I SA/Wa 1373/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku J. P. z dnia [...].04.2015 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].04.2015 r. nr [...] o odmowie wznowienia na wniosek J. P. postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].03.2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].08.2010 r. nr [...] o: potwierdzeniu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. A. i Z. A. nieruchomości położonych w Z.e przy ul. [...], w Z. przy ul. [...] oraz w Z. przy ul. [...] ([...]) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, stosownie do posiadanych udziałów spadkowych po W. A. – J.A. i K.A. w 3/32 części; o potwierdzeniu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. A. udziału w 20/32 części w nieruchomościach położonych w Z. przy ul. [...] oraz w Z. przy ul. [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, J. P. jako spadkobiercy po Z. A. oraz o odmowie potwierdzenia A. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez nią nieruchomości w Z. przy ul. [...] ([...]) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał powyższe postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...].04.2015 r. nr [...] odmówił wznowienia na wniosek J. P. postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].03.2011 r. nr [...], otrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].08.2010 r. nr [...] o: potwierdzeniu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. A. i Z. A. nieruchomości położonych w Z. przy ul. [...], w Z. przy ul. [...] oraz w Z. przy ul. [...] ([...]) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, stosownie do posiadanych udziałów spadkowych po W. A. – J.A. i K. A. w 3/32 części; o potwierdzeniu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. A. udziału w 20/32 części w nieruchomościach położonych w Z. przy ul. [...] oraz w Z. przy ul. [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, J. P. jako spadkobiercy po Z. A. oraz o odmowie potwierdzenia A. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez nią nieruchomości w Z. przy ul. [...] ([...]) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. J. P. złożył, w terminie, do Ministra Skarbu Państwa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.   Rozpoznając wniosek organ podniósł, że decyzją z dnia [...].08.2010 r. Wojewoda [...] orzekł o: potwierdzeniu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. A. i Z. A. nieruchomości położonych w Z. przy ul. [...], w Z. przy ul. [...] oraz w Z. przy ul. [...] ([...]) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, stosownie do posiadanych udziałów spadkowych po W. A. – J. A. i K. A. w 3/32 części; o potwierdzeniu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z.A. udziału w 20/32 części w nieruchomościach położonych w Z. przy ul. [...] oraz w Z. przy ul. [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, J. P. jako spadkobiercy po Z. A. oraz orzekł o odmowie potwierdzenia A. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez nią nieruchomości w Z. przy ul. [...] ([...]) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...].03.2011 r. utrzymał w mocy w/w zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...].08.2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3.11.2011 r. sygn. akt I SA/Wa 840/11 oddalił skargi J. A., K. A. i J. P. na w/w decyzję. Wyrokiem z dnia 27.02.2013 r. sygn. akt I OSK 900/12, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną J. A. i oddalił skargę kasacyjną J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3.11.2011 r. sygn. akt I SA/Wa 840/11. Pismem z dnia 30.07.2013 r. J. P. wystąpił do Ministra Skarbu Państwa za pośrednictwem Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2010 r. utrzymanej w mocy decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [..].03.2011 r. Decyzją z dnia [...].10.2013 r. Minister Skarbu Państwa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2010 r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...].12.2013 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...].10.2013 r. Na w/w decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 6.08.2014 r. wydał wyrok w sprawie pod sygn. akt I SA/Wa 87/14, którym oddalił skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia 23.12.2013 r. Na powyższy wyrok J.P. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 28.10.2014 r. sygn. akt I SA/Wa 87/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6.08.2014 r. sygn. akt I SA/Wa 87/14. Następnie pełnomocnik J. P. złożył w dniu 26.10.2014 r. do Ministra Skarbu Państwa wniosek o wznowienie postępowania. W dniu 10.12.2014 r. pełnomocnik strony złożył do [...] Urzędu Wojewódzkiego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2010 r. i wznowienie postępowania dotyczącego ostatecznej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].03.2011 r. Pismem z dnia 10.02.2015 r. Minister Skarbu Państwa wezwał pełnomocnika strony do sprecyzowania żądania, a także do przedłożenia stosownego pełnomocnictwa. W załączeniu do pisma z dnia 23.02.2015 r. T. K. przedłożył pełnomocnictwo oraz wskazał, iż wnosi o: - stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] (art. 156 § 1 pkt 2, 7 kpa); - zmianę decyzji Wojewody [...] o odmowie ustalenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawionego mienia (art. 154 kpa); - wznowienie postępowania dotyczącego ostatecznej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].03.2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].08.2010 r. (art. 145 § 1 pkt 2 i 7 kpa). Pismem z dnia 16.03.2015 r. Minister Skarbu Państwa wezwał pełnomocnika strony do wskazania orzeczenia sądu lub innego organu wskazującego, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe albo potwierdzającego fakt popełnienia przestępstwa w wyniku którego została wydana decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].03.2011 r. nr [...] Ponadto organ wezwał również T. K. odnośnie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 kpa do wskazania jakie zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte odmiennie od oceny przyjętej w decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].03.2011 r. i przez jaki organ lub sąd zostało ono wydane. Minister Skarbu Państwa wezwał również pełnomocnika strony do wskazania w jakim terminie strona (J.P.) dowiedziała się o: - dowodach, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a które okazały się fałszywe; - przestępstwie, w wyniku którego została wydana decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].03.2011 r.; - fakcie rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].03.2011 r. Pełnomocnik strony postępowania pismem z dnia 16.03.2015 r. został poinformowany, że zgodnie z art. 154 kpa organem administracji publicznej właściwym w sprawie wniosku o zmianę decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2010 r. jest Wojewoda [...], zatem wniosek taki strona powinna złożyć do w/w Wojewody. Przy piśmie z dnia 30.03.2015 r. (data wpływu do Ministerstwa Skarbu Państwa dnia [...].04.2015 r.) pełnomocnik strony nie powołał orzeczenia sądu lub innego organu wskazującego, że dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe albo potwierdzającego fakt popełnienia przestępstwa w wyniku którego została wydana decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].03.2011 r., a także dowodów potwierdzających, że zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte odmiennie od oceny przyjętej w decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].03.2011 r. i wskazujących jaki organ lub sąd je wydał. Strona nie wyjaśniła też kiedy dowiedziała się o w/w dokumentach lub postępowaniach. Natomiast z akt sprawy wynika, że o okolicznościach, (złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Panią Z. A. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej), na które powołuje się we wniosku o wznowienie postępowania, strona dowiedziała się w dniu otrzymania decyzji organu II instancji, tj. dnia [...].03.2011 r., a wniosek o wznowienie postępowania strona złożyła w dniu [...].02.2015 r. Pełnomocnik strony w odpowiedzi na wezwanie Ministra Skarbu Państwa z dnia 16.03.2015 r. nie wskazał terminu w jakim strona dowiedziała się o rzekomym fałszerstwie. Tym samym nie było możliwe ustalenie czy strona zachowała termin wskazany w art. 148 § 1 kpa. Wnioskodawca nie wskazał również orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego, iż dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe, a także dowodów wskazujących, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Minister Skarbu Państwa wskazał, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Odmowa wznowienia może także nastąpić w przypadku, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 kpa może nastąpić zatem tylko z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 815/12 oraz Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 162/13).  Zdaniem Ministra Skarbu Państwa nie budzi wątpliwości, iż brak jest ustawowych podstaw do wznowienia postępowania (skarżący dowiedział się o okoliczności, która w jego mniemaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania w dniu wydania decyzji przez Ministra Skarbu Państwa, tj. w dniu [...].03.2011 r.). W takiej sytuacji organ z przyczyn proceduralnych (bez zagłębiania się w aspekty merytoryczne sprawy) jest zobligowany wydać na podstawie art. 149 § 3 kpa postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Strona wskazała jako podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Z wniosku strony jak również z akt sprawy wynika, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 kpa. J. P. reprezentowany przez adwokata T. K. nie przedłożył orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego, iż dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe. Wnioskodawca nie przedłożył również dowodów wskazujących, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 kpa) musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Powyższe stanowisko Ministra Skarbu Państwa znajduje potwierdzenie także w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2.06.2000 r. sygn. akt I SA 1123/99: "Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 kpa), musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie.". W takiej sytuacji organ z przyczyn proceduralnych (bez zagłębiania się w aspekty merytoryczne sprawy) musi wydać na podstawie art. 149 § 3 kpa postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. J. P. nie spełnił też przesłanki umożliwiającej wznowienie postępowania, tj. przekroczył termin złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co powoduje, iż merytoryczne badanie wniosku o wznowienie postępowania, a tym samym przesłuchanie strony jest bezzasadne. Sam J. P. oświadczył, że o okoliczności będącej w jego mniemaniu podstawą do wznowienia postępowania, dowiedział się w dniu wydania decyzji przez Ministra Skarbu Państwa, tj. w dniu [...].03.2011 r. (pismo pełnomocnika strony z dnia [...].03.2015 r.). Dlatego też organ uznał, że wniosek o wznowienie z dnia [...].10.2014 r. (data stempla pocztowego) został złożony z uchybieniem jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Odnosząc się natomiast do argumentów pełnomocnika strony wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tj. o rażącym naruszeniu prawa przez Wojewodę [...] przy wydaniu decyzji z dnia [...].08.2010 r. (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), organ stwierdził, iż kwestia ta nie jest przedmiotem postępowania wznowieniowego. Ponadto organ podniósł, że kwestia rażącego naruszenia prawa została rozstrzygnięta decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].12.2013 r. Decyzja ta została utrzymana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6.08.2014 r. sygn. akt I SA/Wa 87/14, a postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.10.2014 r. sygn. akt I SA/Wa 87/14 odrzucono skargę kasacyjną od w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6.08.2014 r. sygn. akt I SA/Wa 87/14. Ponieważ J. P. nie spełnił przesłanki wynikającej z art. 148 § 1 kpa, tj. przekroczył określony w w/w przepisie termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a także nie przedłożył i nie wskazał orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego, iż dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe oraz dowodów wskazujących, iż wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Nie było, zdaniem organu, możliwe wznowienie postępowania. Zatem wydane przez Ministra Skarbu Państwa postanowienia z dnia [...].04.2015 r. na podstawie art. 149 § 3 kpa było uzasadnione i jest prawidłowe. Na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. P. zarzucając mu: - naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa poprzez uznanie, że decyzja Wojewody [...] nie zawiera wad powodujących jej nieważność, w szczególności nie wyjaśnieniu stanu faktycznego co do tego czy nieruchomość położona w Z. przy ul. [...] ([...]) stanowiła współwłasność W. i Z. małż. A., czy też własność A. P., oraz co do tego, czy nieruchomość położona w Z. przy ul. [...] i 5a stanowiły współwłasność W. i Z. małż. A. czy też wyłącznie własność Z. A.; - naruszenie art. 145 § 1 pkt 7 i 148 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie zachował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący rozszerzył swoje stanowisko dotyczące powyższych zarzutów podnosząc między innymi, że jego zdaniem zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wynikający z art. 148 § 1 kpa, ponieważ złożył go po wyczerpaniu wszystkich możliwych zaskarżeń w trybie kpa, a zatem wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...].04.2014 r. uzupełniony pismem z dnia [...] 10.2014 r. został złożony w terminie, a twierdzenie organu, że uchylił terminowi jest bezzasadne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wznowienie postępowania to nadzwyczajny tryb postępowania umożliwiający uchylenie decyzji ostatecznej w przypadku, gdy prowadzone przed jej wydaniem postępowanie dotknięte było którąś z wad określonych w art. 145 § 1 kpa lub gdy zaistniała przesłanka wskazana w art. 145a § 1 kpa bądź w art. 145b § 1 kpa. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania oraz czy został zachowany termin z art. 148 kpa. Gdy z twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ odmawia wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Do odmowy wznowienia postępowania może dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 kpa może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 kpa, w szczególności nie zachodzi, w niniejszej sprawie opisana przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 28 kwietnia 2015 r. przesłanka wznowienia wskazana w art. 145 § 1 pkt 2 i 7 kpa – tzn. że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy dowody są fałszywe, albo potwierdzające fakt popełnienia przestępstwa w wyniku którego została wydana decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].03.2011 r., lub jakie zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte odmiennie od oceny przyjętej w decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].03.2011 r. i jaki organ lub sąd je wydał. Natomiast z akt sprawy wynika wprost, że o okolicznościach, na które powołuje się skarżący we wniosku o wznowienie postępowania, dowiedział się już w dniu otrzymania decyzji z dnia [...].03.2011 r., a więc przekroczył termin określony w art. 148 § 1 kpa. W takiej sytuacji organ z przyczyn procesowych (bez zagłębiania się merytorycznie w sprawę) był zobligowany na podstawie art. 149 § 3 kpa do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa procesowego przez organ, który właściwie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje orzeczenie. Dlatego też Sąd zarzuty skargi uznał za bezzasadne. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm.) orzekł jak w sentencji.