I SA/Wa 135/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-14

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Iwona Kosińska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej, która przeszła już w stan ostateczności i nieodwracalności, może zostać wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 15 i art. 80 kpa w związku z art. 136 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. Organ nadzoru nie zebrał i nie ocenił należycie dowodów, nie uzupełnił materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów ustawowych. Brak było wystarczających dowodów na to, czy przedmiotowa nieruchomość w ogóle wchodziła w skład znacjonalizowanej cegielni i czy dotyczyły jej skutki decyzji unieważniającej orzeczenie nacjonalizacyjne, co uniemożliwiało prawidłową ocenę możliwości i zasadności komunalizacji.
Stan faktyczny
Miasto P. skarżyło decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody P. z 1995 r. o nabyciu przez Miasto P. z mocy prawa własności nieruchomości. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej złożyli byli właściciele przedsiębiorstwa, którego część stanowiła przedmiotowa nieruchomość. Minister uznał, że decyzja komunalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa w dacie komunalizacji, co wynikało z późniejszych decyzji unieważniających orzeczenia nacjonalizacyjne. Sąd uchylił decyzję Ministra, wskazując na błędy proceduralne w ustaleniu stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądzono od Ministra na rzecz Miasta P. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego Miasta P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Miasta P. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody P. z dnia [...] lutego 1995 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Miasto P. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obręb [...], ark [...], jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...]. Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda P. decyzją z dnia [...] lutego 1995 r. stwierdził nabycie przez Miasto P. prawa własności nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [....]. Wskazana decyzja komunalizacyjna nie została zaskarżona w ustawowym terminie i stała się ostateczna. Przy czym na podstawie ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w P. w dniu [...] października 1987 r. w sprawie o sygn. akt [...] Skarb Państwa-Prezydent P. przekazał J. M. w użytkowanie wieczyste przedmiotową działkę nr [...], położoną w P. przy ul. [...], ark. [...], obręb [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji komunalizacyjnej Wojewody wystąpili A. R., M. N. i B. N. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpatrzeniu złożonego wniosku decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody P. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Minister wyjaśnił, że orzeczeniem z dnia [...] maja 1948 r. nr [...] Minister Przemysłu i Handlu orzekł o przejęciu na własność Państwa m.in. przedsiębiorstwa pod nazwą [...], pow. [...]. Następnie Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych orzeczeniem z dnia [...] stycznia 1963 r. ustalił, że składniki majątkowe objęte protokołami zdawczo-odbiorczymi sporządzonymi: w dniu [...] maja 1949 r., w dniu [...] października 1950 r. oraz w dniu [...] grudnia 1962 r. stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa z wyłączeniem określonych w tej decyzji parceli gruntowych oraz zatwierdził powołane protokoły zdawczo-odbiorcze. Powyższą decyzją Skarb Państwa nabył zatem prawo własności nieruchomości wskazanej w późniejszej decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z 1994 r. Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa pod nazwą [...], pow. [...]. Natomiast Minister Transportu i Budownictwa, po rozpoznaniu wniosku A. R., decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1963 r. Powyższe rozstrzygnięcie Ministra zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2006 r., która stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2116/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. umorzył postępowanie w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1963 r., a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] stwierdził nieważność powyższego orzeczenia z 1963 r. W konsekwencji tych decyzji nastąpił powrót do stanu prawnego sprzed wydania orzeczenia nacjonalizacyjnego z 1963 r. Minister podkreślił, że decyzja organu administracji publicznej stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej wywołuje skutki prawne ex tunc, tzn. od dnia wydania aktu administracyjnego, który podlega unieważnieniu - następuje wtedy przywrócenie do stanu poprzedniego, obowiązującego przed wydaniem aktu, którego nieważność stwierdzono. Przy czym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zauważył, że z pisma Urzędu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] wynika, iż w skład [...], pow. [...] wchodziły m.in. parcela [...] o powierzchni [...] m2 i parcela [...] o powierzchni [....] m2, KW [...] t. [...], k. [...], obręb [...] arkusz [...], w tym działka [...] o powierzchni [...] m2, KW [...], będąca własnością Miasta P. W tej sytuacji Minister stwierdził, że w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość położona w P., oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...], nie stanowiła własności Skarbu Państwa, a tym samym nie podlegała przepisom ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Z tego względu organ nadzorczy uznał, że decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1995 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, co wypełnia przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] zostało ustanowione na podstawie ugody z dnia [...] października 1987 r., a więc zarówno przed dniem 27 maja 1990 r., jak i przed wydaniem przedmiotowej decyzji komunalizacyjnej. W związku z powyższym brak jest możliwości wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych związanych z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu, które nastąpiło wcześniej niż wydanie decyzji komunalizacyjnej, a zatem nie może stanowić konsekwencji wydania tej decyzji. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Miasto P. wystąpiło z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, zarzucając organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 156 § 2 kpa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpatrując wniosek stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ nadzoru wyjaśnił, że nabycie mienia komunalnego przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych w sferze materialnego prawa cywilnego nie ma charakteru nabycia pierwotnego. Ciężar wad decyzji administracyjnej powoduje, że prawa nabyte przez stronę nie podlegają bezpośredniej ochronie, ale jedynie przez przesłanki negatywne, wyłączające dopuszczalność pozbawienia mocy obowiązującej decyzji, chroniąc prawa nabyte przez stronę. Jednocześnie organ nadzoru wskazał, że w przedmiotowej sprawie normy postępowania dowodowego przedstawionego w sprawie w zakresie dokonania ustaleń co do przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1995 r. nie są złożone. Zatem w ocenie organu nie wystąpiła negatywna przesłanka uniemożliwiająca stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. W świetle materiału dowodowego na dzień 27 maja 1990 r. nieruchomość położona w P. oznaczona w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej jako działka nr [...], uregulowana w księdze wieczystej nr [...], opisana w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], nie stanowiła bowiem własności Skarbu Państwa. Z tego też względu decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy komunalizacyjnej. Organ podniósł przy tym, że prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] zostało ustanowione na podstawie ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w P. w dniu [...] października 1987 r., tj. przed dniem 27 maja 1990 r., jak również przed wydaniem przedmiotowej decyzji komunalizacyjnej. W związku z powyższym brak jest możliwości stwierdzenia wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych związanych z ustanowieniem użytkowania wieczystego, które nastąpiło wcześniej niż wydanie decyzji komunalizacyjnej. Zatem jak podkreślił organ nadzoru w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 kpa) uniemożliwiające unieważnienie przedmiotowej decyzji komunalizacyjnej, przy czym zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Mając powyższe na uwadze, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miasto P., wnosząc o jej uchylenie, jak i o uchylenie decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła organowi nadzoru naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 156 § 2 kpa. Zdaniem strony skarżącej w rozpatrywanej sprawie zaszły nieodwracalne skutki prawne na skutek ustanowienia na przedmiotowej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz osoby trzeciej. Zdaniem strony skarżącej skoro skutki ustanowienia tego prawa nie mogą być odwrócone poprzez działanie organów administracji publicznej, to dowodzi, że mają one charakter nieodwracalny. Na poparcie tego stanowiska strona skarżąca przywołała orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Strona skarżąca podniosła również, że utrzymanie w mocy decyzji organu nadzoru spowoduje powstanie sytuacji prawnej niezgodnej z prawem, czyli istnienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie będącym własnością osób fizycznych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, jednakże z innych powodów niż w niej podniesione. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nadzwyczajnym, zainicjowanym wnioskiem następców prawnych byłych właścicieli przedsiębiorstwa [...]: A. R., M. N. i B. N. o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1995 r. Przedmiotem skargi jest zaś decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2010 r., którą organ nadzoru utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. stwierdzającą nieważność, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1995 r., wydanej na podstawie na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.), stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Miasto P., nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...]. Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana kontroli w nadzwyczajnym trybie nadzoru jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia jej nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Oznacza to, że w tego rodzaju postępowaniu organ nadzoru nie jest związany granicami zarzutów podniesionych przez stronę, lecz obowiązany jest rozpatrzyć sprawę w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może czynić w postępowaniu zwykłym. Organ nadzoru działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej. Ponadto niezależnie od tego, czy postępowanie administracyjne toczy się w postępowaniu zwykłym czy nadzorczym, obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie jest przestrzeganie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych m. in. w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Zgodnie z art. 7 kpa obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, natomiast stosownie do art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie, zgodnie z art. 80 kpa, ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W postępowaniu administracyjnym (także nadzorczym) wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno bowiem poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne mogące znaleźć wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje bowiem wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Przenosząc powyższe rozważania na grunt badanej sprawy stwierdzić należy, że materialnoprawną podstawę wskazanej decyzji komunalizacyjnej stanowił art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Z brzmienia tego przepisu wynika, jak wyjaśnił to organ nadzoru w uzasadnieniu wydanej decyzji, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe), zaś z komunalizacji wyłączone jest mienie należące do osób fizycznych, stanowiące ich własność. Zatem w postępowaniu komunalizacyjnym organ zobowiązany był ustalić, czy w stanie faktycznym sprawy wystąpiły przesłanki pozytywne z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., tj. czy w dacie 27 maja 1990 r. skomunalizowana nieruchomość należała do terenowych organów administracji stopnia podstawowego bądź podmiotów podległych tym organom. W przypadku braku wystąpienia tych przesłanek nieruchomość nie podlega bowiem komunalizacji. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawcy składając wniosek o stwierdzenie nieważności opisanej decyzji komunalizacyjnej wskazywali, że w dacie wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Skarb Państwa nie był właścicielem komunalizowanego mienia, z uwagi na skutek ex tunc decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] listopada 2004 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa pod nazwą [...]. Oznacza to, że jeśli przedmiotowe mienie w dniu 27 maja 1990 r. nie stanowiło własności Skarbu Państwa, decyzja potwierdzająca przejście własności mienia na rzecz samorządu terytorialnego w sposób oczywisty, a więc niewymagający żadnych zabiegów interpretacyjnych, sprzeczna jest z normą zawartą w art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 maja 1990 r. Jest ona zatem dotknięta kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa (rażąco narusza prawo), co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Taka sytuacja, co podniósł i wywiódł w zaskarżonej decyzji organ nadzoru, miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W oparciu o ostateczną decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] listopada 2004 r. oraz ostateczną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. wyeliminowane zostały orzeczenia nacjonalizacyjne wydane w niniejszej sprawie. Stwierdzenie nieważności tych orzeczeń nacjonalizacyjnych zniosło ich skutki prawne od dnia ich wydania (skutek ex tunc), co oznacza, że ukształtowany nimi stan prawny uznaje się za nieistniejący. Zatem w realiach rozpoznawanej sprawy w stosunku do opisanej działki nr [...] nastąpiło przywrócenie stanu prawnego istniejącego przed wydaniem wskazanych orzeczeń nacjonalizacyjnych, czyli powstał stan taki, jakby nacjonalizacja nigdy nie nastąpiła, a więc stan, w którym własność spornej nieruchomości nadal przysługuje dawnemu właścicielowi (obecnie jego następcom prawnym). W konsekwencji w dacie wejścia w życie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przedmiotowa nieruchomość skomunalizowana decyzją Wojewody [...] była mieniem prywatnym, a co za tym idzie nie mogła podlegać regulacjom zawartym w powołanej ustawie. Równocześnie organ nadzoru podkreślił, że prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] zostało ustanowione zarówno przed 27 maja 1990 r., jak również przed wydaniem przedmiotowej decyzji komunalizacyjnej, tj. na podstawie ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w P. w dniu [...] października 1987 r. Brak jest zatem w ocenie organu możliwości stwierdzenia wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych związanych z ustanowieniem użytkowania wieczystego, które nastąpiło wcześniej niż wydanie decyzji komunalizacyjnej, a więc nie stanowi konsekwencji jej wydania. Te ustalenia organu nadzorczego uznać należałoby za prawidłowe, gdyby nie fakt, że nie znajdują one odpowiedniego potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Organ nadzoru rozpoznając, po wniosku Miasta P., ponownie przedmiotową sprawę nie dokonał koniecznych i niezbędnych ustaleń oraz nie zebrał i nie ocenił należycie dowodów zgromadzonych w postępowaniu, ani też nie uzupełnił w niezbędnym zakresie materiału dowodowego, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 15 i art. 80 kpa w związku z art. 136 kpa. Ponadto organ naruszył art. 107 § 3 kpa, który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zaskarżona decyzja organu nadzoru nie spełnia powyższych wymogów. Przede wszystkim z analizy zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że grunt oznaczony obecnie jako działka nr 4/4 w ogóle wchodził w skład znacjonalizowanej cegielni, której dotyczy decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. W aktach sprawy brak jest bowiem potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii powołanej przez organ decyzji nacjonalizacyjnej 1963 r. i przede wszystkim protokołu zdawczo-odbiorczego z 1949 r. Nie można zatem jednoznacznie ustalić, czy przedmiotowa nieruchomość w ogóle była objęta przedmiotowym orzeczeniem nacjonalizacyjnym i czy wchodziła w skład znacjonalizowanej cegielni. Tylko na podstawie treści niepotwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii pisma Urzędu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia [...] maja 2005 r. można ten fakt jedynie domniemywać. Na podstawie zebranych w sprawie materiałów nie można zatem jednoznacznie ustalić, czy przedmiotowa nieruchomość (działka nr [...]) w ogóle była objęta przedmiotowym orzeczeniem nacjonalizacyjnym, a zatem czy dotyczą jej skutki decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. orzekającej nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego z 1963 r. Ponadto w materiale dowodowym sprawy, na którym przecież oparł się organ przy jej rozstrzyganiu, brak jest odpisu ze "starej" (sprzed komunalizacji) księgi wieczystej tego gruntu nr [...], z której wynikałoby, że Skarb Państwa wpisany był na dzień komunalizacji jako właściciel spornej działki. Przede wszystkim jednak całkowicie uszedł uwadze organu nadzoru fakt, że z treści znajdującej się w aktach sprawy potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii karty inwentaryzacyjnej nr [...], wynika, że Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości na podstawie "postanowienia Sądu" (bez żadnego dalszego wyjaśnienia o jakie orzeczenie sądowe chodzi, z jakiej daty i w jakiej sprawie wydane), a nie na podstawie decyzji nacjonalizacyjnej, co organ nadzoru przedwcześnie (bo bez właściwego udokumentowania) uznał w treści swojego orzeczenia za udowodnione i bezsporne. Oznacza to, że treść tego dokumentu (karty inwentaryzacyjnej) i treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji zawierają w sobie sprzeczność, której Minister nie wyjaśnił, mimo że kwestia ta ma zasadnicze znaczenie w badanej sprawie. Od ustalenia przez organ nadzoru, czy sporna nieruchomość była przedmiotem nacjonalizacji a następnie przedmiotem decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r., zależy bowiem ocena prawidłowości dalszych ustaleń organu nadzoru dotyczących możliwości i prawidłowości jej komunalizacji. Uznać zatem należy, że organ nadzoru co najmniej przedwcześnie i bez dostatecznych dowodów uznał, że sporna działka nr [...] była przedmiotem nacjonalizacji a następnie przedmiotem decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. Dodatkowo wskazać należy, że w aktach sprawy brak jest aktualnego na dzień 27 maja 1990 r. wypisu z ewidencji gruntów, z treści którego wynikał by stan prawny tej działki na dzień komunalizacji. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę Minister przede wszystkim uzupełni materiał dowodowy o brakujące dokumenty wymienione w treści uzasadnienia niniejszego wyroku (w tym przede wszystkim odpis z księgi wieczystej nieruchomości dokumentujący stan prawny na dzień komunalizacji oraz dokumenty potwierdzające, że przedmiotowa działka wchodziła w skład znacjonalizowanej cegielni, a co za tym idzie była ona także przedmiotem decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r.). Po uzupełnieniu brakujących dokumentów i prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, biorąc pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, Minister rozpozna wniosek o ponownie rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia [...] czerwca 2010 r. Rozpatrując ponownie sprawę Minister przeanalizuje również poglądy zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2010 r. w sprawach o sygn. akt: I SA/Wa 1039/10, I SA/Wa 1040/10 oraz I SA/Wa 1041/10. Swoje stanowisko organ, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa, przedstawi w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło