I SA/Wa 1354/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-18
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Marta Kołtun-Kulik, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeśli wnioskodawcy nie przedstawili wystarczających dowodów na prawo własności nieruchomości (kina) w przeszłości?Ratio decidendi
Organy administracji prawidłowo odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty, ponieważ wnioskodawcy nie wykazali prawa własności nieruchomości (kina) do której się domagali rekompensaty. Przedłożone dokumenty, takie jak zaświadczenia archiwalne, stanowiły dowody wtórne i nie potwierdzały tytułu własności w sposób wystarczający do ustalenia stanu prawnorzeczowego nieruchomości, co jest warunkiem koniecznym do przyznania rekompensaty.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości (kina) poza obecnymi granicami RP. Organy administracji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, odmówiły przyznania rekompensaty, uznając, że wnioskodawcy nie wykazali prawa własności nieruchomości. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Ministra Skarbu Państwa. Wnioskodawcy zaskarżyli decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. R., M. L. i W. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...].
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
J. R. wystąpiła o zrealizowanie uprawnień repatriacyjnych przysługujących jej matce I. N. będącej spadkobierczynią N. N., załączając m.in. postanowienie Sądu Powiatowego w P., Wydział Cywilny z dnia [...] maja 1963 r., sygn. akt [...] stwierdzające że spadek po zmarłym dnia [...] grudnia 1962 r. N. N. nabyła żona I. N. w całości.
Następnie W. M. i K. R., jako następcy prawni N. N., wystąpili do Wojewody [...] z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj.:
a) nieruchomości pozostawionej w [...]przy ulicy [...],
b) nieruchomości pozostawionej w [...] przy ulicy [...],
c) [...] [...] w [...] przy ulicy [...].
Powyższy wniosek został rozpoznany w części decyzjami Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] i nr [...].
Z kolei orzeczeniem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia W. M. i K. R. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia [...] przez N. N. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w B. przy ulicy [...], woj. [...] stwierdzając, że wniosek dot. nieruchomości pozostawionej przez N. N. w postaci [...] w B. przy ulicy [...] - nie spełnia wymogów art. 5 ust. 1 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Wnioskodawcy nie przedłożyli dowodów określających rodzaj oraz powierzchnię kina [...].
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Minister Skarbu Państwa orzeczeniem z dnia [...]czerwca 2012 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...]w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ odwoławczy uzasadnił, że nie zostały podjęte wszelkie kroki mające na celu określenie tej powierzchni lub kubatury kina [...]. Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę powinien raz jeszcze przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie powierzchni pozostawionych zabudowań. A w tym celu rozważyć możliwość wystąpienia do biegłego z zakresu budownictwa celem ustalenia czy w oparciu o literaturę fachową oraz wiedzę specjalistyczną jest możliwe ustalenie (chociaż w przybliżeniu) spornej zabudowy. W tym zakresie organ może zobowiązać stronę do przedłożenia stosownej opinii.
Wojewoda [...]ponownie rozpatrując sprawę decyzją z dnia [...]kwietnia 2015 r., nr [...]odmówił K. R., W. M. oraz M. L. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez N. N. [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w B. przy ulicy [...], województwo [...].
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie stwierdził, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji Ministra Skarbu Państwa przy ponownym rozpatrzeniu sprawy podjął postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia stanu faktycznego pozostawionego kina przez N. N. Wezwał strony do złożenia wyjaśnień, poprzez określenie rodzaju pozostawionej nieruchomości, tj. wskazanie, czy N. N. był właścicielem nieruchomości gruntowej w B. przy ulicy [...], tj. działki gruntu, na której usytuowany był budynek [...], czy też był właścicielem wyłącznie nieruchomości budynkowej, tj. budynku [...]. Organ zwrócił się też do stron postępowania z prośbą o wyjaśnienie dlaczego nieruchomość stanowiąca kino [...]nie została uznana w orzeczeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego nr Rep [...]z dnia [...]sierpnia 1946 r., dotyczącym nieruchomości pozostawionych przez N. N.
W odpowiedzi na ww. pismo W. M. i K. R. poinformowali, że zarówno grunt jak i budynek stanowiły własność N. N., zaś orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego dotyczy tylko domu i ogrodu owocowego, dlatego w ww. orzeczeniu PUR nie ma informacji o [...].
Organ I instancji podniósł, że w materiale dowodowym znajduje się zaświadczenie Archiwum Państwowego Obwodu [...]z dnia [...]czerwca 2010 r., L.dz. [...] zgodnie którym, według stanu na styczeń 1939 r., N. N. był właścicielem kina [...]na [...]miejsc siedzących, położonego przy ulicy [...]w B. Do powyższego zaświadczenia przedłożono pismo Starostwa Powiatowego w B. ze stycznia 1939 r. skierowane do Urzędu Wojewódzkiego [...], w którym przedstawiono dane statystyczne kinoteatrów za rok 1938. Z załączonego zestawienia wynika, że N. N. figuruje jako właściciel oraz zarządzający kinoteatru [...], położonego przy ulicy [...].
Organ uznał, że N. N. prowadził działalność gospodarczą w zakresie kina M. Powyższy dokument nie potwierdza natomiast, że ww. osoba posiadała prawo własności ww. nieruchomości. Podstawą wydania zaświadczenia z dnia [...]czerwca 2010 r. był wykaz hipoteczny nieruchomości położonej w mieście B. województwa [...]z dnia [...]września 1934 r. Z treści ww. dokumentu wynika, że N. N. nabył dwie nieruchomości w B. przy ulicy [...] oraz przy ulicy [...]. Wykaz hipoteczny jest dokumentem potwierdzającym stan własności nieruchomości na moment jego sporządzenia.
Ponadto z przedłożonego przez strony zaświadczenia archiwalnego Państwowego Archiwum Obwodu [...] z dnia [...]grudnia 1958 r., wynika, że w dokumentach archiwalnych figuruje N. N. (s. [...]), ur. [...]lipca 1893 r., we wsi [...]w Rejonie [...], zamieszkały w B. przy ulicy [..., przemysłowiec, właściciel kina [...], posiadający obywatelstwo polskie. Zaś w toku postępowania na okoliczność potwierdzenia, że N. N. pozostawił nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wnioskodawcy przedłożyli orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...]sierpnia 1946 r., nr Rep [...]stwierdzające, że repatriant ob. N. N. ur. [...]lipca 1898 r. zamieszkały w B. przy ulicy [...], a obecnie w [...], gmina [...], pow. [...], pozostawił w B. dwie nieruchomości tj. przy ulicy [...]. W orzeczeniu tym brak jest informacji odnośnie kina [...].
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że z materiału dowodowego przedstawionego przez strony nie wynika, że N. N. pozostawił, jako właściciel, w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. kino [...]. Wskazane zaświadczenie z dnia [...]czerwca 2010 r. oraz z dnia [...] grudnia 1958 r. nie mają takiej mocy dowodowej jak dokumenty hipoteczne i nie stanowią dowodu o tytule prawno-rzeczowym nieruchomości położonej w B. przy ulicy [...].
Organ wojewódzki pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. wezwał strony do złożenia dowodów na powyższe okoliczności. Odrębnym pismem zwrócił się do Konsulatu Generalnego w B. o przesłanie dokumentów dotyczących prawa własności do przedmiotowego gruntu pod budynkiem (powierzchni gruntu) oraz prawa własności do budynku oraz jego stanu technicznego a w szczególności dokumentów dotyczących roku budowy, powierzchni, kubatury, budulca oraz zakresu wprowadzonych zmian w budynku od roku 1945 (np. przebudowa, rozbudowa).
W odpowiedzi na powyższe zapytanie Konsulat Generalny w B. poinformował, że nie posiada żadnych dokumentów. Natomiast K. R. odpowiadając wskazał, że wszystkie dokumenty w przedmiotowej sprawie zostały już przekazane do tut. urzędu.
Następnie w dniu [...] sierpnia 2014r. K. R. przesłał pismo wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego E. W., dotyczącą określenia wartości obiektu użytkowego kino-teatru "[...]." położonego w B.
Opinii tej - zdaniem organu I instancji - nie można uznać za wiarygodną, z uwagi na fakt, że dla określenia wartości obiektu rzeczoznawca wykorzystał 2 metodologie: określenie wartości rynkowej oraz określenie wartości odtworzeniowej. Wartość odtworzeniową określił wykorzystując całkowity koszt obiektów podobnych wznoszonych na terenie kraju (obecne terytorium RP) oraz stwierdził, że koszt budowy budynku [...] praktycznie nie zależy od ilości [...]. Przy określaniu wartości rynkowej przyjął średni koszt [...] dla obiektów podobnych w złotych od [...]. Opinia nie zawiera żadnych informacji odnośnie [...], niezbędnych do sporządzenia wyceny oraz nie znajduje potwierdzenia w żadnym z ustaleń dowodowych, dokonanych przez organ I instancji na okoliczność wykazania tytuł prawno-rzeczowego N. N. do ww. nieruchomości.
Organ skonstatował, że wnioskodawcy nie przedłożyli dowodów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt. 1 ww. ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., tj. dowodów określających rodzaj oraz powierzchnię pozostawionej nieruchomości - kina [...]oraz powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1106/10 stwierdzający, że określenie powierzchni zabudowań gospodarczych jest warunkiem koniecznym do ustalenia ich wartości - przy czym nie jest kwestionowany sam fakt istnienia tych obiektów, który wynika z wyroku sądowego.
Dodał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA'Wa 1106/10 stwierdził, że dowodami świadczącymi o rodzaju oraz powierzchni pozostawionych nieruchomości mogą być następujące dokumenty: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki B., Republiki L., (...) U. lub innych państw), a w przypadku ich braku oświadczenia dwóch świadków, o których mowa w ust. 5 powołanego przepisu.
Przy czym art. 6 ust. 1 pkt. 1 ww. ustawy uzasadnia żądanie przez organ - od osób ubiegających się o rekompensatę za pozostawione mienie - dokumentów potwierdzających powierzchnię pozostawionej nieruchomości, a strony nie przedłożyły dowodów na okoliczność prawa własności do gruntu pod budynkiem oraz prawa własności do budynku, w którym mieściło się [...]. Takich dokumentów nie uzyskał także organ.
Organ I instancji uznał, że rozpatrywany wniosek nie spełnia wymogów art. 5 ust. 1 w zw. art. 6 powołanej ustawy. co powoduje odmowę potwierdzenia (w tej części) prawa do rekompensaty.
Odwołanie od decyzji organu wojewódzkiego złożyli: K. R., M. L. i W. M., jako spadkobiercy właściciela spornych nieruchomości.
Strony zarzuciły decyzji organu I instancji: rażące naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez Wojewodę [...]wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zwrócenia się do innych instytucji o informacje dotyczące [...] oraz niepowołanie biegłego w celu określenia rozmiaru kina; naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a szczególności dokumentów przedłożonych przez wnioskodawców; naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wnioskodawcy nie udowodnili aby byli właścicielami "[...]" w B.. Ponadto wskazali na naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., poprzez przyjęcie, że zaświadczenie z Państwowego Archiwum [...]oraz pismo Starostwa Powiatowego w B. nie spełnia wymogów wskazanych w powołanych przepisach.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...]czerwca 2015 r., nr [...]utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]z dnia [...]kwietnia 2015 r., nr [...].
Organ uzasadnił, że z przepisu art. 6 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wynika, że spadkobierca osoby, która pozostawiła mienie poza obecnymi granicami RP obowiązany jest do udokumentowania tego faktu w oparciu o wymienione w tym przepisie dowody. Dowodami świadczącymi o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości mogą być w szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białorusi, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw, wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego (art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1-3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.).
Zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy:
1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej;
2) nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, ze zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Minister podniósł, że kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest kwestia prawa własności do budynku "[...]", ponieważ dopiero jej ustalenie pozwoliłoby na przeprowadzenie postępowania w zakresie jego powierzchni, kubatury i wartości. W sytuacji w której prawo własności do nieruchomości nie jest udowodnione badanie m. in. powierzchni, pozostaje bezprzedmiotowe.
Dokumentami powoływanymi przez strony, jako dowody własności N. N. do [...] były:
• zaświadczenie Archiwum Państwowego Obwodu B., w którym stwierdzono na podstawie dokumentu Starostwa Powiatowego w B. ze stycznia 1939 r., że N. N. był właścicielem "[...]" na [...]miejsc siedzących, znajdującego się na ulicy [...] w B. - rozmiarów budynku nie podano;
• zaświadczenie z Państwowego Archiwum [...]z dnia [...]grudnia 1958 r. (którego podstawą była "kartoteka zbioru"), że N. N. jest właścicielem "[...]".
Należy zwrócić uwagę, że zaświadczenia Państwowego Archiwum [...]opierają się na treści dokumentu Starostwa Powiatowego w B. ze stycznia 1939 r., są więc dowodami wtórnymi.
W ocenie organu II instancji Wojewoda [...]słusznie stwierdził, że z ww. dokumentów nie wynika prawo własności do budynku, a co najwyżej fakt prowadzenia przez N. N. działalności gospodarczej w zakresie kina "[...]". Wobec powyższego należy stwierdzić, że strony nie wykazały prawa własności N. N. do budynku w którym znajdowało się kino "[...]".
Minister powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/GI 41/14 stwierdzający, że wskazania organu odwoławczego, o jakich mowa w art. 138 § 2 k.p.a. nie wiążą organu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Przy czym Wojewoda podjął czynności mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego. Zwrócił się do Konsulatu Generalnego RP w B. o przesłanie dokumentów dotyczących prawa własności do gruntu pod budynkiem (powierzchni gruntu), prawa własności do budynku oraz jego stanu technicznego, a w szczególności dokumentów dotyczących roku budowy, powierzchni, kubatury, budulca oraz zakresu wprowadzonych zmian w budynku od roku 1945 (np. przebudowa, rozbudowa). Jednak w rezultacie nie uzyskał żadnych dokumentów.
Minister uzasadnił ponadto, że przesłuchanie stron uznał za niezasadne, gdyż w pismach z dnia [...] października 2012 r. i z dnia [...] kwietnia 2014 r. strony poinformowały organ o przekazaniu mu posiadanych dokumentów oraz wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 526/10), stwierdzający, że dowód z przesłuchania strony, o którym mowa w art. 86 k.p.a. ma charakter posiłkowy.
Organ I instancji prawidłowo odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty w związku z niespełnieniem przesłanki wskazanej w dyspozycji art. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Wnioskodawcy nie przedstawili dowodów, które świadczyłyby o fakcie posiadania i pozostawienia przez N. N. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przedstawione dokumenty dowodzą jedynie, że był on właścicielem "[...]", jednak zdaniem Ministra Skarbu Państwa nie jest to jednoznaczne z tytułem właścicielskim do nieruchomości, w której znajdowało się kino. Tym samym w ocenie organu odwoławczego skarżący nie wykazali, że N. N. pozostawił poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomość przy ul. [...].
Reasumując, w oparciu o powyższe ustalenia organ wojewódzki prawidłowo uznał, że wnioskodawcy nie spełnili przesłanki z art. 2 oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. niezbędnej do uzyskania prawa do rekompensaty.
Skargę na powyższą decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli: K. R., M. L. L. i W. M., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:
1) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów w postaci: zaświadczenia z Państwowego Archiwum [...] oraz pisma Starostwa Powiatowego w B., z którego jednoznacznie wynika, że N. N. był właścicielem kina [...], co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych oraz utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji,
2) naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób oczywiście sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania, a mianowicie stwierdzenie, że z zaświadczenia Państwowego Archiwum Obwodu [...] oraz z pisma Starosty Powiatowego w B. wynika, że N. N. był osobą prowadzącą działalność gospodarczą "w zakresie [...]", co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji,
3) naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez przyjęcie, że N. N. nie był właścicielem [...], pomimo tego, że z decyzji Wojewody [...]w [...]maja 2012 r. oraz decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...]czerwca 2012 r. wynika, że prawo własności [...]zostało przez wnioskodawców udowodnione, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych, a w konsekwencji utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji,
4) naruszenie art. 139 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji Wojewody [...]wydanej z naruszeniem zakazu reformationis in peius,
5) naruszenie art. 107 k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się do postawionego przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzutu naruszenia, art. 5 ust. 1 w zw. z art. 6 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, z dnia 8 lipca 2005 r.
Wobec powyższego wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa w całości i poprzedzającej jej decyzji Wojewody [...]oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Uzasadnili, że prawo własności kina nie było kwestionowane ani przez Wojewodę [...], ani przez Ministra Skarbu Państwa podczas wydawania poprzednich decyzji sprawie w 2012 r. Wskazali, że dokonana w 2015 r. ocena dowodów stanowi jaskrawe pogwałcenie zasady postępowania administracyjnego, określonej w art. 8 k.p.a. Przy czym argument Ministra, że z załączonych dokumentów nie wynika prawo własności budynku, a jedynie fakt prowadzenia przez N. N. działalności gospodarczej w zakresie [...] jest kuriozalny, a organy wbrew oczywistej treści dokumentów nadają im zupełnie inne znaczenie.
Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej przez strony decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 6 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty(...) wnioskodawcy prowadzonego w tej sprawie postępowania, w celu uzyskania potwierdzenia ich prawa do rekompensaty, zobowiązani byli do przedstawienia dowodów potwierdzających , że ich poprzednik prawny, N. N. był właścicielem nieruchomości stanowiącej "[...]" położonej w B. przy ul. [...].
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny, czy organy administracji zasadnie uznały, że zgromadzone w sprawie dowody w postaci zaświadczenia Archiwum Państwowego [...]wydanego na podstawie dokumentu Starostwa Powiatowego w B. ze stycznia 1939 r., zaświadczenia Archiwum Państwowego Obwodu [...] z dnia [...] grudnia 1958r., oraz wyceny rzeczoznawcy majątkowego E. W., nie dokumentują, że N. N. był właścicielem opisanej wyżej nieruchomości, co stanowi prawidłowe uzasadnienie odmownej decyzji wydanej w sprawie.
W ocenie Sądu , stanowisko Wojewody [...], zaakceptowane przez Ministra Skarbu Państwa, znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.
Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie stanowi bowiem, zdaniem Sądu, dokumentacji, której treść pozwoliłaby na czynienie ustaleń prawnorzeczowych do nieruchomości, a w szczególności podlegających ujawnieniu w wykazach hipotecznych.
Źródłem wiedzy zawartej w zaświadczeniu Archiwum Państwowego B. z dnia [...]czerwca 2010r. jest bowiem dokument w postaci pisma Starostwa Powiatowego w B. ze stycznia 1939r., skierowanego do Urzędu Wojewódzkiego [...], zawierającego statystyczne zestawienie kinoteatrów za rok 1938, gdzie N. N. figuruje jako właściciel oraz zarządzający "[...] " położonego przy ul. [...], na [...]miejsc.
Zaświadczenie Archiwum Państwowego B. z dnia [...]grudnia 1958r. wskazuje , na N. N. jako " właściciela kina [...]"
Jednocześnie jednak podkreślenia wymaga, że podstawą wydania zaświadczenia Archiwum Państwowego [...] z dnia [...] czerwca 2010r., był wykaz hipoteczny nieruchomości położonej w B. , województwa [...]z dnia [...]września 1934r. potwierdzający, że poprzednik prawny Skarżących posiadał w B. dwie nieruchomości: przy ul. [...]. Wskazany dokument, podobnie jak zaświadczenie z dnia [...]grudnia 1958r. oraz Orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego nr Rep [...]z dnia [...]sierpnia 1958r. nie zawiera informacji , że N. N. był właścicielem nieruchomości zabudowanej kinem "[...]" położonej w B. przy ul. [...].
Organ II instancji trafnie wywiódł ponadto, że obydwa zaświadczenia Archiwum Państwowego Obwodu [...], jako oparte na treści dokumentu Starostwa Powiatowego w B. ze stycznia 1939r., są w istocie dowodami wtórnymi. Brak jest podstaw prawnych do wywiedzenia z nich tytułu prawa własności do nieruchomości położonej przy ul. [...].
Wskutek powyższego, organy administracji słusznie zaniechały dopuszczenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego w celu dokonania wyceny nieruchomości będącej przedmiotem sporu, uznając przeprowadzenie tego dowodu za bezprzedmiotowe, wobec braku wcześniejszego udokumentowania przez Skarżących prawa własności do nieruchomości. Z tych samych przyczyn organy uznały za nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sprawy , dowód w postaci wyceny dokonanej na zlecenie Skarżących przez rzeczoznawcę majątkowego E. W., niezależnie od zaprezentowania krytycznej oceny, jej wartości merytorycznej.
Poza sporem jest , że obowiązujące orzecznictwo sądowoadministracyjne stoi na stanowisku, że to na Stronie spoczywa obowiązek wykazania pozostawienia mienia poza obecnymi granicami RP. Niezależnie jednak od powyższego organy administracji dysponując pismami przekazanymi z archiwów , podjęły działania zmierzające do wyświetlenia wskazanych faktów bezskutecznie zwracając się o niezbędne informacje do Konsulatu RP w B.
Powyższe przesądza, że nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że wydając zaskarżoną decyzję organy naruszyły treść art. 7, 8 , 77 § 1, 80 i 107 k.p.a.
W okolicznościach niniejszej sprawy brak było także podstaw, by Sąd przyjął, że organy dopuściły się naruszenia prawa procesowego w postaci oraz art. 86 k.p.a. Dowód z przesłuchania stron powinien być bowiem, w ocenie Sądu przeprowadzony w niniejszej sprawie, jeśli jego dopuszczenie miałoby na celu wyświetlenie wątpliwości zaistniałych na tle oceny innych materiałów w niej zgromadzonych . Dowód w tej postaci nie może jednak zastąpić dowodów stanowiących podstawę wywiedzenia prawa własności do nieruchomości.
Minister Skarbu Państwa nie uchybił także treści art.139 k.p.a. Sąd orzekający w sprawie niniejszej, podziela pogląd, że przepis ten nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art.138 § 2 k.p.a. , i to nawet w sytuacji uwzględnienia przez ten organ, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy , interpretacji przepisów prawnych dokonanej przez organ odwoławczy ( NSA II GSK 638/11).
Wskazana ocena prowadzi do wniosku, że wniesiona skarga jest bezzasadna oraz brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło