I SA/Wa 134/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania D.W., decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] odmawiającą przyznania D.W. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i koniecznością opieki nad ojcem A. W. oraz opłacenia składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Organy orzekające w sprawie stwierdziły, że zgodnie z art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) dodanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Dodały, że aby otrzymać wnioskowane świadczenie, osoba ubiegająca się o nie winna zrezygnować z zatrudnienia oraz wyjaśniły pojęcie "zatrudnienia" określone w art. 3 pkt 22 ww. ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, że w niniejszej sprawie nie został spełniony podstawowy warunek otrzymania prawa do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, jakim jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - bowiem stosunek pracy ustał z dniem 30 czerwca 2011 r., tj. przed otrzymaniem świadczenia pielęgnacyjnego, przyznanego D. W. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Ponadto nie został również wypełniony warunek przewidziany w art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. W myśl powyższego przepisu specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623,00 zł. Zdaniem zarówno Wójta Gminy S., jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., miesięczny dochód dwuosobowej rodziny D. W. w przeliczeniu na osobę za 2011 r. wyniósł [...] zł, a zatem przekroczył próg dochodowy uprawniający do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, i to o kwotę [...] zł. W ocenie organów, specjalny zasiłek opiekuńczy D. W. nie przysługuje, gdyż nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 16a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Nie zgadzając się ze stanowiskiem Kolegium D. W. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. Kwestionowanej decyzji zarzucił błędną wykładnię art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz powoływanie się na ustawę z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i niektórych innych ustaw, której przepisy uznane zostały za niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko zaprezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W przypadku, o którym mowa w cytowanym przepisie, Sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Warunkiem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego jest to, aby postępowanie administracyjne, sądowoadministracyjne, sądowe lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, było w toku. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W pierwszej kolejności Sąd miał na uwadze fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 r., w sprawie sygn. akt II Sa/Po 1026/13 przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu (sprawa jest prowadzona w Trybunale pod sygn. akt P 1/14) następujące pytanie prawne: "Czy art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Sąd uznał za konieczne zwrócenie się z tym pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego dostrzegając jak ważna jest sprawa pomocy społecznej dla rodzin opiekujących się osobami niepełnosprawnymi, a w szczególności kwestia specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowiącego – zdaniem Sądu – w pewnym zakresie instytucję stanowiącą kontynuację świadczenia pielęgnacyjnego w kształcie obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r. Dodał, że ewentualne uznanie niekonstytucyjności art. 16a ust. 1 spowoduje, iż zasiłek ten przysługiwałby nie tylko osobom - które spełniając pozostałe wymienione w art. 16a warunki rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki - ale także osobom, które takiej działalności nie podejmują. W związku z tym, że w niniejszej sprawie podstawą odmowy przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego był również art. 16a ust. 2 ww. ustawy z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe, istotne jest również, że do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Grupy Posłów na Sejm RP VII Kadencji o stwierdzenie niezgodności przepisów art. 16a ust. 2, 3, 4, 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. Wniosek ten został zarejestrowany pod sygnaturą K 38/13. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od wyniku wskazanych wyżej postępowań toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym. Mając na względzie dążenie do zapewnienia jednolitości i stabilności orzecznictwa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w sprawie zainicjowanej skargą D. W. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.