I SA/Wa 123/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Przemysław Żmich, asesor WSA Kamil Kowalewski, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2023 r. sprawy ze skargi P. S., B. M. i M. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 października 2022 r. nr 3434/2022 w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania oddala skargę. I SA/Wa 123/23 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2022 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołań z dnia [...] listopada 2021 r. P. S., M. M. i B. M. od decyzji Prezydenta [...] [...] z dnia [...] października 2021 r. orzekającej o odmowie przyznania odszkodowania P. S., M. M. i B. M. za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...]" dz. [...] z działu [...] bloku [...] stanowiącą część działki ewidencyjnej z obrębu [...], nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Nieruchomość położona rejonie ul. [...] hip. [...], działy [...] z działu [...] bloku [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 1 powołanego wyżej dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy [...], a następnie z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa. Na mocy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1817) grunt przedmiotowej nieruchomości stanowi własność [...]. Zgodnie z opracowaniem geodezyjnym z dnia [...] marca 2021 r., wykonanym przez geodetę uprawnionego A. K. dawna nieruchomość hip. "[...]" dział [...] Blok [...] dz. [...] stanowi aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] część o pow. [...] m2. Jak wynika z zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r. Nr L. dz. [...] oraz z dnia [...] grudnia 1972 r. Nr L. dz. właścicielką nieruchomości oznaczonej hipotecznie "[...]" dz. [...] z działu [...] bloku [...] o powierzchni [...] m2 była J. K. na mocy aktu kupna zeznanego w dniu [...] sierpnia 1942 r. za nr rep. [...] przed J. S. notariuszem w [...] i wniosku z dnia [...] września 1942 r. za nr [...] tomu [...] tej księgi. Wnioskiem z dnia [...] lipca 1950 r. J. K. wystąpiła, w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Prezydent [...], na podstawie art. 214 pkt 1 i 2 u.g.n., odmówił spadkobiercom J. K. oddania w użytkowanie wieczyste gruntu przedmiotowej nieruchomości. Decyzja ta jest ostateczna. D. S. wnioskiem z dnia [...] grudnia 1996 r. ponowionym pismem z dnia [...] grudnia 1997 r. i kolejnym pismem z dnia [...] lutego 2010 r. oraz J. M. wnioskiem z dnia z dnia [...] lutego 2010 r. ponowionym pismem z dnia [...] marca 2010 r. wystąpili o odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...]. Następstwo prawne po dawnej właścicielce organ ustalił na podstawie opisanych w decyzji postanowień spadkowych. Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2021 r. Prezydent [...] odmówił przyznania P. S., M. M. i B. M. odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...]" dz. [...] z działu [...] bloku [...] stanowiącą część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] uznając, iż w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z treści art. 215 ust. 2 u.g.n., warunkująca pozytywne rozstrzygnięcie w sprawie, tj. poprzedni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią przed 5 kwietnia 1958 r. Stosownie do art. 215 ust. 2 u.g.n. przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Organ I instancji uznał, że obowiązującym w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. był Plan Szczegółowego Zabudowania [...] uchwalony przez Kolegium Tymczasowego Zarządu Miejskiego w dniu [...] lipca 1938 r. Ze wskazanego wyżej Planu wynika, że działka nr [...] położona była w części w strefie z dopuszczeniem zabudowy zwartej trzykondygnacyjnej, zaś w części na terenie z przeznaczeniem pod zieleń prywatną. W związku z powyższym organ stwierdził, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...] działy [...] " dz. [...] z działu [...] bloku [...] stanowiąca część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] -[...] mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, zatem została spełniona pierwsza przesłanka wynikająca z art. 215 ust. 2 u.g.n. W zakresie drugiej przesłanki, wynikającej z art. 215 ust. 2 u.g.n., czyli utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością organ pierwszej instancji ustalił, że na przedmiotowej nieruchomości przed 5 kwietnia 1958 r. funkcjonowało wysypisko. Wskazane zagospodarowanie terenu przy ul. [...] zdaniem organu pierwszej instancji potwierdza wstępny projekt zagospodarowania m.in. terenu będącego przedmiotem niniejszego postępowania dotyczący ukształtowania wysypiska na [...], zatwierdzony w dniu [...] września 1958 r. przez Naczelnego Architekta [...]. Jak wynika z opisu stanu istniejącego na datę [...] września 1958 r., zawartego w tym projekcie, "opracowywany teren stanowił czynne wysypisko. Na części terenu zalegała zwałka bezładnie rozrzucona, natomiast w części terenu od strony Wisły znajdował się kopiec sypany od kilku lat, do którego prowadziła droga robocza z gruzu i żwiru. Teren był bezdrzewny i mała cześć terenu zajęta była pod dzikie ogródki działkowe. Teren nie posiadał uzbrojenia podziemnego. Na skraju terenu od ul. [...] przebiegał kryty kanał melioracyjny." Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji powoła się także na treść analizy geodezyjnej z dnia [...] marca 2021 r. Biegła na podstawie planu sytuacyjno - wysokościowego sekcja [...] zaktualizowanego pomiarem z 1955 r., stwierdziła, że na nieruchomości hip. [...] tym czasie znajdowało się czynne wysypisko gruzu. Do analizy geodezyjnej zostało załączone zdjęcie lotnicze pozyskane przez organ pierwszej instancji z Wojskowego Biura Historycznego w [...] przy piśmie z dnia [...] września 2019 r. Nr [...] L.p. (wykonane w 1955 r. w skali 1:8 000, [...], szereg [...], zdjęcie nr [...]), na które biegła naniosła granice nieruchomości hipotecznej aktualnie oznaczonej jako część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Zdaniem organu pierwszej instancji analiza w/wym. zdjęcia lotniczego obejmującego przedmiotową nieruchomość oraz opinia geodezyjna z dnia [...] marca 2021 r., w której geodeta uprawniony wskazał położenie przedmiotowej nieruchomości na w/wym. zdjęciu lotniczym z roku 1955, pozwala na przyjęcie założenia, że grunt, którego dotyczy niniejsza decyzja nie był użytkowany przez dawną właścicielkę stanowił wysypisko usypane z gruzu zwożonego na ten teren ze zniszczonych [...] budynków, w okolicach którego w późniejszym czasie powstał [...]. W opinii organu pierwszej instancji potwierdzają to także znajdujące się w aktach sprawy, zdjęcie z 1951 r. [...] pozyskane z Biura Wojskowego. Organ pierwszej instancji podkreślił także, że powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w szkicu lokalizacji szczegółowej czasowej do zaświadczenia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1955 r. wydanego dla Wojewódzkiej Rady Związków Zawodowych na lokalizację szczegółową czasową ogródków działkowych. Na niniejszym szkicu teren położony na północ od ogródków działkowych, w tym obszar omawianej nieruchomości, opisano jako wysypisko. Kolejnym dokumentem świadczącym o istnieniu wysypiska na gruncie, którego dotyczy niniejsza decyzja, jest Dziennik Urzędowy Rady Narodowej [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1952 r. W części I pod poz. [...] Dziennika wskazano, iż na mocy art. 108 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta R. P. z 19.01.28 o organizacji i zakresie działania władz administracji ogólnej (Dz. U. Nr 80, poz. 555 z 1930 r.) oraz art. 10 ust. 2 pkt. 2 i 6 pkt. 5 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 180) zarządzono w § 1, że dozwolonymi wysypiskami na terenie [...] aż do odwołania jest m.in. wysypisko znajdujące się na [...] - przy ul. [...]. Po rozpatrzeniu odwołań skarżących Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2022 r. zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2021 r. – utrzymał w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że sprawy odszkodowań za nieruchomości [...] objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. są uregulowane przepisem art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym "przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź j ego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Oceniając spełnienie pierwszej z przesłanek organ odwoławczy stwierdził, że słusznie organ pierwszej instancji uznał, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...]" dz. [...] z działu [...] bloku [...] stanowiącą część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a zatem spełnia pierwszą przesłankę umożliwiającą przyznanie odszkodowania za działkę budowlaną. Dodał, że brak wymienienia w planie zabudowania, budownictwa jednorodzinnego nie wyklucza samo przez się możliwości zabudowy danego obszaru budownictwem jednorodzinnym, a tym samym i przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości pod takie budownictwo (zob. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2007 r., sygn. I OSK 479/06 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. I SA/Wa 518/08). Natomiast w zakresie spełnienie drugiej przesłanki wynikającej z art. 215 ust. 2 u.g.n., czyli utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością organ pierwszej instancji ustalił, że teren nieruchomości położnej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" dz. [...] z działu [...] bloku [...] stanowiącą część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] był wykorzystywany jako wysypisko, co oznacza, ze poprzedni właściciele utracili faktyczną możliwość władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta [...] w tym zakresie. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się dokumenty, które potwierdzają powyższe wnioski organu pierwszej instancji. Z projektu dotyczącego ukształtowania wysypiska na [...] i załączonego do niego szkicu wynika, że na przedmiotowym terenie znajdował się wysypisko. Co prawda dokument ten został sporządzony 6 miesięcy po dacie istotnej z punktu widzenia przesłanek wynikających z art. 215 ust. 2 u.g.n., nie mniej jednak w aktach sprawy znajduje się szkic lokalizacji szczegółowej czasowej do zaświadczenia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1955 r. wydanego dla Wojewódzkiej Rady Związków Zawodowych na lokalizację szczegółową czasową ogródków działkowych, na którym obszar omawianej nieruchomości został opisany jako wysypisko. Badanie przez uprawnionego geodetę A. K. planu sytuacyjno - wysokościowego sekcja [...] zaktualizowanego pomiarem z 1955 r., również wykazało, że przed 5 kwietnia 1958 r. na nieruchomości hip. [...] w roku 1955 r. zlokalizowane było wysypisko. Powyższe dokumenty korespondują z sytuacją odfotografowaną na zdjęciach lotniczych z roku 1951 i 1955. Porównanie w/wym. szkiców oraz opisu stanu zagospodarowania terenu, który obejmował także przedmiotową nieruchomość, z sytuacją widoczną na zdjęciach wskazuje, że co najmniej od roku 1951 do [...] września 1958 r. nieruchomość położona przy ul. [...], ozn. hip. [...]" dz. [...] z działu [...] bloku [...] stanowiącą część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], była wykorzystywana jako wysypisko. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pozyskany w toku postępowania pierwszoinstacyjnego materiał dowodowy wskazuje, że faktyczna możliwość władania nieruchomością przez dotychczasowego właściciela została utracona najpóźniej w roku 1951-1955 albowiem na wykonanych fotografiach lotniczych widoczne jest wysypisko. Organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania nie uzyskano takiego dokumentu jak protokół przejęcia nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej na realizację wysypiska, ustalono jednak ponad wszelką wątpliwość, że zgodnie z opisem technicznym do projektu szkicowego ukształtowania wysypiska na [...] i załączonym do niego szkicem w korelacji ze szkicem lokalizacji szczegółowej czasowej do zaświadczenia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1955 r. oraz zdjęciami lotniczymi z roku 1951, 1955 teren przedmiotowej nieruchomości wykorzystywany był jako wysypisko. W opinii organu odwoławczego wskazane dokumenty stanowią wystarczające dowody na poparcie tezy o utracie faktycznego władania nieruchomością przez poprzednich właścicieli przed 5 kwietnia 1958 r. Organ podkreślił, że całkowicie dowolnym i niezgodnym z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania jest twierdzenie, iż teren na który znajduje się wysypisko mógł być wykorzystywany przez dotychczasową właścicielkę nieruchomości. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2022 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli P. S., M. M. i B. M. Zaskarżonej decyzji zarzucali: 1. mające istotny wpływ na wynik postępowania naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 kpa w związku z art. 32 kpa poprzez uniemożliwienie działającym przez pełnomocnika strono wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji administracyjnej poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi przed wydaniem decyzji odpowiedniego zawiadomienia, a następnie doręczenie decyzji stronom z pominięciem pełnomocnika, co wyczerpuje podstawy wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, podczas gdy w sytuacji, w której strony działają przez pełnomocnika, jeśli charakter czynności nie wymaga osobistego działania strony, wszelkie czynności dokonywane przez organ administracji w toku postępowania nie mogą odbywać się z pominięciem pełnomocnika; 2. mające istotny wpływ na wynik postępowania naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 7 kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodniej oceny dowodów, poprzez uznanie, iż zaleganie gruzu na terenie przedmiotowej nieruchomości przed dniem 5 kwietnia 1958 r. jest jednoznaczne z utratą przez poprzedników prawnych stron możliwości władztwa nad nieruchomością, podczas gdy okoliczność zalegania gruzu na nieruchomości nie przesądza o braku możliwości władania nad nią; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm., dalej zwanej "ugn") poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania stronom odszkodowania, podczas gdy spełnione zostały obydwie przesłanki do jego przyznania, tj. nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a utrata faktycznej możliwości władania nad nieruchomością nastąpiła po 5 kwietnia 1958 r. W związku z powyższym wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 pkt b i c ppsa. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali na rażące błędy proceduralne, których dopuścił się Wojewoda [...]. Pomimo przystąpienia do sprawy pełnomocnika stron, tylko niektóre kierowane przez organ do stron pisma doręczane były pełnomocnikowi, niektóre zaś organ kierował wyłącznie bezpośrednio do stron. Do pełnomocnika stron nie wpłynęło m.in. zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Z pominięciem pełnomocnika organ doręczył stronom także decyzję z [...] października 2022 r. Skarżący podkreślili, ze Wojewoda [...] sprawy dopuścił się nadto naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, wysnuwając na podstawie faktu, iż na przedmiotowej nieruchomości przed dniem 5 kwietnia 1958 r. zalegał gruz, wniosek, że przed tym dniem musiało dojść do utraty możliwości władztwa nad nieruchomością przez poprzednich jej właścicieli. Tymczasem dokonane przez Wojewodę [...] ustalenia faktycznie w zakresie daty, w której doszło do utraty władania nad nieruchomością nie znajdują żadnego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Wojewoda wskazał bowiem, iż do utraty możliwości władania nad przedmiotową nieruchomością doszło przed 5 kwietnia 1958 r., a jako dowód wskazujący na ten fakt wskazano zdjęcie lotnicze, na podstawie którego sporządzono następnie opinię geodezyjną, a z którego wynikało, że na przedmiotowej nieruchomości zalegał gruz. W pierwszej kolejności skarżący wskazali, że zalegający na tejże nieruchomości gruz wpisywał się w krajobraz powojennej [...], która uległa niemal całkowitemu zniszczeniu w wyniku działań wojennych. W związku z tym, uznanie, iż samo zaleganie na danej nieruchomości gruzu jest równoznaczne z utratą możliwości władania nad tą nieruchomością musiałoby prowadzić do absurdalnego wniosku, iż niemal wszystkie nieruchomości znajdujące się na terenie dotkniętej zniszczeniami wojennymi [...] nie mogły pozostawać w niczyim władaniu. Tymczasem sama "faktyczna możliwość władania nieruchomością", o jakiej mowa w art. 215 ust. 2 ugn ., oznacza nie tylko efektywne z niej korzystanie, lecz także możliwość takiego korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku. Zdaniem skarżących sytuacja, w której na danej nieruchomości zalegał gruz sama w sobie nie prowadziła do utraty władania nad nieruchomością. Właściciel nieruchomości nie tylko mógł bowiem doprowadzić do uprzątnięcia zalegającego na niej gruzu, ale mógł także zaakceptować stan, w którym na nieruchomości znajdującej się w jego władaniu zalegał gruz, nawet w sytuacji, gdy był on zwożony z innych nieruchomości i nie wiązało się to z utratą możliwości władania nad nieruchomością. Możliwość władania, jak wskazano wyżej, oznacza jedynie możliwość efektywnego korzystania, z której władający nie musi czynić użytku. Mając to na uwadze, ustalenia dowodowe poczynione przez Wojewodę [...] uznać należy za niewystarczające do jednoznacznego stwierdzenia, iż to utraty możliwości władania doszło w przedmiotowej sprawie. Zebrane dowody bardziej przemawiają nawet za stwierdzeniem, iż do utraty możliwości władania nad przedmiotową nieruchomością przed badaną datą nie doszło, a co za tym idzie, materiał dowodowy winien być co najmniej uzupełniony, w związku z czym zarzut podniesiony w punkcie 2 zasługuje na uwzględnienie. Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 121, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą". Stosownie do powołanej regulacji, przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Zatem, przyznanie odszkodowania za nieruchomość na podstawie powołanego przepisu uzależnione zostało od spełnienia następujących przesłanek: 1) nieruchomość musiała podlegać działaniu dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), zwanego dalej "dekretem", 2) nieruchomość musiała być przed dniem wejścia w życie dekretu przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, 3) poprzedni właściciel nieruchomości lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Na gruncie rozpoznawanej sprawy bezsporne pozostaje, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] oznaczona hipotecznie [...]" dz. [...] z działu [...] bloku [...] stanowiącą część działki ewidencyjnej z obrębu [...], nr [...], objęta była działaniem dekretu z 26 października 1945 r. i mogła być przed jego wejściem w życie przeznaczona - wedle obowiązującego dla tego terenu planu zabudowania z 1931 r. - pod budownictwo jednorodzinne. Poczynione przez organy ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie nie budzą także wątpliwości Sądu i znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Spór w sprawie dotyczy natomiast tego czy poprzednia właścicielka dawnej nieruchomości pozbawiona została faktycznej możliwości władania gruntem przed 5 kwietnia 1958 r., gdyż to na tę okoliczność powołują się organy odmawiając ustalenia odszkodowania, z czym z kolei nie zgadzają się skarżący. Wyjaśnić trzeba, że użyte w art. 215 ust. 2 ustawy pojęcie "faktyczna możliwość władania" odnosi się do stanu faktycznego, a nie prawnego. Obejmuje ono zatem sytuacje, gdy poprzedni właściciel lub jego następca prawny mógł realnie korzystać z nieruchomości. Przy tym w sytuacjach tych nie chodzi jedynie o efektywne korzystanie z nieruchomości, czyli czynienie użytku z gruntu, ale istnienie samej obiektywnej możliwości tego rodzaju korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 1989 r., sygn. akt: IV SA 611/89, ONSA 1990/1/9). Hipoteza tej części normy prawnej obejmuje zatem tego rodzaju sytuacje, gdzie w następstwie działań faktycznych podjętych przez osoby trzecie (w tym podmioty publiczne) były właściciel po oznaczonej dacie (5 kwietnia 1958 r.) pozbawiony został realnej możliwości korzystania z gruntu W ocenie Sądu, analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego potwierdza stanowisko organów, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości takiej realnej możliwości korzystania z gruntu była właścicielka została pozbawiona przed wskazaną datą. Jak bowiem wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, na przedmiotowej nieruchomości przed 5 kwietnia 1958 r. funkcjonowało wysypisko. Wskazane zagospodarowanie terenu przy ul. [...] potwierdza wstępny projekt zagospodarowania m.in. terenu będącego przedmiotem niniejszego postępowania dotyczący ukształtowania wysypiska na [...], zatwierdzony w dniu [...] września 1958 r. przez Naczelnego Architekta [...]. Jak wynika z opisu stanu istniejącego na datę 15 września 1958 r., zawartego w tym projekcie, "opracowywany teren stanowił czynne wysypisko. Na części terenu zalegała zwałka bezładnie rozrzucona, natomiast w części terenu od strony Wisły znajdował się kopiec sypany od kilku lat, do którego prowadziła droga robocza z gruzu i żwiru. Teren był bezdrzewny i mała cześć terenu zajęta była pod dzikie ogródki działkowe. Teren nie posiadał uzbrojenia podziemnego. Na skraju terenu od ul. [...] przebiegał kryty kanał melioracyjny." W przedmiotowej sprawie zlecona została analiza geodezyjna z dnia [...] marca 2021 r. Biegła na podstawie planu sytuacyjno - wysokościowego sekcja [...] zaktualizowanego pomiarem z 1955 r., stwierdziła, że na nieruchomości hip. [...] tym czasie znajdowało się czynne wysypisko gruzu. Do analizy geodezyjnej biegła załączyła zdjęcie lotnicze pozyskane przez organ pierwszej instancji z Wojskowego Biura Historycznego w [...] przy piśmie z dnia [...] września 2019 r. Nr [...] L.p. (wykonane w 1955 r. w skali 1:8 000, [...], szereg [...], zdjęcie nr [...]), na które naniosła granice nieruchomości hipotecznej aktualnie oznaczonej jako część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Zdaniem Sądu organy obu instancji w oparciu o przedstawione, opisane wyżej dowody, dokonały nie budzących wątpliwości ustaleń, że grunt, którego dotyczy niniejsza decyzja nie był użytkowany przez dawną właścicielkę, gdyż stanowił wysypisko usypane z gruzu zwożonego na ten teren ze zniszczonych [...] budynków, w okolicach którego w późniejszym czasie powstał [...]. W opinii organów potwierdza to także znajdujące się w aktach sprawy zdjęcie z 1951 r. [...] pozyskane z Wojskowego Biura Historycznego. Zgromadzony w aktach materiał dowodowy stanowi podstawę do ustalenia, że organ państwowy zwoził gruz na wyznaczone wysypisko , zalegalizowane [...] września 1958 r. znajdujące się na działce poprzedniczki prawnej skarżących, już od 1955 r., co nie jest to kwestionowane przez skarżących. Oznacza to, że poprzedniczka prawna skarżących J. K., nie miała faktycznej możliwości władania działką, w sytuacji gdy na przedmiotowym terenie było wysypisko gruzu. Argumenty skarżących są niezasadne. J. K. nie mogła zwrócić się do organu o zaprzestanie zwózki gruzu. Nie mogła również uprzątnąć zalegającego gruzu. Nie był to ruiny po zburzonym budynku, tylko miejsce gdzie gruz po zburzonych budynkach był zwożony i składowany. Już samo to oznacza, że poprzedniczka prawna skarżących działką nie władała. Zorganizowane legalnie wysypisko gruzu należy traktować na równi z inwestycją, która faktycznie uniemożliwia korzystanie z nieruchomości. Z omówionej dokumentacji w sposób nie budzący wątpliwości wynika zatem, że przedmiotowy grunt przekazano pod wysypisko przed 5 kwietnia 1958 r. Natomiast skarżący, poza wyrażanymi wątpliwościami związanymi z nieprecyzyjnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie, niewyczerpującym zebraniem materiału dowodowego i błędną oceną tego materiału, nie przedstawiły żadnego dowodu podważającego wiarygodność zebranej w sprawie dokumentacji archiwalnej, na której oparły się organy orzekające. W tej sytuacji niezasadny okazał się podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 215 ust. 2 ustawy. Podnoszona przez skarżących argumentacja, że poprzedniczka prawna nie utraciła władania działką gdyż jako władająca mogła zaakceptować że na jej działce zwożony jest gruz jest nie do zaakceptowania. Sąd nie uwzględnił również podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. 7, 10 ,32, 77 § 1 k.p.a. Organy w sposób należyty zebrały materiał dowodowy, a dokonana przez nie ocena zebranej dokumentacji archiwalnej nie nosi cech dowolności. Organy szczegółowo wyjaśniły również motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia, stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) orzekł jak w sentencji.