I SA/Wa 1272/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-15
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe, które faktycznie władało nieruchomością, ale nie posiadało tytułu prawnego do jej zarządu lub użytkowania w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, mogło skutecznie sprzeciwić się nabyciu tej nieruchomości z mocy prawa przez gminę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo faktyczne władanie nieruchomością przez przedsiębiorstwo państwowe nie stanowiło tytułu prawnego do jej zarządu lub użytkowania w rozumieniu przepisów prawa. Brak takiego tytułu prawnego w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej oznaczał, że nieruchomość należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała z mocy prawa nabyciu przez gminę. Decyzja komunalizacyjna ma charakter deklaratoryjny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi [...] S.A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości. Skarżąca spółka kwestionowała ustalenia organów, że nie posiadała tytułu prawnego do zarządu nieruchomością w tym dniu, co było podstawą do jej komunalizacji. Spółka argumentowała, że faktycznie władała nieruchomością i posiadała pewne dokumenty związane z jej użytkowaniem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. (dalej: "[...]"), utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości położonej [...], obrębie nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...].
Decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Zbudowana budynkiem mieszkalnym działka nr [...] w dacie [...] maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w faktycznym władaniu [...]. Oznaczona była wówczas nr [...] z obrębu [...]. Władające gruntem przedsiębiorstwo, poza decyzją z [...] kwietnia 1986 r. o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu zarządu sprawowanego nieruchomością, nie legitymowało się żadnym dokumentem, który kreował by samo prawo do tego władania. Natomiast Skarb Państwa uzyskał własność tej nieruchomości w drodze zasiedzenia z dniem [...] stycznia 1985 r., co zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. sygn. akt [...].
Decyzją z [...] stycznia 2014 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 17a ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.; dalej: "ustawa komunalizacyjna") – stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r., przez Gminę [...] własności ww. nieruchomości. Wywodził on, iż z uwagi na fakt, że przedmiotowa nieruchomość w przywołanej dacie stanowiła własność Skarbu Państwa i nie została oddana w zarząd lub użytkowanie państwowej osobie prawnej innej niż skarb państwa (w tym wypadku [...]), to stosownie do art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r., Nr 14, poz. 74 ze zm.) w zw. z art. 34 kc, w brzmieniu w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] maja 1990 r., należała do terenowych organów administracji państwowej, a tym samym podlegała komunalizacji z mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunlizacyjnej. Krańcowo Wojewoda nadmienił, że lokatorom zamieszkującym budynek posadowiony na gruncie przedmiotowej nieruchomości mogą przysługiwać uprawnienia w nabyciu lokali, określone przepisami ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2014 r., poz. 1160).
Od powyższej decyzji [...] wniosły odwołanie, domagając się jej uchylenia i kwestionując ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ w zakresie braku przynależnego zarządu [...] do nieruchomości.
W następstwie rozpatrzenia tego odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] czerwca 2016 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Komisja stwierdziła, że [...] nie legitymuje tytułem prawnym do nieruchomości na dzień [...] maja 1990 r., a tym samym uprawnienia władcze do niej w przywołanej dacie przysługiwały terenowemu organowi administracji państwowej stopnia podstawowego. W konsekwencji podlegała ona komunalizacji. Dokonując wykładni użytego w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej zwrotu "należące do" wywodziła, że oznacza on przynależność mienia do określonego podmiotu w sensie prawnym a nie faktycznym. Przywołując z kolei szereg orzeczeń sądów administracyjnych wskazywała, że akty prawne regulujące status prany [...] oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzano nacjonalizację kolei, nie regulowały stanu prawnego konkretnych nieruchomości lecz mogły jedynie stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidulanych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego. Sformułowane natomiast w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego uznawała za niezasadne.
Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosły [...] S.A., zarzucając jej naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, tj.:
1) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], pomimo że ta winna ubyć chylona;
2) art. art.: 7, 8, 80 i 107 § 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej poprzez zastosowanie norma prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego , zastosowanie legalnej teorii dowodów poprzez twierdzenie, że prawo zarządu [...] w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi, jak również brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do treści dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy oraz brak wyjaśnienia, z jakiego powodu dowodom tym organ odmówił mocy dowodowej;
3) art.5 ust 1. Pkt. 1 w zw. z art. 11 ustawy konunalizacyjnej, poprzez uznanie, że z powyższych przepisów wynika, iż do wydania decyzji komunalizacyjnej wystarczające jest ustalenie, że dana nieruchomość nie objęta była prawem zarządu państwowej jednostki organizacyjnej, podczas gdy przepis ten warunkuje wydanie wspomnianej decyzji ustaleniem, że należała ona do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego;
4) art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. przez nieuwzględnienie, że grunty, które w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości znajdowały się w posiadaniu Przedsiębiorstwa państwowego [...] przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa;
5) art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 26, poz. 138 ze zm.) w zw. z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz.U. z 2002 r., Nr 112, poz. 981 ze zm.), poprzez nieuwzględnienie, że przepisy prawa przewidywały wyposażenie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu, a przedsiębiorstwo gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę, oraz że z przepisów tych wynika, iż [...] gospodarowało wydzielonym mu mieniem Skarbu Państwa, jak również, że mienie [...] stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodzą środki będące w dyspozycji [...] w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. oraz środki nabyte przez przedsiębiorstwo państwowe [...] w toku jego dalszej działalności;
6) art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 34 i art. 34a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", poprzez nieuwzględnienie, że grunty będące własnością Skarbu Państwa znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie tej ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...], oraz że grunty takie wyłączone są spod komunalizacji, jak również błędne uznanie, ze w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki komunalizacji, wyłączając zastosowanie ww. przepisów.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w obszernych motywach skargi, [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
W toku postępowania administracyjnego zakończonego zakwestionowaną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] czerwca 2016 r. ustalono, że Gmina [...] nabyła z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własność zabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w granicach administracyjnych Miasta [...], obrębie [...]. Nabycie własności opisanej powyższej nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) dalej: "ustawa komunalizacyjna" i wynikało z ustalenia, że skarżącemu nie przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo zarządu tej nieruchomości. W szczególności organy stwierdziły, że skarżący nie legitymował się dokumentem potwierdzającym uzyskanie prawa zarządu (użytkowania) przedmiotowej nieruchomości, co z kolei doprowadziło je do konkluzji, że jako składnik mienia państwowego należała ona wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.
Zdaniem Sądu dokonana przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, a wcześniej Wojewodę [...], ocena rozpatrywanej sprawy jest prawidłowa i znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.
W myśl art. 5 ust. 1 ustawy kmunalizacyjnej, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, podzielanym przez skład orzekający w niniejszej sprawie, użyte w tym przepisie przez ustawodawcę sformułowanie "należące do" oznacza przynależność mienia państwowego do określonego podmiotu w sensie prawnym, a nie faktycznym (por. wyrok NSA z 23.02.2010 r. sygn. akt I OSK 593/09 Lex nr 595433, wyrok WSA z 7.12.2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1109/10 Lex nr 750573). W tym stanie rzeczy faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 następowała z mocy prawa z dniem wejścia ustawy w życie, tj. 27 maja 1990 r. Wydawana w tym przedmiocie przez wojewodę decyzja komunalizacyjna miała bowiem jedynie charakter deklaratoryjny i potwierdzała przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę.
Podstawowym zatem zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie, czy istotnie w dacie 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwo [...] dysponowało tytułem prawnym do nieruchomości, co wykluczałoby możliwość jej komunalizacji, czy też władanie nieruchomością przez nie było jedynie władztwem faktycznym.
Niewątpliwie strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd czy użytkowanie. Wynika to wprost ze znajdującego się w aktach pisma [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], w którym podnosi, że nie posiada innych dokumentów niż decyzja z [...] maja 1986 r. ustalająca opłatę za zarząd (k. 43 akt administracyjnych). Ta jednak, jak słusznie zauważały organy, nie mogła stanowić podstawy do wywiedzenia istniejącego w dniu 27 maja 1990 r. zarządu. Samo bowiem ustalenie przedsiębiorstwu państwowemu opłaty za korzystanie z gruntu państwowego, ani pod rządami ustawy z 14 lipca 1961 r. - o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 32, poz. 159), ani ustawy z 29 kwietnia 1985 r. - o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.) nie tworzyło przed dniem 5 grudnia 1990 r. po stronie podmiotu zobowiązanego do ich ponoszenia automatycznie tytułu prawnego w postaci użytkowania czy zarządu (por. wyroki NSA z 14.09.2006 r. sygn. akt I OSK 1259/05, Lex nr 500673; z 21.06.2011 r. sygn. akt I OSK 1200/10 Lex nr 1082590). Dokumentów kreujących prawo zarządu nie odnaleziono także w Urzędzie Miasta [...] (vide: oświadczenie Prezydenta Miasta z [...] października 2014 r. – k. 56 akt administracyjnych). Tym samym uprawniony był wniosek, że PKP władało nieruchomością wyłącznie w sposób faktyczny.
Zważyć zaś należy, że zarząd (dziś trwały zarząd), to prawne formy władania, które uprawniają do władania nieruchomością. W związku z czym sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości co do zasady tego prawa nie kreuje. Dla oceny kwestii istnienie zarządu (jako przeszkody komunalizacji) mają zatem znaczenie dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy - tj. 27 maja 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych. Obowiązująca natomiast wówczas ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jak trafnie podniosła Komisja, przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosownie do art. 38 ust. 2 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) bądź umowa o nabyciu nieruchomości.
Brak tytułu prawnego [...] w dniu 27 maja 1990 r. do spornej nieruchomości oznacza z kolei, że należała ona wówczas w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. To natomiast, że terenowym organ administracji państwowej, o którym mowa w tym przepisie jest organ stopnia podstawowego, przesądza art. 3 ust. 2 przywołanej ustawy stanowiąc, iż ilekroć w ustawie jest mowa o radach narodowych lub terenowych organach administracji państwowej bez bliższego określenia, rozumie się przez to rady narodowe stopnia podstawowego lub terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami.
W tym stanie rzeczy rację ma Komisja formułując ocenę, że w sprawie spełnione zostały wszystkie marterialonoprawne przesłanki komunalizacji mienia z mocy prawa. Zaś zarzut naruszenia przez nią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, oparty na kwestionowaniu "należenia" w dniu 27 maja 1990 r.nieruchomości do terenowego organu administracji stopnia podstawowego, uznać należy za całkowicie chybiony.
Nadmienić przy tym wypada, że od dłuższego czasu utrwaliła się linia orzecznicza przyjmująca, że w sprawach dotyczących określonego mienia nieruchomego, pozostającego w dyspozycji faktycznej [...] decydujące znaczenie odgrywa okoliczność, czy [...] legitymuje się w stosunku do tego rodzaju mienia decyzją o ustanowieniu prawa zarządu (użytkowania). Jedynie bowiem istniejący po stronie [...] tego rodzaju tytuł prawny świadczyłby, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej i z tego powodu nie podlegałaby komunalizacji z mocy prawa. Tego rodzaju pogląd wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu wyrokach w tym m. in. w wyrokach: z 30.09.2010 r. sygn. akt I OSK 1528/09 (Lex nr 745064), z 18.06.2008 r. sygn. akt I OSK 942/07 (Lex nr 490835), I OSK 940/07 (Lex nr 490137), I OSK 941/07 (Lex nr 490134), z 27.06.2008 r. sygn. akt I OSK 1019/07 (Lex nr 490145), z 18.12.2007 r. sygn. akt I OSK 1884/06 (Lex nr 939292). W orzeczeniach tych Sąd zwracał w szczególności uwagę, że dysponowanie czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na konkluzję, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy. Pojęcia "dysponowanie" i "zarządzanie" nie są bowiem tożsame z pojęciem "należy do", które w swym semantycznym zakresie wskazuje na aspekt prawnorzeczowy. Ugruntowany jest również pogląd, że akty regulujące status prawny przedsiębiorstwa [...] oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mają charakter ogólnych aktów normatywnych i nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły tylko stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego (np. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 187/07 Lex nr 453385). Nie można zatem prawa zarządu PKP wywieść z przepisów ustaw regulujących utworzenie i funkcjonowanie przedsiębiorstwa państwowego PKP, ponieważ obowiązująca w dniu 27 maja 1990 r. ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 26, poz. 138 ze zm.) bądź wcześniejsze akty prawne regulujące status kolei nie mogły być źródłem dowodu na wykazanie prawa zarządu. Przepisy te nie wskazywały expressis verbis, że do mienia będącego w dyspozycji tego przedsiębiorstwa PKP służy prawo zarządu. Nie kreuje zwłaszcza prawa do zarządu konkretną nieruchomością przywoływany przez stronę w skardze art. 16 ust. 2 ww. ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. zgodnie, z którym mienie PKP stanowią środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy (9 maja 1989 r.) oraz środki nabyte przez [...] w toku jego dalszej działalności. Z przepisu tego bowiem w żaden sposób nie wynikało, aby miał on samodzielnie kreować bądź choćby potwierdzać prawo zarządu tego przedsiębiorstwa w stosunku do konkretnych nieruchomości. Tym samym także zarzut naruszenia przez Komisję ww. przepisu, poprzez jego niezastosowanie, uznać należy za nietrafny.
Podkreślić jednocześnie należy, że wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, wymóg legitymowania się dokumentem potwierdzającym prawo zarządu, nie oznacza hołdowaniu przez organy legalnej teorii dowodowej, lecz jest konsekwencją obowiązujących w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej przepisów, określających tryb ustanawiania zarządu czy użytkowania gruntów, a konkretnie art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości Z tego też względu podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, 8, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Z powyższych też przyczyn poglądy przedstawiane przez stronę skarżącą, wskazujące na możliwość kreacji zarządu bądź użytkowania ex lege uznać należy za nieuprawnione, a orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1401/09, na które tak w odwołaniu jak i uzasadnieniu skargi powołuje się strona wyraża pogląd odosobniony i skład orzekający w niniejszej sprawie go nie podziela.
Przywoływane z kolei w skardze unormowania z art. 34 i art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) dla oceny stanu prawnego komunalizowanych nieruchomości, są obojętne. Weszły one wszak w życie po dniu komunalizacji i odnoszą się do stanu istniejącego na dzień 5 grudnia 1990 r. Ponadto art. 34a tej ustawy, przewidujący, iż grunty, o których mowa w art. 34 (będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych), z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r., nie odnosi się do komunalizacji z mocy prawa, a więc realizowanej na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej, ale do komunalizacji realizowanej w trybie ust. 3 i 4 tego artykułu (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03).
Także zarzut naruszenia art. 80 (pierwotnie art. 87 ) ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poprzez jego pominięcie przy rozpoznawaniu sprawy jest o tyle nieuzasadniony, że przepisy te nie mają znaczenia dla ustalenia w niniejszej sprawie kwestii istnienia zarządu [...] przedmiotową nieruchomością. Przepis ten w ust. 1 dotyczy bowiem państwowych jednostek organizacyjnych, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy (a więc przed 1 sierpnia 1985 r.) legitymowały się dokumentem potwierdzającym prawo użytkowania, a takowego - jak już wyżej podniesiono – [...] nie przedstawiło. Jeżeli zaś chodzi o ust. 2 tego artykułu, który przewiduje przekazanie w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, ich posiadaczom, którzy nie legitymują się dokumentami o ich przekazaniu w formie prawem przewidzianej, to zauważyć należy, że [...] nie dysponuje decyzją o przekazaniu mu w tym trybie gruntu.
Konkludując zatem stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpatrzyła całokształt materiału dowodowego i dokonała prawidłowej oceny przesłanek komunalizacji w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniła zajęte stanowisko umożliwiając tym samym rekonstrukcje racji decyzyjnych jakimi się kierowała, spełniając tym samym wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło