I SA/Wa 1333/09

WyrokWSA w Warszawie2010-02-17

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeśli nieruchomość znajdowała się na terytorium Polski przed i po II wojnie światowej, a wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów na jej położenie poza granicami państwa?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty, ponieważ kluczową przesłanką jest pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, co nie zostało udowodnione. Wnioskodawcy nie przedstawili wystarczających dowodów na to, że nieruchomość znajdowała się poza granicami państwa, a organy nie mają obowiązku poszukiwania takich dowodów z własnej inicjatywy. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, uznając ustalenia faktyczne i wykładnię prawa przez organy za prawidłowe.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP przez ich ojca, W.K. Organy administracji (Wojewoda, a następnie Minister Skarbu Państwa) odmówiły potwierdzenia prawa, uznając, że nieruchomość znajdowała się na terytorium Polski przed i po II wojnie światowej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że organy nie zbadały wystarczająco położenia nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Agnieszka Miernik Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi K.W. i I.R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] lipca 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2009 r. nr [...] odmawiającą K.W. i I.R. potwierdzenia rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że organ ten stwierdził, iż jedną z przesłanek koniecznych do potwierdzenia stronie prawa do rekompensaty jest pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego tj. na obszarach wchodzących w skład II Rzeczypospolitej, które po zakończeniu II wojny światowej zostały włączone w skład ZSRR. Z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ wojewódzki wynika, że wieś J., w której pozostawiono nieruchomość będącą własnością W.K. znajduje się na terytorium gminy M., powiat [...], województwo [...], a więc na obecnym terytorium Polski. Ponadto z materiału dokumentacyjnego wynika, że w zasobach archiwalnych nie odnaleziono opisu mienia pozostawionego oraz danych repatriacyjnych na nazwisko W.K.. Wynika więc, w ocenie organu, że miejscowość, w której pozostawiono nieruchomość, za którą o rekompensatę wnioskują strony, znajdowała się zarówno przed wojną jak i obecnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym W.K. nie spełnił przesłanki "pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej" zawartej w art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r., a w związku z tym nie jest możliwe potwierdzenie prawa do rekompensaty jego następcom prawnym tj. I.R. i K.W.. W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa K.W. i I.R. zarzuciły naruszenie art. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, art. 75, 76 § 1, 80, 7 i 77 § 1 kpa i wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] oraz zasądzanie kosztów procesu wg norm przepisowych. W uzasadnieniu skargi skarżące podniosły, że organ powinien przeprowadzić stosowne dowody dotyczące nieruchomości pozostawionej przez W.K., a nie miejscowości w której ona była położona. Organ nie ustalił chociażby czy aktualna miejscowość J. obejmuje dokładnie ten sam obszar co miejscowość J. w okresie przed zmianą granicy państwowej. Organ nie zbadał więc czy nieruchomość rzeczywiście znajduje się w granicach RP, czy też została pozostawiona poza granicami. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa, mających zastosowanie w niniejszej sprawie. W art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418, ze zm.) zostały określone przesłanki przedmiotowe i podmiotowe, które muszą być spełnione by mogło być zrealizowane prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, o czym stanowi art. 5 ust. 1 powołanej ustawy. Jednocześnie ustawodawca nałożył w art. 6 ust. 1 tej ustawy obowiązek dołączenia do wniosku wymienionych w tym przepisie dokumentów. Między innymi należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości (pkt 1). Tymi dowodami mogą być w szczególności dowody wyszczególnione w ust. 5 tego artykułu, a w przypadku ich braku takimi dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków spełniające wymogi określone w ust. 5 powołanego art. 6. Oceny spełnienia wymogów ustawowych do potwierdzenia prawa do rekompensaty dokonuje Wojewoda na podstawie dowodów, o których mowa w art. 6 o czym stanowi art. 7 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. W rozpoznawanej sprawie organ ocenił przedstawione przez wnioskujące dowody i odmówił w zaskarżonej decyzji potwierdzenia prawa do rekompensaty. Podstawą takiego rozstrzygnięcia jest ustalenie przez organ, że wieś J., w której miał pozostawić nieruchomość ojciec skarżących W.K., znajduje się na terytorium gminy M., powiat [...], województwo [...]. Zatem miejscowość, w której pozostawiono nieruchomość zarówno przed wojną jak i obecnie znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Takie rozstrzygnięcie należy uznać za prawidłowe. Wbrew twierdzeniom skarżących przedstawione przez nie dowody nie potwierdzają, że pozostawiona przez ich ojca nieruchomość znajduje się poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W szczególności takim dowodem nie jest zaświadczenie wystawione przez sołtysa wsi J. z 30 września 1946 r. gdyż nie może być uznane za tytuł własności do nieruchomości. Natomiast zaświadczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Oddział w B. z 16 października 1946 r. Zaświadcza jedynie, że W.K. udaje się z województwa [...] do miasta G.. Skoro więc W.K. wskazany był w zaświadczeniu sołtysa wsi J. jako stały mieszkaniec J. to organ ustalił, że wieś ta zarówno przed wojną jak i obecnie znajduje się w granicach RP. Skoro brak jest dowodów, z których wynikałoby gdzie dokładnie położona była nieruchomość, którą pozostawił W.K. to nie można zarzucić organowi, że nie przeprowadził dowodów dotyczących nieruchomości ich ojca, a zajął się tylko miejscowością, w której ona była położona. Wbrew twierdzeniom skarżących to wnioskodawca powinien wykazać stosownymi dowodami, że zachodzą przesłanki określone w ustawie z 8. 07.2005 r. do uzyskania potwierdzenia prawa do rekompensaty. Organ natomiast nie jest zobowiązany do poszukiwań, gdzie znajdowała się nieruchomość pozostawiona przez ubiegającego się o rekompensatę lub jego następców prawnych. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło