I SA/Wa 1226/20

WyrokWSA w Warszawie2021-06-22

Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Jolanta Dargas, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana po śmierci strony postępowania, która nie została prawidłowo uzupełniona o jej spadkobierców, jest decyzją stwierdzającą nieważność z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana po śmierci strony, bez zapewnienia udziału jej spadkobierców w postępowaniu, jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, co skutkuje koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Pozbawienie spadkobiercy możliwości udziału w postępowaniu i przedstawienia swojego stanowiska stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 30 § 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z 1991 r. ustanawiającej użytkowanie wieczyste gruntu. Skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji RP. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ zostały one wydane po śmierci strony postępowania, S.K., bez zapewnienia udziału jego spadkobiercy.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2018 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska(spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Bożena Marciniak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także jako organ/kolegium) utrzymało w mocy własną decyzję z [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji kolegium z [...] maja 2005 r. nr [...], stwierdzającej nieważność decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] [...] z [...] grudnia 1991 r. nr [...] którą ustanowiono na rzecz [...] Spółdzielni [...] w [...] użytkowanie wieczyste gruntu położonego przy ul. [...] – [...] – [...] – [...] w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2. Skargę na powyższą decyzję wniosła [...] Spółdzielnia [...] (dalej jako skarżąca), zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 2, art. 7, 77 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako kpa), a także art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019, poz. 2167, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, (art. 134 § 1 ppsa) i stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w pierwszej instancji. Stroną postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji był S.K., do którego skierowane zostały obie decyzje. Jak wynika z odpisu aktu poświadczenia dziedziczenia, S. K. zmarł [...] lipca 2016 r.– a zatem przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji. Konsekwencją śmierci osoby fizycznej jest utrata przez taką osobę zdolności prawnej i tym samym zdolności do bycia stroną postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można prowadzić postępowania ani wydać decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowany został pogląd, że wydanie decyzji w takich okolicznościach wiąże się z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, niezależnie od tego, czy organ wiedział o śmierci strony jak również od tego, czy jego niewiedza była zawiniona (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1389/17). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Z aktu poświadczenia dziedziczenia repertorium [...] nr [...] wynika, że spadek po zmarłym nabyła w całości K. K. – która nie była stroną postępowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego skutkiem skierowania zaskarżonej decyzji do osoby zmarłej stało się pozbawienie spadkobiercy S. K. prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 30 § 4 kpa spadkobiercy strony wchodzą do postępowania z mocy samego prawa, a zatem muszą mieć zapewniony udział w postępowaniu i możliwość przedstawienia swego stanowiska w sprawie. Niezależnie zatem od podniesionych w skardze zarzutów należy stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w pierwszej instancji, z uwagi na wydanie ich w warunkach rażącego naruszenia prawa i dlatego na podstawie art. 145 § 2 w zw. z art. 135 ppsa orzeczono jak w sentencji. Rozpoznając ponownie sprawę organ ustali krąg stron postępowania z uwzględnieniem następcy prawnego S. K. i przeprowadzi postępowanie z jego udziałem. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło