I SA/Wa 1286/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-22
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Daniela Kozłowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona, może być usprawiedliwione faktem, że ostatni dzień terminu przypadał w sobotę, a Spółdzielnia w tym dniu nie pracuje?Ratio decidendi
Sąd administracyjny podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste nie może być usprawiedliwione faktem, że ostatni dzień terminu przypadał w sobotę, a Spółdzielnia w tym dniu nie pracuje. Brak winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania przeszkody nie do przezwyciężenia, a wewnętrzna organizacja pracy Spółdzielni nie stanowi takiej przeszkody, gdyż przy zachowaniu należytej staranności można było dochować terminu.Stan faktyczny
Spółdzielnia złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uznanie, że podwyższenie opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadnione. Spółdzielnia argumentowała, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu tego, że ostatni dzień terminu przypadał w sobotę, która jest dla niej dniem wolnym od pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że Spółdzielnia nie uprawdopodobniła braku swojej winy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa i ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Maria Tarnowska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni [...] w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], odmówiło [...] Spółdzielni [...] w W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku.
W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny.
W dniu 30 stycznia 2008 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynęło pismo [...] Spółdzielni [...] w W. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku przeciwko Prezydentowi W. o uznanie, że podwyższenie opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu położonego przy ul. [...] w W., oznaczonego w ewidencji gruntów nr [...] obręb [...] - jest nieuzasadnione.
Spółdzielnia podniosła, iż uchybienie terminu nastąpiło z uwagi na to, że ostatni dzień terminu wypadał w sobotę tj. [...] stycznia 2008 r., zaś dzień ten jest dla Spółdzielni dniem wolnym od pracy i nikt w Spółdzielni w tym dniu nie pracował. Fakt ten spowodował, że złożenie wniosku nastąpiło w dniu [...] stycznia 2008 r. (poniedziałek).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], odmówiło [...] Spółdzielni [...] w W. przywrócenia terminu do złożenia tego wniosku.
Kolegium stwierdziło, że przywrócenie terminu następuje jedynie w warunkach określonych w art. 58 § 1 i 2 kpa - przy czym przesłanki przywrócenia terminu muszą występować łącznie.
Jedną z tych przesłanek jest uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jej winy - powinna ona uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
Kolegium uznało, że [...] w W. nie uprawdopodobniła braku swojej winy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowaną zalicza się np. powódź, pożar, przerwę w komunikacji czy nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nie jest nią natomiast fakt, iż w ostatnim dniu terminu do złożenia wniosku Spółdzielnia nie pracowała. Należy wskazać, iż termin do złożenia skargi upłynął w dniu [...] stycznia 2008 r. (była to sobota). Zgodnie z orzecznictwem - vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2006 r. II GSK 401/05 : "Soboty nie można uznać w obecnym stanie prawnym za dzień ustawowo wolny od pracy".
Poza tym kryterium braku winy - jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu - wiąże się również z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
W związku z tym Kolegium uznało, że nic nie stało na przeszkodzie, aby przedmiotowy wniosek został wysłany przez Spółdzielnię wcześniej, niż w ostatnim dniu upływającego terminu.
Ponieważ Spółdzielnia nie uprawdopodobniła braku winy - nie spełniła tym samym pierwszej przesłanki, o której mowa w art. 58 kpa.
W skardze na to postanowienie [...] Spółdzielnia [...]w W. wniosła o jego uchylenie.
Zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 kpa - poprzez nierozpoznanie sprawy zgodnie z zasadami wskazanymi w kpa, a także naruszenie art. 59 kpa w zw. z art. 1 kpa i art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stwierdziła, że przedmiotowa sprawa nie jest sprawą administracyjną, a skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozstrzygnęło sprawę cywilną – to akt kończący takie postępowanie nie może być decyzją administracyjną ani postanowieniem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania postanowienia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r., odmawiające [...] Spółdzielni [...] w W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uznanie, że podwyższenie opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadnione.
Zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1987 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) użytkownik wieczysty może - w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej - złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości.
W rozpoznawanej sprawie [...] Spółdzielnia [...] w W. otrzymała wypowiedzenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu w dniu [...] grudnia 2007 r. Zatem termin do złożenia wniosku - o jakim mowa w powołanym art. 78 ust. 2 - upłynął w dniu [...] stycznia 2008 r.
W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, że przedmiotowy wniosek został nadany w urzędzie pocztowym w dniu [...] stycznia 2008 r. - a więc po upływie powyższego terminu. Natomiast w dniu 31 stycznia 2008 r. została wniesiona prośba o przywrócenie tego terminu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekające w niniejszej sprawie uznało - a Sąd w całości podzielił jego stanowisko - że do postępowania przed Kolegium w kwestii rozpoznania wniosku w przedmiocie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego m.in. o terminach, co wynika z art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1141/06 : "Ponieważ do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy kpa, m.in. o terminach (art. 79 ust 7), zatem przepisy kpa dotyczące przywrócenia terminu również. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu rozstrzygane jest postanowieniem, jak stanowi art. 59 § 1 kpa. Na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, służy skarga do sądu administracyjnego, jest ono bowiem aktem, w którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 Ppsa."
Stosownie zaś do brzmienia art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Oznacza to, że przywrócenie terminu może nastąpić wtedy, gdy strona uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody - nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r. sygn. akt I SA/LA 1718/06).
W warunkach niniejszej sprawy należy podzielić ocenę dokonaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., iż strona skarżąca - składając prośbę o przywrócenie terminu - nie uprawdopodobniła braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku. Fakty powołane w tym piśmie, w żadnym wypadku nie mogą świadczyć o braku winy strony, gdyż nie są to okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć.
Wewnętrzna organizacja pracy w [...] Spółdzielni [...] w W. i okoliczność, że ostatni dzień terminu na złożenie wniosku upływał w sobotę, a w soboty Spółdzielnia nie pracuje, nie mogą świadczyć o braku winy, gdyż nie jest to przeszkoda, której nie mogła ona usunąć. Okoliczności te były znane skarżącej i przy zachowaniu należytej staranności mogła dochować terminu. Uchybienie terminu jest więc zawinione przez skarżącą, gdyż godziła się ona na to, mimo - że uchybieniu mogła zapobiec.
Zaskarżone postanowienie jest więc zgodne z prawem, a tym samym nie potwierdziły się zarzuty naruszenia prawa powołane w skardze.
Stwierdzić też należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyło stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniło motywy, jakimi się kierowało przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniło przekonująco swoje postanowienie - nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło