I SA/Wa 123/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi O. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...]: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] orzekającą o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. [...] wydaną w przedmiocie wywłaszczenia, pod budowę autostrady A-[...], części nieruchomości położonej we wsi S., gmina Z., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...] na nazwisko O. K., prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Decyzją z dnia [...] września 1998 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części opisanej na wstępie nieruchomości. Wnioskiem z dnia 7 października 2004 r. była jej właścicielka – O.K. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją, podnosząc że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym. Decyzją z dnia [...] września 2004 r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia objętego w/w wnioskiem postępowania stojąc na stanowisku, że wnioskodawczyni uchybiła terminowi określonemu w art. 148 § 2 k.p.a. Organ przyjął w tym wypadku, że o treści decyzji o wywłaszczeniu wnioskodawczyni najpóźniej dowiedziała się z treści pisma z dnia 17 stycznia 2003 r. nr [...], które zostało doręczone stronie w dniu 23 stycznia 2003 r. Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek odwołania O. K., Minister Budownictwa podniósł, że - zgodnie z przepisem art. 145 § l pkt 4 k.p.a. - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, niemniej jednak, w myśl art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § l pkt 4 k.p.a biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego Minister stwierdził, że O. K. we wniosku o wznowienie postępowania wskazała, iż o decyzji z dnia [...] września 1998 r. dowiedziała się dopiero w dniu 8 września 2004 r., kiedy zgłosiła się do Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...]., podczas gdy z akt sprawy wynikało, iż pismem z dnia 4 grudnia 2002 r. wnioskodawczyni zwróciła się do [...] Urzędu Wojewódzkiego o wydanie kserokopii akt sprawy nr [...], wskazując przy tym – jako osobę upoważnioną do odbioru wszelkiej korespondencji w tej sprawie oraz do występowania w niej w jej imieniu – L. F.. Pismem z dnia 17 stycznia 2003 r. Wojewoda [...] poinformował zarówno zainteresowaną jak i jej pełnomocnika (L. F.) o treści art. 73 k.p.a. wskazując przy tym, że przepis ten nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem została ona zakończona decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. oraz stwierdził, że decyzja ta dotyczy wywłaszczenia nieruchomości położonej we wsi S., gmina Z., oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni. [...] m2,. Pismo to doręczono L. F. w dniu 24 stycznia 2003 r. a O. K. - w dniu 21 stycznia 2003 r., przy czym odbioru korespondencji w tym ostatnim wypadku dokonał K.S. Ponadto Minister podniósł, że w dniu 5 lutego 2003 r. L. F., działając jako pełnomocnik O. K. oraz sama O.K. stawili się w Wydziale Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych [...] Urzędu Wojewódzkiego, gdzie L. F. zapoznał się z aktami sprawy nr [...]. Następnie w dniu 30 sierpnia 2004 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek O. K. z dnia 27 sierpnia 2004 r. o wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy nr [...], w którym strona wskazała na konkretne numery kart, co oznaczało, iż uprzednio zapoznała się z ich zawartością, bądź o ich zawartości została poinformowana przez pełnomocnika. Wśród wymienionych kart znalazła się również decyzja z dnia [...] września 1998 r. Jednocześnie w w/w piśmie strona oświadczyła, że cofa pełnomocnictwo udzielone L. F. do występowania w jej imieniu. W związku z powyższym organ uznał, iż najpóźniej w dniu 27 sierpnia 2004 r. O.K. dowiedziała się o treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1998r., a zatem termin do złożenia przez nią wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 27 września 2004 r. tymczasem tego rodzaju wniosek został nadany listem poleconym, w Urzędzie Pocztowym Z., dopiero w dniu 8 października 2004 r., co skutkowało odmową wznowienia postępowania wywłaszczeniowego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie, która wniosła O. K.. Skarżąca w skardze twierdziła, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i została wydana bez uwzględnienia prawa strony do właściwego udziału w postępowaniu. Ponadto podnosiła zarzuty w stosunku do postępowania wywłaszczeniowego podkreślając, że nie brała w nim udziału bez własnej winy. Przyznała przy tym, że upoważniła do reprezentacji L. F., ale – w ocenie jej – okazał się człowiekiem nierzetelnym i pismo doręczone w dniu 24 stycznia 2003 r. L. F. nie zostało jej przez pełnomocnika przekazane, jak również takiego pisma nie doręczył jej K. S., który nie był dla niej osobą bliską ani nie był zameldowany pod jej adresem. Twierdziła także, że prawdopodobnie L. F. usunął z akt sprawy część dokumentów a numery kart, którymi oznaczone były akta sprawy to skarżąca - jak podaje - wskazała całkiem nieświadomie posiłkując się w tym zakresie dostarczoną jej przez L. F. kartką, który cyt. " koniecznie kazał napisać podanie o kserokopie tych wymienionych przez niego kart". Zdaniem zatem skarżącej o decyzji wywłaszczeniowej dowiedziała się ona dopiero w dniu 10 września 2004 r. a zatem podanie o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego wniosła z dochowaniem ustawowego terminu. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, ponieważ dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy, skutkowało to oddaleniem skargi. Zgodnie z przepisem art. 40 § 2 k.p.a. jeśli strona ustanowiła pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, pisma doręcza się pełnomocnikowi (nie stronie). Istota natomiast stosunku prawnego pełnomocnictwa wyraża się w tym, że czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla mocodawcy (art. 95 § 2 k. c.). Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego trzeba stwierdzić, że skarżąca, która brała aktywny udział w okresie po zgłoszeniu przez Agencję Budowy i Eksploatacji Autostrad oferty nabycia części jej gruntu, w postępowaniu wywłaszczeniowym nie odbierała kierowanej do niej korespondencji, która zwracana była do organu z adnotacją urzędu pocztowego jako "przesyłka awizowana nie podjęta w terminie". Skarżąca na nowo uaktywniła się dopiero w 2002 r. kiedy w dniu 17 grudnia 2002 r., pismem datowanym na dzień 4 grudnia 2002 r., zwróciła się do organu o wydanie jej kserokopii akt wywłaszczeniowych. W piśmie tym jednocześnie O. K. ustanowiła swoim pełnomocnikiem zarówno do odbioru wszelkiej korespondencji jaki i do występowania w jej imieniu L. F.. Następstwem tego Urząd Wojewódzki w [...] pismem z dnia 17 stycznia 2003 r. udzielił skarżącej m. in. informacji o zapadłej decyzji wywłaszczeniowej, podając jej wszystkie istotnie elementy. Pismo to zostało wysłane zarówno do skarżącej jak i do jej pełnomocnika – L. F.. O ile istotnie, pismo przeznaczone dla skarżącej odebrał K. S., co do osoby którego brak jest informacji, czy był on domownikiem zainteresowanej, o tyle odbiór korespondencji wysłanej do L. F., pokwitował osobiście pełnomocnik skarżącej. W ocenie Sądu mając na uwadze treść przytoczonego wyżej przepisu art. 40 § 2 k.p.a. a także zakres udzielonego L. F. pełnomocnictwa, zbędne było wysyłanie pism do skarżącej. Wystarczyło bowiem wysłanie pisma jej pełnomocnikowi. Odebranie przez niego w dniu 23 stycznia 2003 r. pisma informującego o istnieniu i treści decyzji wywłaszczającej należy traktować za dzień, w którym skarżąca powzięła wiadomość o treści decyzji wywłaszczeniowej i od dnia tego należy liczyć miesięczny termin, przewidziany w przepisie art.148§ 1 k.p.a.. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że udzielone pełnomocnictwo obejmowało zarówno doręczanie wszelkiej korespondencji jak i reprezentację. Wzajemne stosunki i relacje jakie zachodzą pomiędzy mocodawczynią a jej pełnomocnikiem pozostają poza przedmiotem badania i oceny przez organ administracyjny. Zauważyć jednak wypada, że - choć skarżąca w skardze twierdziła, że L. F. nierzetelnie wywiązywał się ze swych obowiązków pełnomocnika - to jak wynikało z akt administracyjnych, pełnomocnik ten razem ze skarżącą stawiał się w urzędzie, przeglądał akta, rozmawiał w jej sprawie telefonicznie z urzędnikami, wreszcie - jak sama zainteresowana twierdziła - to on wskazał jej numery kart akt administracyjnych, o których kserokopię wystąpiła. Zwrócić także należy uwagę, iż podczas spotkania w dniu 8 września 2004 r. w Urzędzie Wojewódzkim w [...] skarżącej z Zastępcą Dyrektora Wydziału P. K., została ona pouczona o regulacji dotyczącej wznowienia postępowania jak również możliwości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania, z której to możliwości O. K. nie skorzystała. Wprawdzie organy obu instancji przyjmowały za datę powzięcia przez skarżącą wiadomości o treści zapadłej decyzji wywłaszczeniowej odmiennie, bowiem organ I instancji przyjmował w twej mierze za właściwą, datę odbioru przez K. S. przeznaczonego dla skarżącej wspomnianego pisma z dnia 17 stycznia 2003 r. , zaś Minister Budownictwa wiązał ten fakt z datą wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o wydanie kserokopii dokumentów z akt wywłaszczeniowych tj. z dniem 27 sierpnia 2004 r., ale zapadłe rozstrzygnięcie odpowiadało prawu i uchybienie powyższe nie wpływało zatem w istotny sposób na treść rozstrzygnięcia. W dacie bowiem doręczenia L. F. w/w pisma z dnia 17 stycznia 2003 r. tj. w dniu 24 stycznia 2003 r. był on pełnomocnikiem skarżącej (pełnomocnictwo zostało cofnięte dopiero w piśmie z dnia 27 sierpnia 2004 r.) uprawnionym do odbioru korespondencji i do reprezentacji. W związku z powołaniem się przez skarżącą na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 873/05, w którym to wyroku Sąd uwzględnił skargę O. K. w podobnej sprawie, trzeba wyjaśnić, że przytoczona wyżej sprawa wprawdzie dotyczyła również wniosku o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego, zakończonego inną decyzją, w obu jednak sprawach był odmienny stan faktyczny. Różnica była o tyle istotna, że w sprawie o sygnaturze akt I SA/Wa 873//05 oceniana była legalność decyzji odmawiającej wznowienia postępowania wywłaszczeniowego, przy czym o treści samej decyzji wywłaszczeniowej O. K. (jej pełnomocnik) nie została powiadomiona odrębnym pismem, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Wielokrotnie bowiem powoływane wyżej pismo organu z dnia 17 stycznia 2003 r. dotyczyło jedynie tylko decyzji o wywłaszczeniu działki nr [...] a nie odnosiło się do decyzji orzekającej o wywłaszczeniu działki nr [...]. Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.