I SA/Wa 1263/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-27
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Lenart, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tej dacie, podlega rozpoznaniu na podstawie art. 160 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tej dacie, podlega rozpoznaniu na podstawie art. 160 k.p.a. Zwrot podania w takiej sytuacji był niedopuszczalny, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia organu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2011 r. o zwrocie wniosku o przyznanie odszkodowania za szkody spowodowane wydaniem decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2011 r.; stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej S. kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej S. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Stan faktyczny
1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] zwracające - na podstawie art. 66 § 3 kpa - wniosek S. o przyznanie odszkodowania w wysokości [...] zł za szkody spowodowane wydaniem decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa, tj. decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego P. z dnia [...] listopada 1988 r. nr [...] - utrzymało w mocy własne postanowienie.
2. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lutego 2011 r. wskazano - powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych - iż zdarzeniem prawnym, które otwiera drogę do przyznania odszkodowania w niniejszej sprawie, jest decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], na mocy której stwierdzono, że decyzja z dnia [...] listopada 1988 r. wydana została z naruszeniem prawa, jednakże z uwagi na wywołane przez nią nieodwracalne skutki prawne, nie stwierdzono jej nieważności.
Z uwagi zaś na fakt, iż decyzja Kolegium, decyzja nadzorcza, została wydana po dniu 1 września 2004 r., chociaż decyzja wadliwa wydana została przed tą datą dochodzenie odszkodowania na podstawie art. 160 kpa nie jest możliwe. Innymi słowy, nie zachodzi konieczność wyczerpania drogi administracyjnej, a co za tym idzie nie zachodzi przejściowa niedopuszczalność drogi sądowej, droga sądowa jest bowiem od razu otwarta. Rozstrzygnięcie to oparte jest na art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692).
3. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że podziela w pełni przedstawioną w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] argumentację odnoszącą się do zasadności zwrócenia wnoszącemu wniosek o odszkodowanie w trybie art. 66 § 3 kpa w związku z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 509/08, rozpatrując skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., na mocy którego zwrócono na zasadzie art. 66 § 3 kpa zwrócono na zasadzie art. 66 § 3 kpa wniosek o przyznanie odszkodowania, stwierdził, że "(...) zasadnie zwrócono skarżącemu na zasadzie art. 66 § 3 k.p.a. jego podanie z wnioskiem o przyznanie odszkodowania z tytułu wydania decyzji administracyjnej, której nieważność stwierdzono po dniu 1.09.2004r. Do rozpoznania tego żądania właściwy jest bowiem sąd powszechny". Również w tym wyroku Sąd wskazał, iż: "Przyjęcie innej interpretacji, w myśl której w tego rodzaju sprawach o możliwości zastosowania art. 160 k.p.a. rozstrzygałoby inne zdarzenie niż data ostatniej prawomocnej decyzji w sprawie, stanowiącej przesłanką roszczenia odszkodowawczego, przesuwałoby możliwość stosowania wspomnianego wyżej przepisu (art. 160 k.p.a.) na bardzo długi okres. Byłoby to sprzeczne z intencją ustawodawcy, który zmierzał do powierzenia w określonym terminie rozstrzygania w tego rodzaju sprawach, z założenia kontradyktoryjnych i mających charakter majątkowy, sądom powszechnym."
W wyroku z 21 października 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1356/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że "do zdarzeń i stanów prawnych powstałych po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oaz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692), tj. od dnia 1 września 2004 r. nie ma już zastosowania art. 160 k.p.a. Aktualnie administracyjny tryb dochodzenia roszczeń odszkodowawczych (art. 160 k.p.a.) stosuje się jedynie w tych sprawach, w których decyzja nieważnościowa (art. 156 § 1 k.p.a.) stała się ostateczna przed dniem 1 września 2004 r. Natomiast wydanie w tym trybie decyzji po tej dacie skutkuje objęciem wniosku odszkodowawczego regulacją art. 417[1] § 2 Kodeksu cywilnego, a zatem jego rozpoznanie następuje wyłącznie przed sądem powszechnym." (LEX nr 191299).
II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu
1. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła S.; zarzucając naruszenie:
(1) przepisów prawa materialnego, poprzez:
(-) błędną wykładnię i niezastosowanie art. 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw z dnia 17 czerwca 2004 r. (Dz. U. Nr 162, poz. 1692);
(-) niezastosowanie art. 2 Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r., tj. zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, oraz
(2) naruszenie przepisów postępowania, w tym:
(-) niezastosowanie art. 160 § 1, § 3 i § 4 kpa,
(-) art. 6 kpa, oraz
(-) art. 8 kpa -
- wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz poprzedzającego postanowienia z dnia [...] lutego 2011 r.
2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
III. Uzasadnienie prawne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r. zwracające - na podstawie art. 66 § 3 kpa - wniosek Spółdzielni o przyznanie odszkodowania w wysokości [...] zł za szkody spowodowane wydaniem decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego P. z dnia [...] listopada 1988 r. - z naruszeniem art. 156 § 1 kpa.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone jak również poprzedzające postanowienie naruszają przepisy.
Sąd nie podziela stanowiska organu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak również stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedstawionego w przywołanych tam orzeczeniach.
3. W pierwszej kolejności podnieść należy, iż Sąd Najwyższy uchwałą pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r. III CZP 112/10 stwierdził, że "1. Do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a.
2. Jeżeli ostateczna wadliwa decyzja administracyjna została wydana przed dniem wejścia w życie Konstytucji, odszkodowanie przysługujące na podstawie art. 160 § 1 k.p.a. nie obejmuje korzyści utraconych wskutek jej wydania, choćby ich utrata nastąpiła po wejściu w życie Konstytucji." (OSNC 2011/7-8/75, www.sn.pl, LEX nr 751460, Biul.SN 2011/3/12, Palestra 2011/5/154).
4. Niniejszy skład orzekający w pełni podziela to stanowisko, i jak również stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1200/08 (LEX nr 558394), w którym Sąd stwierdził, iż istotny dla zaistnienia odpowiedzialności odszkodowawczej moment powstania szkody musi wiązać się ze skutkiem materialnym w postaci uszczerbku w majątku osoby poszkodowanej. Przyczyną takiego uszczerbku (źródłem szkody) może być akt normatywny lub orzeczenie sądowe lub decyzja administracyjna - wadliwa (bezprawna) decyzja organu administracji publicznej, o której mowa w art. 160 § 1 kpa. Decyzją taką nie jest decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ponieważ ta decyzja nie ma cechy bezprawności, i z jej wydaniem nie wiąże się żaden uszczerbek w dobrach prawnie chronionych skarżących.
5. Wskazać należy, iż z dniem 1 września 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692). Art. 2 tej ustawy uchylił art. 160 kpa, który stanowił samodzielną podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę (rzeczywistą) będącą skutkiem wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Uchylenie art. 160 kpa oznacza, że po dniu wejścia w życie tej ustawy, w sprawach poprzednio uregulowanych w art. 160 kpa, stosuje się wyłącznie przepisy Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, "Do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 417, art. 419, art. 420, art. 420¹, art. 420² i art. 421 ustawy, o której mowa w art. 1, oraz art. 153, art. 160 i art. 161 § 5 ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.".
Orzecznictwo dotyczące art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. nie jest jednolite.
Zdaniem Sądu, dla prawidłowej interpretacji art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. uwagę należy zwrócić również na § 30 ust. 1 oraz § 31 ust. 2 zasad techniki prawodawczej, będących załącznikiem do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908), zgodnie z którym, w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych; można również wskazać termin, do którego będą obowiązywać, zachowane czasowo w mocy, przepisy dotychczasowej ustawy, co wyraża się zwrotem: "nie dłużej niż do dnia .....". W art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy ... zwrotu takiego nie zamieszczono, co oznacza, że przepisy zachowane w mocy nie mają ograniczenia czasowego, i obowiązują w określonych sytuacjach tak długo jak cała ustawa.
6. W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, znajdującym się w druku sejmowym nr 2007 z dnia 15 września 2003 r. - stwierdzono m. in., że przepisy normujące odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy publicznych wymagają dostosowania do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 77 ust. 1 stanowi, że "Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej."; przepis ten stosuje się bezpośrednio, zgodnie z art. 8 ust. 2 tej Konstytucji; przesłanką odpowiedzialności według normy konstytucyjnej jest "niezgodne z prawem działanie", czyli działanie z naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej oraz zaniechanie (bezczynność), jeżeli przepis prawa nakłada obowiązek określonego działania; oznacza to, że przesłanką tej odpowiedzialności nie jest wina sprawcy szkody, lecz bezprawność działania; przepis ten nie daje podstaw do różnicowania przesłanek odpowiedzialności w zależności od tego, czy zdarzeniem sprawczym wyrządzającym szkodę jest rozstrzygnięcie władcze w prawnie określonej formie (akt normatywny, orzeczenie), czy też działania faktyczne podejmowane przy wykonywaniu władzy publicznej; wyrządzenie szkody działaniem organu władzy publicznej oznacza, że chodzi o szkodę, która jest następstwem wykonywania władzy publicznej, i co w uzasadnieniu tym podkreślono, działanie wyrządzające szkodę ma swe źródło w wykonywaniu funkcji władczych (władzy publicznej); art. 417¹ dotyczy szczególnej sytuacji, gdy źródłem szkody jest akt normatywny, orzeczenie sądowe lub decyzja administracyjna; w takim przypadku odpowiedzialność za szkodę byłaby uzależniona od uprzedniego stwierdzenia niezgodności z prawem aktu lub stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku lub ostatecznej decyzji; stwierdzenie niezgodności z prawem aktu normatywnego należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, i w tym zakresie przez "właściwe postępowanie" należy rozumieć postępowanie przed Trybunałem (prejudykatem będzie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego), a stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku lub ostatecznej decyzji następowałoby według przepisów tego postępowania, w którym rozstrzygnięcie zostało wydane – kpc, kpa.
7. W uzasadnieniu tym wskazano również, że zgodnie z przepisem przejściowym - art. 5 projektu, ustawa ma znaleźć zastosowanie wyłącznie do zdarzeń i stanów prawnych powstałych po jej wejściu w życie; postanowienie to, zdaniem projektodawcy, wyklucza możliwość jej zastosowania do aktów normatywnych, które zostały wydane przed terminem wejścia w życie ustawy oraz orzeczeń i decyzji, które przed tym terminem stały się prawomocne i ostateczne.
8. Oznacza to, zdaniem Sądu, że istotny dla zaistnienia odpowiedzialności odszkodowawczej moment powstania szkody musi wiązać się ze skutkiem materialnym w postaci uszczerbku w majątku osoby poszkodowanej. Przyczyną takiego uszczerbku (źródłem szkody) może być akt normatywny lub orzeczenie sądowe lub decyzja administracyjna - wadliwa (bezprawna) decyzja organu administracji publicznej, o której mowa w art. 160 § 1 kpa. Decyzją taką nie jest decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ponieważ ta decyzja nie ma cechy bezprawności, i z jej wydaniem nie wiąże się żaden uszczerbek w dobrach prawnie chronionych strony skarżącej. Wydanie takiej decyzji jest konieczne dla ujawnienia – w ramach nadzwyczajnego postępowania – wad orzeczenia administracyjnego decydujących o jego nieważności (bezprawności).
A zatem, w niniejszej sprawie o bezprawności działania organu i wynikającej stąd szkodzie można mówić jedynie w odniesieniu do decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] listopada 1988 r., bowiem bezprawność, zgodnie z art. 160 kpa, polega na "wydaniu decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa", a nie na "stwierdzeniu nieważności takiej decyzji".
9. Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 października 2005 r. III BZP 1/05 (OSNC 2006/5/78) stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 424¹ kpc) przysługuje od orzeczeń, które stały się prawomocne od dnia 1 września 2004 r.; w uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził zaś, że "z art. 5 [ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.] wynika, że do zdarzeń prawnych powstałych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdarzeniem prawnym powodującym odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa z tytułu wydania niezgodnego z prawem orzeczenia jest uprawomocnienie się takiego orzeczenia. Ustanowione w art. 417¹ § 2 [Kodeksu cywilnego] przesłanki dochodzenia roszczenia odszkodowawczego mogą być zatem stosowane do orzeczeń, które uprawomocniły się począwszy od dnia 1 września 2004 r."
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2005 r. I CNP 27/05 (LEX nr 346053) stwierdził, że "Uregulowana w art. 417¹ § 2 k.c. odpowiedzialność za niezgodne z prawem prawomocne orzeczenie wchodzi w rachubę, jeżeli zdarzenie sprawcze w postaci wydania orzeczenia nastąpiło w dniu 1 września 2004 r. i później. Biorąc bowiem pod uwagę założenia i cele ustawodawcze, które legły u podstaw wprowadzenia do Kodeksu postępowania cywilnego instytucji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a także fakt, że przepisy procesowe z nią związane stanowią wraz z art. 417¹ § 2 k.c. normatywną całość, niepodobna przyjąć, iż ten szczególny środek zaskarżenia odnosi się również do orzeczeń sprzed tej daty.", a w uzasadnieniu tego orzeczenia dodał, że "przeciw takiej wykładni przemawia okoliczność, że przesłanka odpowiedzialności odszkodowawczej w postaci prejudycjalnego stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymagana jest dopiero z chwilą obowiązywania art. 417¹ § 2 k.c. Skoro zaś rozważane zagadnienie ściśle łączy się z regulacją materialnoprawną, a nawet więcej - ma wręcz charakter mieszany (procesowo-materialny), to problem intertemporalny związany ze stosowaniem art. 424¹ i nast. k.p.c. należy rozwiązać tak samo, jak kwestię intertemporalną dotyczącą art. 417¹ § 2 k.c., a zatem jednolicie." (ponadto postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2005 r. I CNP 15/05, LEX nr 187006).
10. Reasumując, stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, (1) ustawa ta ma zastosowanie wyłącznie do zdarzeń i stanów prawnych powstałych po jej wejściu w życie, a nie ma zastosowania do aktów normatywnych, które zostały wydane przed dniem jej wejścia w życie, oraz do orzeczeń i decyzji, które przed tym terminem stały się prawomocne i ostateczne; (2) zdarzeniem prawnym powodującym odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa z tytułu wydania niezgodnego z prawem orzeczenia lub decyzji - jest uzyskanie waloru prawomocności lub ostateczności.
W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2005 r. III BZP 1/05, Sąd Najwyższy stwierdził, że "Zdarzeniem prawnym powodującym odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa z tytułu wydania niezgodnego z prawem orzeczenia jest uprawomocnienie się takiego orzeczenia." To samo dotyczy ostateczności decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 417¹ § 2 kc, zdanie pierwsze ("Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem...."), który obowiązuje od dnia 1 września 2004 r.
Zgodnie z art. 5 tej ustawy, ustawę tę stosuje się do zdarzeń i stanów prawnych zaistniałych w dniu 1 września 2004 r. i później. Należy również dodać, że ustawodawca, mając taką możliwość, nie wskazał terminu, do którego miałyby obowiązywać przepisy tej ustawy.
11. Odnosząc powyższe rozważania do zaskarżonego postanowienia, za błędne należy uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., iż z uwagi na fakt, że decyzja nadzorcza Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. została wydana po dniu 1 września 2004 r., chociaż decyzja wadliwa wydana została przed tą datą, dochodzenie odszkodowania na podstawie art. 160 kpa nie jest możliwe. W tej sytuacji zwrot podania stronie skarżącej był niedopuszczalny, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego oraz poprzedzającego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2011 r., z uwagi na naruszenie art. 66 § 3 kpa przez jego wadliwe zastosowanie, a także art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, w związku z art. 160 § 1 kpa, wskutek błędnej wykładni tych przepisów.
12. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło