I SA/Wa 139/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.K. o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 139/09 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postanawia oddalić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 139/09 oddalił skargę K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W dniu 22 września 2009 r. do Sądu wpłynęła - sporządzona przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika skarżącej - skarga kasacyjna od powyższego wyroku z dnia 22 kwietnia 2009 r. W skardze kasacyjnej zawarty został jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 1 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podnosząc, że złożony on został z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Postanowienie to nie zostało zaskarżone i stało się prawomocne. Następnie postanowieniem z dnia 4 listopada 2009 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 22 kwietnia 2009 r. W dniu 25 listopada 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 4 listopada 2009 r. W zażaleniu zawarty został jednocześnie wniosek o uchylenie - w trybie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - postanowienia z dnia 1 października 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 1195/09 oddalił zażalenie wskazując przy tym, że w postępowaniu, którego przedmiotem jest kontrola prawidłowości postanowienia z dnia 4 listopada 2009 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, nie może zostać rozpoznany wniosek o uchylenie postanowienia z dnia 1 października 2009 r. W tej sytuacji w dniu 3 lutego 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek - sporządzony przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącej - o rozpatrzenie zawartego w zażaleniu wniosku o uchylenie na podstawie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia z dnia 1 października 2009 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że stanowisko Sądu przyjmujące, iż siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należy liczyć od dnia udzielenia przez skarżącą ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi pełnomocnictwa procesowego (tj. od dnia 8 września 2009 r.), jest błędne. W ocenie strony skarżącej w sytuacji ustanowienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym pełnomocnika z urzędu należy przyjąć, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, nie później jednak niż dzień, w którym upłynęło 30 dni od momentu kiedy strona dowiedziała się o fakcie jego ustanowienia. Na poparcie podnoszonych twierdzeń przytoczono stosowne orzecznictwo oraz podniesiono, że skoro ustanowiony z urzędu pełnomocnik miał możliwość skutecznego podejmowania jakichkolwiek czynności w sprawie dopiero od dnia 8 września 2009 r., a nie ustalono, kiedy strona dowiedziała się kto jest jej pełnomocnikiem, to nie można uznać, iż rzeczywista możliwość wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika miała miejsce w dniu 8 września 2009 r. oraz że datę tę należy przyjąć jako dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie bowiem z art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, a zatem pełnomocnik z urzędu miałby jedynie siedmiodniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy i sporządzenie skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącej termin ten powinien upływać w terminie 30 dni od daty kiedy strona dowiedziała się kto jest jej pełnomocnikiem, a skoro nie można tego ustalić - od daty doręczenia zawiadomienia pełnomocnikowi o fakcie ustanowienia go w sprawie. W świetle powyższego wniesiono o uchylenie postanowienia z dnia 1 października 2009 r. w trybie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W doktrynie podkreśla się, że powołany przepis warunkuje i uzależnia możliwość uchylenia lub zmiany postanowienia niekończącego postępowania w sprawie od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Innymi słowy warunkiem zastosowania powyższego uregulowania jest zaistnienie "zmiany okoliczności sprawy" w okolicznościach faktycznych lub w obowiązującym prawie. Bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu - nie wykazano zaistnienia nowych okoliczności uzasadniających uchylenie, w trybie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienia z dnia 1 października 2009 r., mocą którego odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W złożonym wniosku o uchylenie postanowienia podniesione zostały zarzuty odnoszące się do stanowiska Sądu w kwestii ustalenia dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, będące w istocie powtórzeniem argumentacji przedstawionej w zażaleniu na postanowienie z dnia 4 listopada 2009 r. We wniosku tym nie przedstawiono jednakże jakichkolwiek argumentów wskazujących na zmianę okoliczności sprawy, które uzasadniałyby uchylenie rozstrzygnięcia z dnia 1 października 2009 r. Podkreślić trzeba, że fakt, iż strona w odmienny niż Sąd sposób ocenia daną kwestię nie stanowi przesłanki do uchylenia prawomocnego postanowienia wydanego w tym zakresie. Jak wyżej wskazano uchylenie lub zmiana postanowienia w trybie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu – w złożonym wniosku takich okoliczności nie wskazano. Tym samym stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do zastosowania art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uchylenia postanowienia z dnia 1 października 2009 r. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.