I SA/Wa 1336/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-09
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samodzielne poniesienie przez stronę kosztu wpisu od skargi w kwocie 100 zł, a w przyszłości kosztów opłat sądowych nieprzekraczających tej kwoty, stanowi dla strony obciążenie wiążące się z koniecznością ograniczenia wydatków koniecznych, uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Samodzielne poniesienie przez stronę kosztu wpisu od skargi w kwocie 100 zł, a w przyszłości kosztów opłat sądowych nieprzekraczających tej kwoty, nie stanowi dla strony obciążenia wiążącego się z koniecznością ograniczenia wydatków koniecznych, jeśli strona posiada stałe źródła dochodu i ponosi wydatki, które nie wykluczają możliwości pokrycia tych kosztów. Wnioskodawczyni nie wykazała, że uiszczenie opłaty od skargi spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym jej i córki.Stan faktyczny
Skarżąca M.P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargą na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiające sprostowania decyzji. Wnioskodawczyni przedstawiła swoje dochody z emerytury i pracy oraz renty socjalnej córki, a także stałe wydatki miesięczne i kwartalne. Wskazała, że ponosi większość kosztów utrzymania córki i uiszczenie opłaty od skargi spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. - o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2017 r., znak : [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W związku z wniesieniem skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji skarżąca M.P., reprezentowana przez adwokata A.W., wystąpiła z wnioskiem o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z pełnoletnią córką, które utrzymywane jest z emerytury skarżącej – ok. [...], wynagrodzenia za pracę skarżącej – ok. [...] oraz renty socjalnej córki – ok. [...]. Stałe wydatki skarżącej wynoszą ok. [...] miesięcznie i obejmują spłatę rat dwóch pożyczek ([...]), opłaty za prąd ([...]), gaz ([...]), telefony ([...]), zakup wyżywienia ([...]) oraz zakup leków ([...]). Dodatkowo skarżąca uiszcza podatek od nieruchomości – [...] kwartalnie. Skarżąca podała, że w skład jej majątku wchodzi udział w prawie własności nieruchomości gruntowej zabudowanej oraz że nie posiada oszczędności. W związku z tym, że skarżąca ponosi większość kosztów utrzymania córki, która nie jest w stanie ze środków własnych zaspokoić swoich potrzeb bytowych, uiszczenie opłaty od skargi spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W oparciu o złożone w rozpoznawanym wniosku oświadczenia M. P. nie można podzielić stanowiska skarżącej, że samodzielne poniesienie przez nią kosztu wpisu od skargi, który w rozpoznawanej sprawie wynosi 100 zł (zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221 poz. 2193), bądź też innych kosztów opłat sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, a których uiszczenie rozłożone będzie w czasie, spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącej oraz jej córki. Wnioskodawczyni wraz z córka posiada stale źródła dochodu przynoszące jej miesięcznie środki w wysokości [...], przy czym deklaruje ponoszenie stałych wydatków na kwotę ok. [...]. Nie sposób zatem przyjąć, że poniesienie jednorazowo kosztu wpisu od skargi w kwocie 100 zł, a w przyszłości kosztów opłat sądowych nieprzekraczających wysokości wpisu od skargi, stanowić będzie dla skarżącej obciążenie wiążące się z koniecznością ograniczenia wydatków koniecznych. Wymaga zauważenia, że informacje przedstawione we wniosku o prawo pomocy nie wskazują na trudności strony z bieżącym regulowaniem zobowiązań i brakiem środków na utrzymanie konieczne. Przeciwnie, odnalezienie przez skarżącą w majątku własnym źródeł pokrycia wydatków pełnomocnika – adwokata z wyboru – świadczy o umiejętnym gospodarowaniu przez stronę posiadanymi środkami. W tych warunkach stwierdzić należało, że również uiszczenie kosztów postępowania – sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w podanej wyżej wysokości nie przekracza możliwości finansowych strony. W praktyce orzeczniczej powszechnie wyrażane jest stanowisko, w świetle którego koszty procesu należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, zaś ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2016 r., I OZ 115/16; z 17 grudnia 2015 r., I OZ 1682/15).
Wobec stwierdzenia, że okoliczności przedstawione przez skarżącą nie dostarczają właściwej podstawy do zaaprobowania wywodzonego przez wnioskodawczynię wniosku, iż skutkiem samodzielnego poniesienia przez nią kosztów opłat sądowych będzie uszczerbek w jej utrzymaniu koniecznym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło