku formalnego wniosku poprzez jego podpisania w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W tym trybie organ mógł również wezwać J. A. do nadesłania stosownego pełnomocnictwa. W uzasadnieniu wyroku Sąd zawarł zalecenia co do dalszego toku sprawy, wskazując na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. 3. Wyżej wymieniony wyrok uprawomocnił się w dniu 19 czerwca 2009 r. Następnie akta administracyjne zostały zwrócone organowi II instancji, który przekazał je Prezydentowi przy piśmie z dnia 11 września 2009 r. (data wpływu akt do Prezydenta 15 września 2009 r). 4. Jak wynika z akt sprawy Prezydent W. już w dniu 18 maja 2009 r. był w posiadaniu wyroku Sądu z dnia 17 kwietnia 2009 r. i w związku z treścią wyroku pismem z dnia 29 lipca 2009 r. wezwał skarżącą do przedstawienia pełnomocnictwa, na podstawie którego J. A. złożył w jej imieniu wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość. 5. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżąca wskazała, że w świetle powyższego wyroku wobec braku złożenia przez J. A. przy wniosku z dnia 31 grudnia 2002 r. pełnomocnictwa do działania w jej imieniu, organ winien wezwać ją do podpisania wniosku, a nie złożenia pełnomocnictwa. 6. W dniu 11 stycznia 2010 r. odbyła się rozprawa administracyjne. Z jej protokołu wynika, że w dniu 2 grudnia 2009 r. skarżąca złożyła podpis pod wnioskiem z dnia 31 grudnia 2002 r. Zaś w dniu 4 grudnia 2009 r. rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy nieruchomości. 7. Pismem z 19 kwietnia 2010 r. skarżąca wezwała Prezydenta W. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 r.( k. 306 akt administracyjnych). II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Pismem z dnia 27 maja 2010 r. skarżąca wniosła skargę z żądaniem wymierzenia organowi grzywny. Zarzucając organowi bezczynność w wykonaniu wyroku skarżąca wskazała na art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że po zwrocie akt do organu, wielokrotnie zwracała się do Prezydenta W. o podjęcie czynności zgodnie z wytycznymi Sądu. Do dnia dzisiejszego pomimo podpisania w dniu 2 grudnia 2009 r. wniosku z dnia 31 grudnia 2002 r. i wezwania z dnia 19 kwietnia 2010 r. organ nie wykonał wyroku i nie wydał decyzji w sprawie. 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W ocenie organu skarżąca składając skargę na bezczynność organu nie wyczerpała środków zaskarżenia, gdyż nie złożyła zażalenia wynikającego z przepisu art. 37 k.p.a. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zebrał komplet potrzebnych dokumentów i wyda decyzję w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt sprawy. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Stosownie do treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże w szczególności strony i sąd, który je wydał. W myśl przepisu art. 286 § 1 i § 2 p.p.s.a., po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. 2. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby Sąd mógł wymierzyć organowi grzywnę. Po pierwsze organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, a ponadto strona przed wniesieniem skargi do Sądu musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, obie przesłanki zostały spełnione, dlatego też skarga W. A. zawierająca żądanie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny zasługiwała na uwzględnienie. 3. Na wstępie należy wskazać, że skarżąca, przed złożeniem skargi do Sądu na niewykonanie wyroku, pismem z dnia 19 kwietnia 2010 r., wezwała Prezydenta W. do wykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 45/09 - spełniając tym samym warunek formalny dopuszczalności skargi. 4. Przepis art. 154 § 1 p.p.s.a wprowadza szczególną sankcję dla organu administracji publicznej za bezczynność w rozpoznaniu sprawy, występującą po wydaniu wyroku uchylającego wydaną w sprawie decyzję. Istotą skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku Sądu jest żądanie zastosowania przez Sąd określonych środków mających na celu ukaranie organu za niewykonanie wyroku sądu oraz jego dyscyplinowanie. Zastosowanie grzywny może mieć zatem miejsce, gdy po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności bądź wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność, organ administracji pozostaje w bezczynności z przyczyn zależnych od tego organu (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1899/08, niepublikowany). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 328 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, LEX nr 57180). 5. W przypadku wyroku uchylającego wydaną w sprawie decyzję, organ administracji ma obowiązek załatwienia sprawy w terminach przewidzianych w art. 35 k.p.a., w szczególności zgodnie z §1 - bez zbędnej zwłoki. Z art. 35 § 3 k.p.a. wynika zaś, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. 6. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się ukarania grzywną Prezydenta W. za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 45/09, którym uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. , którą m. in. odmówiono ustalenia na rzecz skarżącej wypłaty odszkodowania za nieruchomość. W uzasadnieniu wskazanego wyroku WSA zawarł szereg wskazań, którymi winny kierować się organy administracji w trakcie prowadzenia dalszego postępowania administracyjnego celem zapobieżenia w przyszłości stwierdzonym nieprawidłowościom. Prezydent otrzymał wskazany prawomocny wyrok WSA w Warszawie wraz z aktami administracyjnymi sprawy w dniu 15 września 2009 r. 7. W takich okolicznościach stwierdzić należy, że Prezydent miał obowiązek załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca, a przy uznaniu sprawy za szczególnie skomplikowaną w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia akt administracyjnych, tj. od 15 listopada 2009 r. W ocenie Sądu rozpatrywana sprawa wobec szczegółowej analizy w wydanym w sprawie wyroku i sformułowania szczegółowych wytycznych co do dalszego przebiegu postępowania nie powinna być uznana za sprawę szczególnie skomplikowaną. Z analizy akt sprawy wynika wprawdzie, że jeszcze przed otrzymaniem prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy Prezydent wystąpił do skarżącej z pismem wzywającym do uzupełnienia wniosku, a następnie po jego podpisaniu, przedstawił operat szacunkowy nieruchomości i przeprowadził rozprawę, jednak po dacie jej przeprowadzenia tj. 11 stycznia 2010 r. nie podjął, we wskazanym terminie stosownych czynności zmierzających do zakończenia postępowania. W aktach sprawy brak jest dokumentowi świadczących, że od 12 stycznia 2010 r. organ prowadził jakiekolwiek czynności w sprawie, uchybiając w ten sposób ogólnym zasadom postępowania nakazującym organom administracji działanie wnikliwe i szybkie (art. 12 k.p.a.) jak i przepisom o terminach załatwiania spraw. Prezydent wbrew treści art. 36 § 1 i 2 k.p.a., zaniechał przy tym zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., nie podał przyczyn zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. 8. Wobec stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, według którego organ utożsamia skargę na bezczynność organu z instytucją skargi wnoszonej w trybie art. 154 p.p.s.a o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku sądu wyjaśnić trzeba, że skargi te dotyczą dwóch różnych materii: skarga na bezczynność ma doprowadzić do określenia, czy organ jest zobowiązany w danej sytuacji do wydania aktu administracyjnego, natomiast skarga o ukaranie zmierza do wymierzenia sankcji za niewykonanie wyroku. 9. Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika, że żądanie strony skarżącej wymierzenia organowi grzywny miało swą podstawę w art. 154 § 1 p.p.s.a. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określa art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd określając wysokość grzywny bierze pod uwagę takie elementy, jak charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności oraz podjęte działania w celu załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 1000 zł uznając, iż kwota ta będzie stanowić wystarczający środek zapobiegający bezczynności organu w przyszłości (w tym zakresie spełni grzywna swoją funkcję prewencyjną indywidualną). Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 wskazanej ustawy.