I SA/Wa 1302/22
WyrokWSA w Warszawie2022-09-01
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Gabriela Nowak, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony z zachowaniem jednomiesięcznego terminu, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem ustawowego terminu, ponieważ strona dowiedziała się o przesłance wznowieniowej (utrata mocy prawnej księgi wieczystej) w 2007 r., a wniosek złożyła w 2021 r. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, a nie od dnia, w którym powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody z 2007 r., wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (nowe okoliczności faktyczne lub dowody). Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia z powodu uchybienia jednomiesięcznego terminu. Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy postanowienie Wojewody, stwierdzając, że spółka dowiedziała się o przesłance wznowieniowej w 2007 r., a wniosek złożyła w 2021 r. Spółka zaskarżyła postanowienie Ministra do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o wznowieniu postępowania i niezebranie materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w dniu 1 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S.A. w W. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 10 marca 2022 r. nr DO-II.7610.41.2022.AB w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Minister Rozwoju i Technologii (dalej: "Minister"), po rozpatrzeniu zażalenia spółki P. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżący", "P. S.A."), postanowieniem z 10 marca 2022 r., nr DO-II.7610.41.2022.AB, utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Śląskiego (dalej: "Wojewoda") z 28 stycznia 2022 r. nr NWIV.752.1.4.2021, odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody z 30 listopada 2007 r. nr IF-GN.II/RJ/77200/170/07.
Decyzja Ministra wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewoda, działając w trybie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) oraz art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94), decyzją z 30 listopada 2007 r., stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa prawa własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej, położonego w miejscowości S., jednostka ewidencyjna K., obręb S., obejmującego działki nr [...] o pow. 2270 m2 k.m. [...] oraz nr [...] o pow. 1578 m2 k.m. [...] oraz nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez P. S.A. prawa użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu oraz prawa własności znajdującego się na nim fragmentu linii kolejowej nr [...] relacji C. - T.
Pismem z 29 listopada 2021 r. spółka P. S.A. wystąpiła do Wojewody z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody z 30 listopada 2007 r., wskazując, że jego wznowienie jest niezbędne ze względu na fakt, iż wyszły na jaw nowe okoliczności, nieznane organowi wydającemu tę decyzję, a zatem zaistniała podstawa wznowieniowa opisana w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) dalej: "K.p.a.".
Postanowieniem z 28 stycznia 2022 r. Wojewoda odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją z 30 listopada 2007 r. W uzasadnieniu wskazał, że rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania jako oparty na przesłance wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Wskazał, że wnioskodawczyni była stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 30 listopada 2007 r. i posiada legitymację do wystąpienia z wnioskiem o jego wznowienie. Jednakże z akt sprawy wynika, że nie zachowała ustawowego jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a.
Pismem z 8 lutego 2022 r. spółka P. S.A. złożyła zażalenie na ww. postanowienie Wojewody z 28 stycznia 2022 r., nie zgadzając się z ustaleniami organu oraz podtrzymując stanowisko zajęte w ww. piśmie o wznowienie postępowania.
Decyzją z 10 marca 2022 r., po rozpatrzeniu ww. zażalenia, Minister utrzymał w mocy postanowienie z 28 stycznia 2022 r. W uzasadnieniu stwierdził, że ustalenia organu I instancji co do legitymacji procesowej wnioskodawczyni nie budzą również jego wątpliwości. Wskazał, że wnioskodawczyni w piśmie z 29 listopada 2021 r. wskazała, iż okolicznością, która jest przesłanką do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 30 listopada 2007 r. jest fakt, iż księga wieczysta nr [...], w której uregulowano działki objęte ww. decyzją, z dniem 1 stycznia 1989 r. utraciła moc prawną i została zamknięta. Podał, że jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Sądu Rejonowego w L. z [...] marca 2007 r. księga wieczysta [...] z dniem 1 stycznia 1989 r. utraciła moc prawną i została zamknięta na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz.U. Nr 28, poz. 141).
Jednocześnie wskazał, że pismem z [...] grudnia 2021 r. znak [...] Wojewoda zwrócił się do wnioskodawczyni o uzupełnienie wniosku z [...] listopada 2021 r. o wskazanie dokładnej daty oraz okoliczności, w których dowiedziała się ona o zaistnieniu przesłanki wznowieniowej wskazanej w ww. wniosku. Odpowiadając na powyższe wezwanie wnioskodawczyni pismem z 5 stycznia 2022 r. wskazała, że informację o uregulowaniu działek objętych decyzją z [...] listopada 2007 r. w zamkniętej księdze wieczystej [...] powzięła w 2007 r. Natomiast w dniu 3 listopada 2021 r. przystąpiła do ponownej analizy dokumentacji uwłaszczeniowej i uzyskała telefonicznie informację ze Starostwa Powiatowego w L., że nowa księga wieczysta dla przedmiotowej nieruchomości nie została urządzona.
W związku z powyższym Minister stwierdził, że P. S.A. dowiedziała się o przesłance wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w 2007 r., nie zaś 3 listopada 2021 r., jak wskazała w zażaleniu. Zatem zgodził się z organem I instancji, że spółka wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania po upływie 14 lat od dowiedzenia się o przedmiotowej przesłance wznowieniowej, a zatem nie dochowała ustawowego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło P. S.A. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania; oraz art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. ab initio K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty rozwinięte w motywach skargi wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Wojewody z 28 stycznia 2022 r., i wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania zgodnie z wnioskiem skarżącej z 29 listopada 2021 r. Jak również o zwrot od organu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest niezasadna.
Na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, dotknięte było kwalifikowaną wadą określoną w art. 145 § 1 K.p.a., albo też zachodzi przesłanka z art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 K.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony, a jego podstawę stanowi, stosownie do art. 149 § 2 K.p.a., postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to rozpoczyna postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną, badając, czy przyczyny wznowienia, określone w powołanych artykułach, nie wpłynęły na treść decyzji. Wszelkie czynności i rozważania merytoryczne na etapie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania są niedopuszczalne.
Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 K.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a.
Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania następuje, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a.
W rozpoznanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody z 30 listopada 2007 r. skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Ponadto zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
W niniejszej sprawie, jak słusznie zauważył Minister wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem powyższego terminu.
Skarżący we wniosku z 29 listopada 2021 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 30 listopada 2007 r. wskazuje, że okolicznością, która jest przesłanką do wznowienia jest fakt, iż księga wieczysta nr [...], w której uregulowano działki objęte ww. decyzją, z dniem 1 stycznia 1989 r. utraciła moc prawną i została zamknięta. Słusznie zatem Wojewoda zwrócił się do wnioskodawczyni o uzupełnienie ww. wniosku o wskazanie dokładnej daty oraz okoliczności, w których dowiedziała się ona o zaistnieniu przesłanki wznowieniowej wskazanej w niniejszym wniosku (vide: pismo z 28 grudnia 2021 r. znak NWIV.752.1.4.2021). Odpowiadając na powyższe wezwanie wnioskodawczyni pismem z 5 stycznia 2022 r. wskazała, że informację o uregulowaniu działek objętych decyzją z 30 listopada 2007 r. w zamkniętej księdze wieczystej [...] powzięła w 2007 r. Natomiast w dniu 3 listopada 2021 r. przystąpiła do ponownej analizy dokumentacji uwłaszczeniowej i uzyskała telefonicznie informację ze Starostwa Powiatowego w L., że nowa księga wieczysta dla przedmiotowej nieruchomości nie została urządzona.
W związku z powyższym rację ma organ twierdząc, że P. S.A. dowiedziała się o przesłance wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w 2007 r., nie zaś 3 listopada 2021 r. (co podnosi w skardze). Zatem występując z wnioskiem o wznowienie postępowania po upływie 14 lat od dowiedzenia się o przedmiotowej przesłance wznowieniowej, nie dochowała ustawowego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Z art. 148 § 1 wynika wprost, że termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten nie jest zatem liczony od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 K.p.a. (wyrok NSA z 13 listopada 2020 r., I OSK 1135/20, LEX nr 3082219).
Z powyższych przyczyn, zasadnie Minister odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania administracyjnego. W konsekwencji nie można mu zarzucić naruszenia art. 149 § 3 K.p.a., jak również naruszenia przepisów 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. ab initio K.p.a. Strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (wyrok NSA z 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło