I SA/Wa 1361/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 569/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. S. - reprezentowana przez r.pr. A. S. - skargą z dnia 9 czerwca 2016 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 569/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku M. S. z dnia 2 lutego 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. [...] stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] - w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Prezydent nie wykonał wyroku, z dnia 18 listopada 2015 r., pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Sąd. Wyrok także nie został wykonany po wezwaniu organu do wykonania wyroku, pismem z dnia 8 kwietnia 2016 r. Wobec powyższego, skarżąca dodatkowo wniosła o przyznanie od Prezydenta [...] na jej rzecz - na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty wymierzonej grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że w związku z trudnościami w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej daty możliwości władania omawianą działką pismem z dnia 9 września 2016 r. wystąpiono o przesłanie niezbędnych dokumentów do Wydziału Architektury i Budownictwa dla dzielnicy [...]. Jednocześnie pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy oraz przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 569/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku M. S. z dnia 2 lutego 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. [...] stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] - w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że prawomocny wyrok Sądu wraz z uzasadnieniem wpłynął do organu w dniu 6 kwietnia 2016 r. Termin wykonania wyroku upłynął więc z dniem 6 sierpnia 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem z dnia 2 lutego 2012 r. o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość. Skoro więc Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 18 listopada 2015 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 500 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy, wyznaczonego przez Sąd w wyroku z dnia 18 listopada 2015 r. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczyła ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za utraconą nieruchomość warszawską. Sądowi natomiast z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem. Oczywiście te okoliczności nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej jednak powinny być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu sankcji, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd ocenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zważywszy na skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu (ok. 4 miesięcy) i wspomniane wyżej okoliczności, które stanowiły także czynnik rzutujący na przedłużanie postępowania, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu. Jednocześnie, w ocenie Sądu, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości wskazanej we wniosku skargi. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Natomiast w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm).