I SA/Wa 1394/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. S.i H. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] września 2016r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie potwierdzenia na rzecz M. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości R., powiat d., dawne województwo w., obecnie U. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji została wydana przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy: Wnioskiem z dnia 1 listopada 2008 r. M. S. zwróciła się do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez F. M. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem z dnia 25 lutego 2013 r. skarżąca zwróciła się o zawieszenie przedmiotowego postępowania. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Wojewoda [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie. Jednocześnie organ pouczył Stronę w treści uzasadnienia, że zgodnie z art. 98 § 2 k.p.a.: Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania strona nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie potwierdzenia na rzecz M. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości R., powiat d., dawne województwo w., obecnie U. Od decyzji tej M. S.i H. M. wnieśli odwołanie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu wskazano, iż z istoty zawieszenia postępowania na wniosek strony wynika, że również jego podjęcie pozostawione jest wyłącznie woli strony, ustawodawca wprowadza tu jedynie ograniczenie czasowe. Dla skuteczności zwrócenia się o podjęcie zawieszonego postępowania niezbędne jest bowiem dokonanie wskazanej czynności w terminie 3 lat. Termin ten ma charakter prekluzyjny i dotyczy czynności strony postępowania. Niezłożenie w terminie trzech lat od zawieszenia postępowania wniosku o jego podjęcie, skutkuje uznaniem żądania wszczęcia tego postępowania za wycofane. Mając powyższe na względzie organ wskazał, iż w niniejszej sprawie strona nie zwracała się do organu wojewódzkiego o podjęcie zawieszonego postępowania przed upływem trzyletniego terminu, tj. do dnia 28 maja 2016 r. Wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania Strona złożyła w dniu 30 sierpnia 2016 r., tj. w dniu otrzymania decyzji o umorzeniu postępowania. W złożonym odwołaniu od decyzji strona nie wskazała również żadnych okoliczności, które potwierdzałyby, że z wnioskiem takim występowała wcześniej. Ponadto wskazano, że Wojewoda [...] informował Stronę o treści art. 98 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania Strona nie zwróci się o podjęcie postępowania żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Odnosząc się do zarzutu wskazanego w odwołaniu, dotyczącego braku skierowania decyzji do wszystkich stron postępowania, Minister wyjaśnił, iż zgodnie z ustawą z dnia 8 lipca 2005r. postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest postępowaniem wszczynanym na wniosek osoby uprawnionej i to tylko w zakresie przysługujących wnioskodawcy uprawnień. W ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. brak jest przepisów wskazujących, iż złożenie wniosku przez jednego spadkobiercę powoduje automatyczne wszczęcie postępowania administracyjnego względem pozostałych uprawnionych. Ponadto w odniesieniu do zarzutu skarżącej, że ustalenie kręgu spadkobierców było zagadnieniem wstępnym, które Wojewoda [...] powinien rozstrzygnąć przed wydaniem decyzji, wskazano, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia przesłanek do nabycia prawa z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej Od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. S. i H. M. zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 7 i art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm., dalej "k.p.a."), poprzez brak obligatoryjnego zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy podlegało ono takiemu zawieszeniu z uwagi na brak uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2042, z późn. zm., dalej nazywana "Urpr", w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że na skarżących spoczywa ciężar dowodu, który eliminuje zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. 3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 1 poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] podczas, gdy decyzja podlegała uchyleniu w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., oraz na zasadzie art. 135 p.p.s.a. uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, niezbędnych do celowego dochodzenia praw na podstawie art. 200 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do art. 98 § 1 kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 kpa). Zgodnie zatem z art. 98 § 2 kpa brak wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w okresie 3 lat od dnia jego zawieszenia obliguje organ do uznania odwołania zgłoszonego przez stronę za wycofane. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego 14 lipca 2011 r., I OSK 1180/11, (dostępny na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w przypadku niezwrócenia się strony w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania o podjęcie postępowania, a więc zaistnienia sytuacji, w której żądanie wszczęcia postępowania uważa się za niebyłe (art. 98 § 2 kpa), należy umorzyć postępowanie w formie decyzji. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że postępowanie administracyjne o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez F. M. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostało zawieszone postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. na skutek wniosku skarżącej. Postanowienie to zawierało pouczenie o treści art. 98 § 2 kpa. W terminie 3 lat od momentu zawieszenia postępowania, tj. do dnia 28 maja 2016 r. nie wystąpiono o jego podjęcie. Wobec tego zasadnie organ uznał wniosek strony skarżącej za wycofany i prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie w tym zakresie zapadło na podstawie art. 105 § 1 kpa. Okoliczności podniesione przez skarżących w skardze nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie strony reprezentowane były prze fachowego pełnomocnika, który złożył wniosek o zawieszenie postępowania pismem z 25 lutego 2013 r. Otrzymał również odpis postanowienia z dnia [...] maja 2013 r. z pouczeniem o treści art. 98 § 2 kpa. Miał więc świadomość na jakiej podstawie postępowanie jest zawieszone i jaki wiąże się z tym rygor. Kwestionowanie w tej sytuacji podstawy zawieszenie nie jest zasadne. Nie jest również zasadny zarzut dotyczący konieczności obligatoryjnego zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu wydania przez sąd powszechny postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po F. M. i A. D. ( właścicielu nieruchomości pozostawionej poza granicami RP i jego żonie). W sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty składa spadkobierca byłego właściciela, to on właśnie winien wykazać swoje prawa do spadkobrania, gdyż właśnie za spadkobrania wywodzi swoje prawa do dochodzenia prawa do rekompensaty. Nie ma podstaw do obciążania tym obowiązkiem organu. Zacytowane natomiast przez skarżących stanowiska zawarte w wyrokach sądów administracyjnych, zostały wydane na kanwie zupełnie innego stanu faktycznego i problemu prawnego i nie odnoszą się zupełnie do niniejszej sprawy. Tym samym Sąd nie dostrzegł naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga przy tym, iż w niniejszym postępowaniu Sąd badał jedynie zaistnienie przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego wskutek upływu przewidzianego w ustawie 3-letniego terminu zawieszenia. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), skargę oddalił.