I SA/Wa 1379/09

WyrokWSA w Warszawie2010-03-25

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Iwona Kosińska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły realizację celu wywłaszczenia nieruchomości, uwzględniając wytyczne sądu administracyjnego zawarte w poprzednim wyroku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie zastosowały się do wytycznych zawartych w poprzednim wyroku sądu administracyjnego. Organy nie podjęły próby ustalenia treści decyzji lokalizacyjnej, która stanowiła podstawę wywłaszczenia, a także nie dokonały wnikliwej analizy materiału dowodowego, w tym nowych dowodów, co stanowi naruszenie przepisów PPSA i KPA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1973 r. na cele budowy ośrodka. Organy administracji odmawiały zwrotu, uznając cel wywłaszczenia za zrealizowany. Po wieloletnim postępowaniu i uchyleniu przez sądy administracyjne kolejnych decyzji, Minister Infrastruktury ponownie utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie zwrotu. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz sprzeczność ustaleń organu z zebranym materiałem dowodowym. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie zastosowały się do wytycznych zawartych w poprzednim wyroku sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. W., K. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1379/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] odmawiającej zwrotu nieruchomości położonej w miejscowości R., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Organy obu instancji orzekające w sprawie ustaliły następujący stan faktyczny i prawny. Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] października 1973 r. nr [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, stanowiącą własność S. W., położoną w R., powiat [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, na wniosek Miejskiego [...] w L. w celu budowy ośrodka [...]. Pismem z dnia [...] czerwca 1991 r. S. W. wystąpił z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Rozpatrując po raz kolejny sprawę o zwrot wywłaszczonego gruntu, decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] Wojewoda [...] – działając na podstawie przepisu art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odmówił zwrotu opisanej wyżej nieruchomości, a decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] decyzja ta została utrzymana w mocy. W uzasadnieniu swoich decyzji organy stwierdziły, iż przedmiotowa działka od strony zachodniej jest [...]. Wzdłuż zaś granic północnej i południowej [....]. Uznano też, iż [...] ośrodka [...], którego budowa wiązała się kompleksowym zagospodarowaniem terenu tzn. połączeniem części komunikacyjnej z obszarem [...] w całość [...]. Następstwem takich ustaleń było stwierdzenie, że cel wywłaszczenia w/w nieruchomości został spełniony, gdyż na jej części urządzono [...], a część działek [...]. Organy powołały się przy tym na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. sygn. akt [...], którym wprawdzie Sąd uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcie w sprawie odmowy zwrotu przedmiotowej nieruchomości, ale jednocześnie przesądził, że zorganizowanie [...] na części działki stanowiło realizację celu wywłaszczenia. Do wyjaśnienia natomiast – zdaniem Sądu – pozostawała kwestia zwrotu pozostałej części nieruchomości, która była [...]. Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 r. stała się prawomocna, gdyż skarga na nią postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2001 r. sygn. akt I SA 86/01- została odrzucona. Pismem z dnia 30 kwietnia 2001 r. S. W. wystąpił na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa o stwierdzenie nieważności w/w decyzji wskazując, iż kwestionowana decyzja pozostaje w sprzeczności z treścią art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżący w szczególności twierdził, że istnieją wątpliwości czy celem wywłaszczenia dawnej działki nr [...] było urządzenie [...]. Decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] marca 2000 r., a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] utrzymał ją w mocy. Decyzje te z kolei wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA 869/02 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostały uchylone ze względu na fakt, że wobec braku decyzji o lokalizacji szczegółowej zachodziła konieczność dokonania ustaleń odnośnie zagospodarowania terenu [...]. Z tego powodu Sąd wskazał, aby organy zbadały treść obowiązującego w dacie wywłaszczania planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego w/w obszaru. Ponadto zalecono także, aby organ nadzorczy ustalił jaką część przedmiotowej nieruchomości zajmuje [...] i czy stanowi on integralną część ośrodka [...]. Sąd wskazał przy tym, że organ nadzorczy nie wypowiedział się co do możliwości częściowego zwrotu spornego gruntu oraz nie wykazał czy [...] zajmuje całą czy też jedynie część wywłaszczonej nieruchomości. Wniesiona od powyższego wyroku skarga kasacyjna przez Gminę L., wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1068/04 została oddalona. Zaznaczyć należy, iż w dniu [...] października 2002 r. zmarł S. W., a prawa do spadku po nim nabyły z dzieci: J. W., K. W. i L. P. (postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] stycznia 2003 r. sygn. akt [...]). Rozpoznając ponownie sprawę w trybie nadzorczym decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Minister Transportu i Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [....] marca 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości podnosząc w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, iż już w dacie wywłaszczenia teren o pow. [...] ha z działki nr [...] stanowił [...]. W dacie zaś wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu tj. w dniu [...] marca 2000 r. działka nr [...] wchodziła w skład działki nr [...] o ogólnej powierzchni [...] ha, przy czym w obrębie działki nr [...], na obszarze dawnej działki nr [...], znajdowały się użytki oznaczone symbolem [...] – [...], o powierzchni ok. [...] ha. Ponadto w działce nr [...], w części odpowiadającej działce nr [...] znajdował się obszar oznaczony jako [...] oraz [...] a także [...]. W pozostałej części działki nr [...] zlokalizowany był [...]. Ustalono, że w dacie wydania orzeczenia z dnia [...] października 1973 r. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego spornego terenu. Pierwszy taki plan został uchwalony dopiero w 1976 r. W związku z powyższym organ nadzorczy stwierdził, iż wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] oraz braku decyzji o lokalizacji szczegółowej inwestycji stanowiącej podstawę wywłaszczenia, nie można ustalić, co w/g powołanych wyżej dokumentów konkretnie miało być zlokalizowane na obszarze działki nr [...], a zostało określone jako "budowa ośrodka [...]". Konkretyzacja celu wywłaszczenia została w rezultacie dokonana na podstawie dokumentu znajdującego się cały czas w aktach sprawy (tom 1 str. 37) sporządzonego w dniu [...] kwietnia 1976 r. Z dokumentu tego wynikało, iż "Ośrodek [...] składa się z części administrowanej przez [...]– [...] oraz ośrodków [...] (w [...] ośrodku [...] zaprojektowane zostały wszystkie niezbędne urządzenia [...] a poza tym wszystkie uzbrojenia z zakresu uzbrojenia terenu. Rejon [...] składa się z następujących obiektów: [...]. Termin realizacji całej inwestycji przewidziany był w latach 1973-1980 (...). Inwestycja jest realizowana niezgodnie z zatwierdzonym harmonogramem realizacji inwestycji i na ponadnormatywnym cyklu". Zdaniem organu nadzorczego powyższy dokument uprawniał do stwierdzenia, iż w ciągu 7 lat od daty wywłaszczenia zostały rozpoczęte prace związane z realizacją celu wywłaszczenia. Podniesiono ponadto, iż inwentaryzacja terenu sporządzona w [...] 1986 r. potwierdziła istnienie na obszarze ośrodka [...]. Ustalono także, iż w dniu [...] marca 2000 r. na obszarze działki nr [...], w części odpowiadającej wywłaszczonej działce nr [...] od strony wschodniej znajdowało się [...]. Obszar o powierzchni ok. [...] ha od strony zachodniej działki był [...], przy czym już w dacie wywłaszczenia tj. w dniu [...] października 1973 r. na obszarze o pow. [...] m2 znajdował się [...], a [...] przez ponad 30 lat od daty wywłaszczenia, samoistnie w sposób naturalny zwiększyły powierzchnię występowania. Mając na uwadze, iż właśnie z uwagi na [...] wywłaszczono dla zapewnienia [...] nieracjonalnym byłoby nie uwzględnienie przy projektowaniu ogólnodostępnego ośrodka stanu przyrody w dacie wywłaszczenia i drastyczne ingerowanie w substancję przyrody np. przez [...]. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli: J. W., K. W. i L. P. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1341/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz poprzedzającą ja decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. podnosząc, iż przedmiotem dowodzenia w niniejszym postępowaniu nadzorczym była treść decyzji administracyjnej będącej jako decyzja lokalizacyjna, podstawą wywłaszczenia, a zatem dokument o doniosłym znaczeniu. Ustalenie w związku z tym treści tego dokumentu poprzez dowody pośrednie (bo oryginału ani kopii takiej decyzji nie ma) winno nastąpić w sposób niezmiernie wnikliwy i rzetelny. Sąd zauważył, iż problemem, który cały czas pozostaje niewyjaśniony jest ustalenie czy wspomniany [...] winien być traktowany jako część składowa ośrodka [...] czy też istnienie jego świadczy o tym, że na terenie na którym [...], nie zrealizowano celu wywłaszczenia, a zatem nieruchomość ta w tej części mogła podlegać zwrotowi, o czym nie orzeczono w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 2000 r., czym z kolei rażąco naruszono prawo w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 kpa. Sąd uznał, że twierdzenie, iż [...] stanowił element ośrodka [...] co wywiedziono w oparciu o treść pism sporządzonych w latach 1976-1986 nie mających charakteru oczywistego ani jednoznacznego, musiało być potraktowane jako przekroczenie przez organ granic swobodnej oceny dowodów. Sąd zarzucił również organowi, iż nie podjął nawet próby zanalizowania celu wywłaszczenia w oparciu o sam zapis zawarty w decyzji wywłaszczeniowej, który wyraźnie mówi o "budowie" ośrodka, a nie jego np. utworzeniu, powstaniu czy zorganizowaniu. Sąd zwrócił uwagę, że [...] nie zajmował całej dawnej działki nr [...] a [...] nie powstało na terenie [...] co umożliwiałoby zabezpieczenie [...] przed warunkami atmosferycznymi. Powstało ono zaś w oddzielnej części działki a [...] pierwotnie w części o pow. [...] ha, zaś w 2000 r. powiększył swój areał do [...] ha. Sąd uznał, iż wyłączając okoliczność [...] przy granicach [...] od strony [...], [...] powstał w sposób naturalny i nikt nie podejmował żadnych kroków, aby to konkretne miejsce celowo [...]. Sąd stwierdził także, że z akt sprawy nie wynika, aby teren [...] był w jakikolwiek sposób zagospodarowany np. poprzez [...]. Sąd uznał za niewystarczającą argumentację za przyjęciem poglądu, iż [...] miał stanowić określony celowy element ośrodka z uwagi na jego walory przyrodnicze. Sąd stwierdził, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien dokonać w sposób bardziej wnikliwy i wszechstronny analizy zgromadzonego materiału dowodowego i ewentualnie przeprowadzić dodatkowe nowe dowody. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. po raz kolejny odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 r., a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru przywołał treść art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stwierdził, iż dokumentem pozwalającym sprecyzować co było celem wywłaszczenia oraz wskazać fakt rozpoczęcia budowy ośrodka przed upływem 7 lat od daty wydania decyzji wywłaszczeniowej jest dokument z dnia [...] kwietnia 1976 r. W ocenie Ministra szczególne walory przyrodnicze i środowiskowe –[...] miały bezpośredni wpływ na wywłaszczenie tej konkretnej nieruchomości ze względu na idealne warunki do [...]. Organ stwierdził jednocześnie, że dawna działka nr [...] niemal, w połowie była [...] – [...] m2. Na części działki powstało [...], którego integralną częścią jest sporny [...]. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji powołuje się również na przeprowadzoną w dniu [...] grudnia 1995 r. rozprawę administracyjną oględziny nieruchomości przeprowadzone w dniu [...] maja 1996 r., w dniu [...] października 1998 r. oraz w dniu [...] czerwca 2008 r., które wykazały, że wzdłuż [...] granicy działki rosną [...], tworząc [...], a zachodnia część działki [...] stanowiącym w większości [...]. Ponadto od strony zachodniej znajdują się [...]. Na części [...] stwierdzono dwa miejsca świadczące o [...], co w ocenie Ministra potwierdza wykorzystanie tej części nieruchomości przez [...] na terenie ośrodka. Organ nadzoru dokonując oceny przeprowadzonych oględzin nieruchomości oraz zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że [...] wzdłuż [...] granicy działki były [...], natomiast [...] w części [...] terenu jest kwestią sporną. Stwierdził również, ze [...] otaczający [...] w miarę upływu lat powiększał się czy to w sposób naturalny czy też w wyniku [...] i stanowił integralną część ośrodka, a walory [...] terenu były czynnie wykorzystywane przez [...] ośrodka [...]. Reasumując, Minister wskazał, że [...] część działki jest integralną i składową częścią ośrodka [...], i w związku z tym stwierdził, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany na całości wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej dawną działkę nr [...] o pow. [...] ha. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. wnieśli J. W., K. W. i L. P., reprezentowaniu przez radcę prawnego J. G. z tym, że skarga tej ostatniej została prawomocnie odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2009 r. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art., 112 ust. 1 powołanej ustawy, sprzeczność dokonanych ustaleń dotyczących zrealizowania celu wywłaszczenia w oparciu o dokument z dnia [....] kwietnia 1976 r. jako dowód pośredni decyzji lokalizacyjnej w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy nie potwierdza wydania decyzji lokalizacyjnej, nie wyjaśnia czy [...] w dniu [...] czerwca 1991 r. winien być potraktowany jako część ośrodka [...]. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, jak również o jej oddalenie wniosła Gmina L., podnosząc, iż pomimo braku w aktach sprawy decyzji lokalizacyjnej na przedmiotowej działce zostało zorganizowane [...], a więc cel wywłaszczenia został osiągnięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. strona w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednakże związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponieważ jednak sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, to zgodnie z treścią przepisu art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Sądu z dnia 22 listopada 2006 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1341/06 wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przez przedmiotem oceny Sądu, co do których Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą. Naruszenie zaś powołanego wyżej przepisu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracji w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w sprawie materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 8 września 2009 r. I OSK 440/08 LEX nr 532852. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów należy uznać skargę za zasadną, gdyż organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie zastosowały się do wytycznych oraz wskazań zawartych w poprzednim wyroku Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2006 r. zalecił organowi dokonanie w sposób bardziej wnikliwy i wszechstronny analizy całego materiału dowodowego i ewentualne przeprowadzenie dodatkowych nowych dowodów. Poza tym w uzasadnieniu wyroku Sąd zawarł szereg konkretnych wskazań i ocen dotyczących dotychczasowego postępowania w niniejszej sprawie, do których organ nie odniósł się. Przede wszystkim podkreślić należy, iż organ nie podjął nawet próby wbrew zaleceniom Sądu ustalenia treści decyzji lokalizacyjnej, która stanowiła podstawę wywłaszczenia. Ponownie powołał się w uzasadnieniu swojej decyzji na treść dokumentu opatrzonego data [...] kwietnia 1976 r. zawierającego opis ośrodka [...] wraz z jego wyposażeniem, który to dokument, jak również pismo z 1986 r. były już przedmiotem oceny Sądu, który uznał, iż pisma te nie mają charakteru oczywistego i jednoznacznego, a wywodzenie z nich twierdzenia, że [...] stanowił element ośrodka [...] stanowi przekroczenie przez organ granic swobodnej oceny dowodów. Nadal też organ powołuje się na szczególne walory przyrodnicze i środowiskowe [...], co miało w jego ocenie bezpośredni wpływ na wywłaszczenie ten konkretnej nieruchomości. Tymczasem Sąd uznał już i przesądził, iż ta argumentacja nie jest wystarczająca do przyjęcia poglądu, że [..] miał stanowić określony celowy element ośrodka. Zauważyć należy, że organ myli się twierdząc, iż w dacie wywłaszczenia przedmiotowa działka nr [...] niemalże w połowie porośnięta była [...] – [...] m2, gdyż całkowita jej powierzchnia wynosiła przecież [...] ha. Organ ponadto w uzasadnieniu swoich decyzji powołał się na rozprawę administracyjną, która odbyła się w dniu [...] grudnia 1995 r. na przeprowadzone oględziny nieruchomości w dniu [...] maja 1996 r. oraz na oględziny z dnia [...] października 1998 r. Dowody te jednak zostały przeprowadzone na etapie postępowania zwrotowego i były już przedmiotem oceny Sądów orzekających w niniejszej sprawie jako zgromadzony materiał dowodowy. Nowym dowodem, jaki przeprowadził organ po wyroku Sądu z dnia 22 listopada 2006 r. były oględziny przedmiotowej nieruchomości przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2008 r. , które w ocenie Sądu w zasadzie nic nowego do sprawy nie wniosły. Sąd w wyroku z dnia 22 listopada 2006 r. przesądził przecież okoliczność [...] przy granicach [...] od strony [...] oraz to, że w pozostałej części [...] powstał w sposób naturalny i nikt nie podejmował kroków czy to miejsce celowo [...]. W związku z powyższym zbędne stało się ustalenie przez organ po raz kolejny, w jakiej części działki [...] sadzone były planowo, a w jakiej występuje tzw. [...]. Podczas oględzin organ ustalił, iż na działce od strony [...] znajdują się [...], jednak nie ustalił, czy są one funkcjonalne związane z przedmiotową działką, w szczególności w świetle twierdzeń skarżących, iż doprowadzają one [...] do sąsiednich nieruchomości. Zdaniem organu stwierdzenie podczas oględzin istnienia na części [...] działki dwóch miejsc świadczących o [...] potwierdza wykorzystanie tej części nieruchomości przez [...] na terenie ośrodka. W ocenie Sądu jednak takie twierdzenie jest co najmniej przedwczesne gdyż organ nie wskazał, czy owe miejsca zostały w sposób celowy utworzone i odpowiednio zabezpieczone zważywszy na obowiązujące przepisy [...] związane z ochroną [...], czy też powstały one zupełnie przypadkowo. Tym bardziej, że Sąd poprzednio orzekając w niniejszej sprawie uznał, iż z akt sprawy nie wynika, aby teren [...] był w jakikolwiek sposób zagospodarowany. Ponadto należy stwierdzić, iż organ wbrew wskazaniom Sądu ponownie nie przeprowadził analizy celu wywłaszczenia w oparciu o zapis zawarty w decyzji wywłaszczeniowej, który mówi o "budowie" ośrodka. Dodatkowo należy zauważyć, iż w aktach administracyjnych znajdują się nowe dowody tj. oświadczenia wraz z odbitkami mapki spornej nieruchomości z zaznaczonymi naniesieniami. Do tych dowodów organ w uzasadnieniu swoich decyzji w ogóle się nie odniósł i nie dokonał ich oceny. Stwierdzić jednak należy, że dowody te w części w jakiej potwierdzają istnienie na przedmiotowej nieruchomości [...] nic nowego do sprawy nie wnoszą, gdyż kwestia ta została przesądzona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 1997 r. sygn. akt [...]. W ocenie Sądu jednak wartość dowodowa tych oświadczeń jest co najmniej wątpliwa zważywszy na fakt , iż mimo że pochodzą od różnych osób, ich treść jest identyczna. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien uwzględnić i zastosować się do zaleceń i oceny prawnej zawartych w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2006 r. zgodnie z treścią art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz dokonać w sposób bardziej wnikliwy wszechstronny analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, 77 i 80 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło