I SA/Wa 1244/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Marek Leszczyński (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...].05.2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. G. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] o podjęciu z urzędu postępowania w zakresie wniosku M. G. w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości, poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości N., powiat [...], województwo [...] ,w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012r., nr [...] zawieszono z urzędu postępowanie wszczęte na wniosek M. G. w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości, poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości N., powiat [...], województwo [...], w związku z wojną rozpoczętą w 1939r. z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania spadkowego po współwłaścicielach pozostawionego mienia: W. i J. małż. G. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] Wojewoda [...] podjął z urzędu przedmiotowe postępowanie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że pismem z dnia [...].03.2012 r. wnioskodawca poinformował, iż w dniu [...].03.2012 r. odbyła się rozprawa w Sądzie Rejonowym w S., w wyniku której postanowieniem z dnia [...].03.2002r., sygn. akt [...] odrzucono wniosek o stwierdzenie spadku po W. i J. małż. G., z uwagi na fakt, że sprawy w tym zakresie toczyły się już w sądzie i zostały zakończone prawomocnymi postanowieniami. Kopie tych postanowień wnioskodawca dołączył do akt sprawy. Ustała zatem zdaniem organu przyczyna powodująca zawieszenie wszczętego postępowania. M. G. wniósł od powyższego postanowienia zażalenie, podnosząc w nim szereg argumentów dotyczących wykazania swego prawa do rekompensaty nie wskazując jednocześnie zarzutów odnośnie zaskarżonego postanowienia o podjęciu postępowania w sprawie. Po rozpatrzeniu zażalenia Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...]. W uzasadnieniu postanowienia Minister stwierdził, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...] Wojewoda [...]zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie prowadzone z wniosku M.G. w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty w związku z pozostawieniem przez Państwo W. oraz J. G. nieruchomości w m. N., powiat [...], woj. [...] tj. poza obecnymi granicami RP. Powodem zawieszenia postępowania był brak postanowienia o nabyciu spadku po właścicielach nieruchomości pozostawionych. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. M. G. przedłożył do akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] marca 2012 r. sygn. akt [...] odrzucające jego wniosek w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po W. G. oraz J. G. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż postępowanie spadkowe po wyżej wymienionych toczyło się już przed Sądem Rejonowym w S. oraz, że zostało prawomocnie zakończone. Z dalszej części uzasadniania wynika, że spadek po W. G. oraz J. G. nabył w całości J. G. (dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] listopada 1996 r. sygn. akt [...] oraz postanowienie tego Sądu z dnia [...] września 2006 r. sygn. akt [...]). W tych zaś okolicznościach, ze względu na fakt, że sprawa spadkowa została już prawomocnie osądzona, wniosek o nabyciu spadku został odrzucony. Mając zatem na uwadze powyższy stan rzeczy, postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] Wojewoda [...] postanowił podjąć z urzędu postępowanie w sprawie potwierdzenia M. G. prawa do rekompensaty. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r., sprecyzowanym następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r., M.G. złożył zażalenie na ww. postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] marca 2012 r. Zdaniem organu, zgodnie z art. 97 § 2 k.p.a.: "Gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony". Z postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. wynika, że powodem zawieszenia przedmiotowego postępowania był nie ustalony fakt następstwa prawnego po właścicielach nieruchomości pozostawionych - W. G. oraz J. G. Okoliczność ta - w ocenie organu wojewódzkiego - stanowiła postawę do zawieszenia postępowania z uwagi na zaistnienie zagadnienia wstępnego polegającego na uprzednim rozstrzygnięciu sprawy spadkowej po wyżej wspomnianych. Po ustaleniu spadkobierców W. G. i J. G., tj. po przedłożeniu do akt sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] listopada 1996 r. sygn. akt [...] oraz postanowienia tego Sądu z dnia [...] września 2006 r. sygn. akt [...] okazało się, że uprawnionym do spadku jest J. G. Mając na uwadze powyższe, należy, zdaniem organu, stwierdzić, iż na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do dalszego wstrzymania biegu sprawy wszczętej wnioskiem M. G. Tym samym zaskarżone postanowienie Wojewody [...] podejmujące z urzędu zawieszone postępowanie, należy uznać za słuszne. Na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. G., w której wskazał następujące zarzuty: 1. wniósł o przekazanie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie akt sprawy dotyczącej rekompensaty za mienie pozostawione w maju 1957 r. poza granicami kraju we wsi N., pow. [...], woj. [...] (Białoruś) przez jego rodziców W. i J. G., 2. wniósł o przyznanie mu jako najstarszemu żyjącemu z rodzeństwa prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami kraju. W uzasadnieniu skargi wskazał ponadto szereg argumentów dotyczących wykazania, że spełnia on wszystkie warunki do otrzymania prawa do rekompensaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia i zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego Sąd uznał, że skarga, chociaż z innych względów niż w skardze, zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone orzeczenie narusza prawo. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Skarbu Państwa utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] o podjęciu postępowania, wydane w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1, art. 97 § 2 w związku z art. 144 oraz art. 123 k.p.a. Powyższe postanowienie zapadło we wstępnym postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ winien podjąć czynności mające na celu ustalenie, czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Na tym etapie organ odwoławczy badając dopuszczalność zażalenia nie może wejść w ocenę jego zasadności. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z kolei, stosownie do art. 144 k.p.a. przepisy dotyczące odwołań stosuje się odpowiednio do zażaleń. Zgodnie natomiast z zasadą wyrażoną w art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kodeksie. Jeżeli zatem przepis będący podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji nie przewiduje zażalenia w odniesieniu do danego postanowienia, to ten środek nie przysługuje. Przepis art. 101 § 3 k.p.a. przewiduje natomiast, że stronie służy zażalenie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Redakcja tego przepisu jest jasna i jednoznaczna. Jak wyraził to WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20.01.2012 r. w sprawie II SA/Kr 1693/11 (LEX nr 1109011), przedmiotem zażalenia może być zatem jedynie postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego oraz odmowie jego podjęcia. Wolą ustawodawcy, postanowienia których przedmiotem jest podjęcie zawieszonego wcześniej postępowania są niezaskarżalne – nie przysługuje od nich zażalenie. Rozpoznając niniejszą sprawę podkreślić należy, że organ administracji publicznej II instancji rozpoznający zażalenie od postanowienia organu I instancji podejmującego postępowanie w sprawie, zamiast stwierdzić w drodze postanowienia niedopuszczalność tego zażalenia, merytorycznie je rozpoznał. Stanowi to w ocenie Sądu naruszenie art. 134 w związku z art. 144 i art. 141 § 1 k.p.a. mające wpływ na wynik postępowania. Rozpoznając ponownie zażalenie, organ zobowiązany będzie zatem rozważyć jego dopuszczalność, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia uwzględnić dokonaną przez Sąd w niniejszej sprawie wykładnię omawianych przepisów. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. Stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.