I SA/Wa 1360/16

WyrokWSA w Warszawie2016-11-28

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Gabriela Nowak, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, wydana na podstawie przepisów ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli interpretacja przepisów była niejednoznaczna lub budziła wątpliwości w praktyce i doktrynie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo przyznanie odszkodowania za nieruchomość na podstawie nieprecyzyjnego sformułowania art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji. Wskazano, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie oczywistość naruszenia, charakter przepisu oraz skutki, a w przypadku niejednoznacznych przepisów, wybór jednej z możliwych interpretacji, nawet jeśli później uznany za nieprawidłowy, nie jest rażącym naruszeniem. Ponadto, brak kompletnych akt archiwalnych uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie wadliwości decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2016 r., która utrzymała w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1973 r. ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący zarzucili m.in. ustalenie odszkodowania na podstawie nieobowiązujących przepisów, brak ustalonej działki normatywnej oraz ustalenie odszkodowania za nieruchomość, która nie przeszła na własność Państwa po wejściu w życie ustawy wywłaszczeniowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. W. i J. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją z dnia [...]lipca 2016 r. nr [...]Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...]października 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Prezydium Rady Narodowej W. decyzją nr [...] z dnia [...]lutego 1973 r. ustaliło na podstawie art. 7. 8. 12. 13. 53. 55 i 58 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18. poz. 94) odszkodowanie w wysokości [...] zł za grunt nieruchomości stanowiącej własność spadkobierców S. M. położony w W. przy ul. [...]pochodzącej z Tabeli Likwidacyjnej nr [...]wsi B. D. o powierzchni [...]nr. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...]października 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...]lutego 1973 r. W uzasadnieniu wskazano m. in. na spełnienie w niniejszej sprawie przesłanek z art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości koniecznych dla przyznania odszkodowania. J. i L. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 16 października 2014 r. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Infrastruktury i Budownictwa, wskazał, ze że istotą rozstrzygnięcia w sprawie oceny legalności decyzji odszkodowawczej z dnia [...]lutego 1973 r. jest odpowiedź na pytania, czy nieruchomość objęta decyzją kwalifikowała się do zastosowania w stosunku do niej przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz czy ewentualne naruszenia zasad ustalania odszkodowania należy zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z ustaleń organu wynika, że zabudowana nieruchomość [...] położona przy ul. [...] pochodząca z Tabeli Likwidacyjnej nr [...]we wsi [...]została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279), zwanego dalej dekretem. Tytuł własności co do gruntu nieruchomości położonej przy ulicy ul. [...] pochodzący z Tabeli Likwidacyjnej nr [...]we wsi [...]uregulowany był na imię S. M. Podstawą materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...]lutego 1973 r. były przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18. poz. 94). W dalszej części przytoczył treść art. 53 ww. ustawy i wskazał, że zdaniem organu, do właściwego stosowania powyższego przepisu należy posłużyć się wykładnią celowościową, zgodnie z którą za datę przejścia gruntu na rzecz Skarbu Państwa na użytek tejże ustawy uznaje się datę faktycznej utraty władania nieruchomością przez dotychczasowych właścicieli. W dalszej części uzasadnienie wskazał, że ".faktyczna możliwość władania nieruchomością" zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym to nie tylko efektywne z niej korzystanie, lecz także sama możliwość takiego korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku, w przedmiotowej sprawie utrata faktycznego władztwa nad nieruchomością zabudowaną domem jednorodzinnym, nastąpiła wraz z wydaniem decyzji lokalizacyjnej nr [...] z dnia [...]września 1969 r. dla [...]oraz przekazaniem gruntu inwestorowi w dniu [...]kwietnia 1970 r. Zatem co najmniej w dniu 9 września 1969 r. dotychczasowi właściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] utracili możliwość korzystania z nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, co stanowi jedną z przesłanek odszkodowawczych. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość położona przy ul. [...] pochodząca z Tabeli Likwidacyjnej nr [...]we wsi [...]zabudowana była domem jednorodzinnym. Tym samym organ uznał, że nieruchomość przy ul. [...] objęta działaniem dekretu [...] spełniała łącznie dwie przesłanki dla przyznania odszkodowania, a mianowicie: - nieruchomość stanowiła dom jednorodzinny oraz - po dniu 5 kwietnia 1958 r. nieruchomość ta przeszła na własność państwa, co wiąże się na gruncie ustawy z 12 marca 1958 r. się z utratą faktycznego władania wskutek wydanej decyzji lokalizacyjnej z dnia nr [...] z dnia [...]września 1969 r. dla [...] Spółdzielni [...]. Zatem- zdaniem organu nadzoru- organ odszkodowawczy prawidłowo zbadał przesłanki wynikające z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a decydujących o przyznaniu odszkodowania, wskazując, iż z uwagi na ich spełnienie odszkodowanie zostało przyznane. Dokonując w dalszej kolejności oceny legalności kwestionowanej decyzji z dnia [...] lutego 1973 r. organ nadzoru zbadał czy wysokość przyznanego odszkodowania odpowiadała przepisom prawa, a nadto czy prowadząc postępowanie odszkodowawcze organ nie naruszyły w sposób rażący przepisów ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Następnie dokonał po kolei analizy przepisów, które mogły w sprawie mieć zastosowanie tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31.10.1961 r. zmieniające rozporządzenie z dnia 31.01.1961 r. w sprawie określenia wysokości odszkodowania za wywłaszczone grunty w mieście lub osiedlu oraz za ograniczenie prawa własności i za odjęcie lub ograniczenie innego prawa rzeczowego na nieruchomości (Dz. U. z 1966 r., Nr 18. poz. 114), zarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia [...].09.1962 r. w sprawie ceny. warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M. P. z 1962 r" Nr 72. poz. 335), zarządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa. Urbanistyki i Architektury z dnia [...].12.1962 r. w sprawie wytycznych w zakresie wyznaczania terenów pod niskie budownictwo mieszkaniowe oraz normatywu zabudowy tych terenów (M. P. z 1962 r., Nr 86, poz. 408) oraz art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. uznając ostatecznie, ze w przedmiotowej sprawie wysokość odszkodowania została ustalona zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. Równocześnie wskazał, że strony w toku postępowania odszkodowawczego nie zgłaszały żadnych uwag, ani zastrzeżeń co do wysokości odszkodowania ustalonego na podstawie elaboratu szacunkowego biegłego. W ostatniej części uzasadnienia organ odniósł się do zarzutu wnioskodawczyni o podpisaniu kwestionowanej decyzji odszkodowawczej z dnia [...]lutego 1973 r. przez osobę nieupoważnioną uznając go za bezzasadny. Brak zachowania się kopii kopie upoważnień udzielonych zastępcy kierownika wydziału mogły zostać zniszczone po odpowiednim okresie przechowywania, co nie oznacza, że czynności podjęte przez tę osobę są nieważne. Skarżąca zaś nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność braku upoważnienia dla podpisującego decyzję. Reasumując organ uznał, że w celu stwierdzenia nieważności decyzji należy wykazać, iż jest ona obarczona taką wadą. która powoduje, że pozostawienie jej w obiegu prawnym jest niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenie praworządności. Istnienia takiej wady w toku niniejszego postępowania nie stwierdzono. Tym samym zaskarżona decyzja nie zawiera wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa wnieśli M. W. i J. S.. Zaskarżonej decyzji zarzucili : 1) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wedle stanu prawnego obowiązującego w dniu [...]lutego 1973 roku, (dalej: ustawa wywłaszczeniowa) w zw. z §1 ust. 1 pkt 1) zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] września 1962 w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. z 1963 Nr 49 poz. 248 z późn. zm.) poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] (dalej: decyzja odszkodowawcza) chociaż odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało ustalone na podstawie nieobowiązującego przepisu, gdyż zarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962 (M.P. z 1963 Nr 49 poz. 248 z późn. zm.) zostało uchylone z dniem 1 stycznia 1970 roku; 2) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1 lit a) ustawy wywłaszczeniowej w zw. z § 4 Tablicy 2 załącznika do zarządzenia przewodniczącego komitetu budownictwa, urbanistyki i architektury z dnia 3 grudnia 1962 roku (M.P. z 1962 roku Nr 86 poz. 408) w sprawie wytycznych w zakresie wyznaczania terenów pod niskie budownictwo mieszkaniowe oraz normatywu zabudowy tych terenów poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej, w sytuacji, w której jedną z przesłanek do ustalenia odszkodowania było wykorzystanie do wyliczeń "obszaru działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości", a w dacie wydawania decyzji odszkodowawczej, dla dzielnicy [...] nie było ustalonej powierzchni działki normatywnej; 3) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 53 ust. 2 i 3 ustawy wywłaszczeniowej poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej, chociaż ustalała odszkodowanie za nieruchomość, która nie przeszła na własność Państwa po dniu wejścia w życie ustawy wywłaszczeniowej; 4) naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji i jednoznacznego wskazania jakie konkretne zdarzenie lub zmiana jakiego stanu faktycznego były podstawą do ustalenia odszkodowania na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej; 5) naruszenie art. 7, 11, 77 § 1 oraz 107 § 3 kpa poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, a w konsekwencji brak wyjaśnienia: na czym polegało przekazanie gruntu inwestorowi w dniu [...] kwietnia 1970 roku, kto był stroną przekazującą, na podstawie jakich dowodów ustalono, iż do przekazania doszło w dniu [...] kwietnia 1970 roku co prowadzi do braku ustalenia, czy poprzednicy prawni skarżących w ogóle utracili możliwość władania nieruchomością przy ul. [...] i czy nastąpiło to przed wydaniem decyzji ustalającej odszkodowanie. W konkluzji skrgi wnieśli o uchylenie zaskrzonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jak również utrzymana przez nią w mocy decyzja Ministra infrastruktury i Rozwoju z dnia 16 października 2014 r. nie naruszają prawa. Przedmiotem postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżoną decyzją , jest decyzja Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1973 r. ustalający odszkodowanie za grunt nieruchomości warszawskiej położonej przy ul . [...]. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji administracyjnej obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze prowadzone w oparciu o art. 156 - 158 k.p.a. podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy zostałam ona wydana z wadami, o których mówi art. 156 § 1 k.p.a. Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji, a więc decyzja, której stwierdzono nieważność, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Należy podkreślić, że nie można stosować obecnie obowiązujących zasad przy dokonywaniu wykładni przepisów, których wykonywanie następowało w innym systemie prawnym. Prawidłowość decyzji administracyjnych ocenia się, stosując przepisy i ich wykładnię obowiązującą w dacie wydania ocenianej decyzji, a nie dokonując aktualnej interpretacji tych przepisów. Z analizy akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1973 r. wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. z 1974 r. Dz. U. Nr 10, poz. 64, ze zm.). Wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1973 r., jako rażące naruszenie prawa wskazywali w pierwszej kolejności brak podstawy prawnej do jej wydania, gdyż w dacie wydawania decyzji brak było przepisów do ustalania odszkodowania za działkę gruntu przeznaczoną pod budownictwo rodzinne. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość miały odpowiednie zastosowanie do odszkodowań za gospodarstwo rolne sadownicze i warzywnicze na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50 poz. 279) przeszły na własność państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych osób, prowadzący wymienione gospodarstwa, pozbawieni zostaną użytkowania wspomnianych gruntów po wejściu w życie niniejszej ustawy tj. po dniu 5 kwietnia 1958 r. Natomiast na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy przepisy niniejszej ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego, które przejdą po wejściu w życie niniejszej ustawy na własność państwa na podstawie dekretu powołanego w ust. 1. Z akt sprawy wynika, że nieruchomości położona przy ul. [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] lutego 1973 r. przyznająca odszkodowanie wskazywała w treści uzasadnienia, że nieruchomość położona pod przy ul. [...] była zabudowana domem jednorodzinnym. Wydając tę decyzję organ ustalił zatem, na jakie cele mogła być przeznaczona nieruchomość, za którą ustalono odszkodowanie. W decyzji odszkodowawczej wskazano też, iż nieruchomość została na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] września 1969 r. przekazano [...] Spółdzielni Mieszkaniowej pod inwestycję. Uzasadnienie kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji odszkodowawczej z dnia [...] lutego 1969 r. wskazuje, że organ badał przesłanki dotyczące ustalenia odszkodowania i stwierdził, że zachodzą, na gruncie art. 53 ustawy, podstawy do ustalenia odszkodowania. Sformułowanie przepisu art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. było nieprecyzyjne, bo własność wymienionych w nim nieruchomości gruntowych - zgodnie z uregulowaniami dekretu z 1945 r. - została już przejęta przed dniem wejścia w życie ustawy gruntowej z 1958 r. Na wadliwość tego sformułowania zwracano również uwagę w doktrynie ( vide: Walenty Ramus Prawo wywłaszczeniowe. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze 1965 str. 164). W praktyce, w celu przyznania odszkodowania stosowano powyższy przepis, gdyż od 1959 r. zaczęto wydawać pierwsze pozytywne decyzje dekretowe (tak M. Gdesz, Rewindykacja gruntów warszawskich, Warszawa 2012, s. 55). Dokonane ustawą z 1958 r. urealnienie roszczeń odszkodowawczych i rozszerzenie ich zakresu związane było z ograniczeniem w ustawie – w zestawieniu z postanowieniami dekretu warszawskiego – możliwości ustanowienia prawa rzeczowego na wywłaszczonej nieruchomości. Przedstawiona wyżej interpretacja art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 1958 r. wskazuje, że dopuszczana była zarówno przez praktykę jak i doktrynę możliwość przyznania odszkodowania na podstawie ww. przepisu, a jak wyżej podkreślono, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 28.10. 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18.07.1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21.10. 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wyrażone są też poglądy, iż jako "rażącego" nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy prawnej. Jeżeli przepis dopuszcza rozbieżną interpretację, nawet mniej lub bardziej uzasadnioną - to wybór jednej z takich interpretacji, jeżeli nawet później zostanie uznany za nieprawidłowy, nie może być oceniany jako "rażące" naruszenie prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy więc do czynienia wtedy, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny i bezsporny, nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Tym samym fakt przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] decyzją z dnia [...] lutego 1073 r. nie można uznać za rażąco naruszającą prawo, a tym bardziej za nie dającą się pogodzić z zasadami sprawiedliwości społecznej. Wskazać także należy, że brak całości akt archiwalnych powoduje, że nie można organowi przedstawić zarzutu, iż nie zbadał wszechstronnie sprawy i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 470/08, stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wtedy, gdy zaistnieją przesłanki wymienione enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Ocena istnienia tych przesłanek nie może opierać się na domniemaniach. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności niezbędne jest jednoznaczne ustalenie, czy doszło do naruszenia prawa i dokonania oceny charakteru tego naruszenia w kontekście przesłanek nieważności decyzji. Jest to bowiem postępowanie nadzwyczajne, które służy jedynie wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami kwalifikowanymi. Bez ustalenia, opartego na stosownych dowodach, czy doszło w ogóle do naruszenia prawa, nie można dokonywać oceny charakteru tych naruszeń. Nadto wskazać należy, iż naruszenie jakiegokolwiek przepisu, który ma zastosowanie w danej sprawie, nie oznacza samo przez się, iż decyzja w sprawie została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności. Całości akt archiwalnych dotyczących przedmiotowego przejęcia nie udało się odnaleźć W niniejszej sprawie dokumentami, na podstawie których organ nadzoru oparł swoje rozstrzygnięcie jest kopia decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1973 r. oraz dokumenty zgromadzone w innym postępowaniu dotyczącym innej nieruchomości położonej przy dawnej ul. [...] pochodzącej z tej samej Tabeli Likwidacyjnej wsi [...]. Na podstawie tych akt brak jest możliwości ustalenia przebiegu postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji. Brak jest również elaboratu szacunkowego, który stanowił podstawę wydania decyzji odszkodowawczej. Jedyne co z decyzji odszkodowawczej wynika, to data wydania sporządzenie tego elaboratu " marzec 1970 r.". Wyeliminowanie w tym trybie ostatecznej decyzji stanowi wyłom w ustanowionej w art. 16 k.p.a. generalnej zasadzie trwałości decyzji administracyjnych. Z tego też względu, aby mogło dojść do przełamania tej zasady, wady prawne decyzji muszą znajdować potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wspomnianych wad prawnych decyzji, wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego. Decyzja ta korzysta bowiem z domniemania legalności, będącego konsekwencją ww. zasady. Zatem ocena organu nadzoru zawarta w zaskarżonej decyzji w zakresie przebiegu postępowania odszkodowawczego jest jedynie hipotetyczna i nie znajdującą potwierdzenie w materiale dowodowy. Wadliwość uzasadnienie w tym zakresie nie ma jednak wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Tym samym nie są zasadne zarzuty zawarte w skardze odnoszące do ustalenia odszkodowania, gdyż zostały sformułowane w taki sposób, jakby istotą tego postępowania była ocena kwestionowanej decyzji w postępowaniu odwoławczym, a nie w nadzwyczajnym i wyjątkowym trybie stwierdzenia nieważności decyzji . Nie można także podzielić zarzutów skargi odnośnie naruszenia przez organ nadzoru przepisów art. 7,11, 77 § 1, 107 § 3 kpa. Minister prawidłowo przedstawił stan sprawy, dokonał właściwej oceny legalności kontrolowanych decyzji, wskazując na obowiązujące w dacie ich wydania przepisy prawa materialnego i dokonując ich właściwej wykładni w odniesieniu do stanu faktycznego z postępowania zwykłego. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło