I SA/Wa 1307/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi J. P., M. S. i E. R. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 310/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 7000 (siedem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz J. P., M. S. i E. R. sumę pieniężną po 1000 (jeden tysiąc) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. P., M. S. i E. R. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. P., M. S. i E. R. pismem z dnia [...] maja 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 310/13, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. jako "Emfiteutyczna Kolonia we wsi [...]" hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., o przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że termin wyznaczony przez Sąd w/w wyroku z dnia [...] listopada 2013 r. upłynął w dniu [...] kwietnia 2014 r. Mimo kolejnych wyroków wymierzających grzywnę (z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt. I SA/Wa 1645/14, z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1937/16, z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2048/17), Prezydent [...] nadal nie wydał stosownego rozstrzygnięcia. Wobec przedłużającego się braku rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżący po raz kolejny wezwali organ do wykonania wyroku z dnia [...] listopada 2013 r. Pismo doręczono organowi w [...] maja 2019 r., a termin zakreślony w wezwaniu upłynął w dniu [...] maja 2019 r. Do dnia sporządzenia skargi wyrok nie został wykonany. Zdaniem skarżących w sprawie uzasadnione jest wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości. Wobec zaś faktu, że bezczynność Prezydenta ma charakter rażący, bowiem skarżący oczekują na rozpatrzenie wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość od ponad 18 lat, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już trzykrotnie wymierzał organowi grzywnę w wyniku skarg na niewykonanie wyroku, które nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, zasadne jest zasądzenie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej. W przedmiotowej sprawie ma miejsce drastyczna zwłoka organu, a przedłużająca się bezczynność Prezydenta [...] pozwala stwierdzić, że bez nałożenia dodatkowej sankcji, wniosek o ustalenie odszkodowania w dalszym ciągu pozostanie nierozpoznany. Skarga jest więc zasadna i konieczna. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w dniu [...] września 1989 r. następca prawny dawnego właściciela wystąpił z wnioskiem o zwrot w/w nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. jako "Emfiteutyczna Kolonia we wsi [...]", rej. hip. [...]. Z kolei [...] czerwca 2012 r. złożony został wniosek o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W tej sytuacji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] organ zawiesił postępowanie o ustalenie odszkodowania do czasu rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 1989 r. o zwrot nieruchomości. Ponadto pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. zwrócono się do pełnomocnika stron o dostarczenie oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem postanowienia Sądu Powiatowego w P. Wydział I Cywilny z dnia [...] września 1959 r. sygn. akt [...] stwierdzającego nabycie spadku, gdyż w aktach postępowania znajduje się tylko kopia w/w postanowienia niepotwierdzona za zgodność z oryginałem. Jednocześnie poinformowano pełnomocnika stron, że przewidywany termin zakończenia postępowania o ustalenie odszkodowania to koniec III kwartału 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżących z dnia [...] kwietnia 2019 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z dnia [...] listopada 2013 r. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z dnia [...] listopada 2013 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie dwóch miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi w dniu [...] lutego 2014 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu [...] kwietnia 2014 r. Mimo to Prezydent [...] nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. W wyniku zaś wniesionych skarg kolejnymi wyrokami z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt. I SA/Wa 1645/14, z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1937/16 oraz z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2048/17 wymierzono Prezydentowi grzywnę w wysokości odpowiednio 1000 zł, 3000 zł i 7000 zł. W orzeczeniach tych Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 29 listopada 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z analizy akt pomimo powyższych trzech orzeczeń wymierzających grzywnę, Prezydent [...] nie podejmował w istocie działań mających na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Stosowne czynności podjęto jedynie w grudniu 2015 r. i w grudniu 2016 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. zwrócono się do Wydziału Architektury i Budownictwa o nadesłanie określonych dokumentów, zaś pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. poinformowano pełnomocnika stron o konieczności zlecania wykonania aktualizacji operatu szacunkowego oraz o przewidywanym terminie wydania decyzji. Po wystąpieniu zaś przez skarżących z kolejną (czwartą) skargą w przedmiocie wymierzenia grzywny pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. wezwano pełnomocnika stron do nadesłania oryginału postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz poinformowano, że przewidywany termin zakończenia postępowania to koniec III kwartału 2019 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Prezydent zawiesił postępowanie o ustalenie odszkodowania do czasu rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 1989 r. o zwrot w/w nieruchomości. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia [...] listopada 2013 r. terminu na załatwienie sprawy, a także uwzględniając, że w/w wcześniejszymi wyrokami z dnia 21 października 2014 r., 7 lutego 2017 r. i 29 maja 2018 r. wymierzono już Prezydentowi grzywnę (w wysokości odpowiednio 1000 zł, 3000 zł i 7000 zł) w związku z niewykonaniem wyroku, Sąd uznał, że kolejna grzywna w wysokości 7000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym, że Prezydent podejmował sporadyczne działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wyjaśnienie sprawy, a także okoliczność, że postępowanie zostało zawieszone. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu po wyroku z dnia 29 listopada 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że wyznaczony w wyroku z dnia 29 listopada 2013 r. termin został znacznie przekroczony, po wpłynięciu zaś prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy organ podjął nieliczne działania mające na celu zakończenie sprawy. Sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania - mimo trzech kolejnych wyroków wymierzających grzywnę – nie została przez organ załatwiona, postanowienie zawieszające postępowanie wydane zostało dopiero 17 czerwca 2019 r., mimo, że – jak wskazano w odpowiedzi na skargę - wniosek o zwrot nieruchomości złożony został [...] września 1989 r. Sąd uznał ponadto, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Zauważyć należy, że suma pieniężna, określona w powołanym przepisie jest stosowana w sytuacjach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 1000 zł jako zadośćuczynienie za wieloletnie oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. Określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze stan sprawy, czas trwania postępowania oraz fakt, że postępowanie zawieszone zostało dopiero po wniesieniu przez skarżących czwartej skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).