I SA/Wa 1292/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-04

Skład orzekający: Joanna Skiba, Maria Tarnowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania wywłaszczeniowego jest zasadne, gdy nieruchomość z mocy prawa stała się własnością gminy na podstawie późniejszej decyzji lokalizacyjnej, mimo że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte wcześniej?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania wywłaszczeniowego jest zasadne, gdy nieruchomość z mocy prawa stała się własnością jednostki samorządu terytorialnego w dniu, w którym decyzja lokalizacyjna stała się ostateczna. W takiej sytuacji postępowanie wywłaszczeniowe staje się bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nie dochodzi przy tym do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), gdyż wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nie tworzy po stronie strony materialnoprawnych roszczeń chronionych jako prawa nabyte.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. F. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję związaną z Euro 2012. Postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte na wniosek Prezydenta Miasta, jednak późniejsza decyzja lokalizacyjna dla tej samej inwestycji sprawiła, że nieruchomość z mocy prawa stała się własnością Gminy. Skarżący zarzucał naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. orzekającą o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wywłaszczenia nieruchomości, położonej na terenie miasta [...]., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., znak: [...] Wojewody [...] o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięć Euro 2012, utrzymaną następnie w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...], nieruchomość położona na terenie miasta [...]., obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...]ha, została przeznaczona pod realizację inwestycji polegającej na przebudowie ul. [...] po północnej stronie Stadionu piłkarskiego Euro 2012, budowie skrzyżowania ul. [...] z ul. [...], budowie fragmentu połączenia tramwajowego skrzyżowania ulic [...] ze Stadionem piłkarskim Euro 2012, przez osiedle [...] – odcinek od przecięcia ul. [...] do [...] przy stadionie oraz budowie ul. [...] w nowym przebiegu od ul. [...] do północnej łącznicy węzła z drogą krajową nr [...], wraz z przebudową kolidującej infrastruktury technicznej oraz budową kanalizacji deszczowej. Wskazana decyzja z dnia [...] lutego 2009 r. została wydana na podstawie ustawy o EURO przed jej nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 28 września 2009 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA Euro 2012 oraz niektórych innych ustaw. Przed dokonana zmianą przewidziany był odrębny tryb do wydania decyzji w przedmiocie lokalizacji (art. 23-25) oraz do wywłaszczenia (art. 27-28). Tym samym omawiana decyzja nie wywołała skutku w postaci wywłaszczenia. Z uwagi na to pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezydent Miasta [...] wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania celem wywłaszczenia na rzecz Gminy [...] prawa własności opisanej wyżej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], w trybie wskazanych przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. Nr 173, poz. 1219 ze zm.). W nowym stanie prawnym po nowelizacji, w dniu [...] czerwca 2010 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...] o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 dla inwestycji Zintegrowany System Transportu Szynowego w Aglomeracji i w [...]. Decyzja ta utrzymana została następnie w mocy przez Ministra Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie wszczęte na wniosek Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działka nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie wywłaszczeniowe stało się bezprzedmiotowe wobec faktu, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. stała się ostateczna, przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Gminy [...]. Od decyzji powyższej odwołanie do Ministra Infrastruktury złożył P. F. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego M. O., zarzucając organowi naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady lex retro non agit. Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia powołał się na przepis art. 24a ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 zgodnie, z którym nieruchomości, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa własnością odpowiednio Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, w dniu w którym w/w decyzja stała się ostateczna. W związku z powyższym Minister uznał, że w sprawie niniejszej zaistniała faktyczna podstawa do obligatoryjnego umorzenia postępowania dotyczącego wywłaszczenia prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. P. F. reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. M. O. złożył skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r., zarzucając organom obu instancji całkowite pominięcie przy ocenie stanu prawnego zasady lex retro non agit, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażone w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na poparcie swych zarzutów w uzasadnieniu skargi powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu. W stanie prawnym po nowelizacji z dnia [...] sierpnia 2009 r. zgodnie z treścią art. 24a ust.3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA 2012 nieruchomości, o których mowa w art. 24 ust.1 pkt. 6 stają się z mocy prawa własnością odpowiednio Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, w dniu w którym decyzja lokalizacyjna danego przedsięwzięcia stała się ostateczna. W tym kontekście należy stwierdzić ze z dniem 21 stycznia 2011r. przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa własnością Gminy [...]. Tym samym bezprzedmiotowe stało się postępowanie wszczęte na wniosek Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009r. w sprawie wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej działkę [...] o powierzchni [...]ha w obrębie [...], której właścicielem jest skarżący, a która była objęta decyzją lokalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. W trakcie trwania wymienionego postępowania Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...].06.2010r. ustalił bowiem lokalizację dla przedsięwzięcia EURO 2012 polegającego na budowie fragmentu połączenia tramwajowego skrzyżowania ulic: [...] - [...], ze stadionem EURO 2012 przez osiedle [...] – odcinek od przecięcia ul. [...] do [...] przy planowanym Stadionie wraz z przebudową kolidującej infrastruktury technicznej, budową kanalizacji deszczowej i zasilaniem trakcji tramwajowej. Decyzja ta została w dniu [...] stycznia 2011r. utrzymana w mocy przez Ministra Infrastruktury. Wobec powyższego uznać należy, że zaistniała faktyczna podstawa do obligatoryjnego umorzenia przedmiotowego postępowania dotyczącego wywłaszczenia prawa własności omawianej nieruchomości, bowiem jej własność przynależy obecnie do Gminy [...], która wywłaszczenie zainicjowała. Zważywszy na treść art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu . Z tej przyczyny decyzja zaskarżona w sprawie niniejszej i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu. Mając na uwadze przedmiot sprawy uznać należy, że organ dokonując oceny sytuacji faktycznej zaistniałej w sprawie, nie był uprawniony do dokonania oceny prawidłowości wydania ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010r. o ustaleniu lokalizacji dla przedsięwzięcia EURO 2012. Brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie niniejszej naruszona została zasada lex retro non agit. Twierdzenia skarżącego pozwalają przypuszczać, że upatruje on we wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w oparciu o wniosek Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009r, powstania dla niego prawa do żądania aby toczyło się ono nadal (niezależnie od zaistnienia w sprawie nowego stanu prawnego) w oparciu o przepisy regulujące zasady wywłaszczania nieruchomości, w ramach zasady ochrony praw nabytych. Pogląd taki nie zasługuje na akceptację jako, że wbrew stanowisku skarżącego wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nie wykreowało po jego stronie żadnych materialnoprawnych roszczeń, które mogłyby być poddane analizie w kategorii praw nabytych. Zasadność zaskarżonej decyzji potwierdza natomiast treść orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, między innymi wyrok z dnia 29.11.2010r I OSK 146/10 oraz wyrok z dnia 17.10.2010r. IOSK 282/10. Słusznie zauważył organ, że dotyczą one regulacji zawartej w ustawie z dnia 10.04.2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, jednakże zdaniem sądu stan prawny ustawy z dnia 07.09.2007r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 oraz nowelizacji tych ustaw jest w tym zakresie identyczny. Tym samym nie jest również trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego wyartykułowanej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski z dnia 02.04.1997r. Faktem jest, że naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz prowadzi do naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa, stanowionego przez nie prawa oraz zasady ochrony praw nabytych, jednakże w sprawie niniejszej nie miało ono miejsca. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na aprobatę i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w treści wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło