I SA/Wa 1405/08

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. i W. małż. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.S., D.S., A.S., M.S., K.H., H.H., W.S., M.S., J.K., G.K., M.K., D.K., K.S., R.S., A.P. i K.P. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie zamiaru likwidacji szkoły postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. M. i W. małż. S. wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2008 r., uzupełnionym w dniu 1 grudnia 2008 r., wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.S., D.S., A.S., M.S., K.H., H.H., W.S., M.S., J.K., G.K., M.K., D.K., K.S., R.S., A.P. i K.P. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie zamiaru likwidacji szkoły. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z trójką dzieci. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł. Posiadany majątek to ½ domu o powierzchni około [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, garaż oraz stodoła ze stajnią. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że jedynym żywicielem rodziny jest W.S., który pracuje. M.S. nie pracuje, a dodatkowo co kwartał opłaca składkę KRUS. Wnioskodawcy zaznaczyli, że ponoszą wysokie koszty związane z utrzymaniem oraz z leczeniem dzieci, które dość często chorują. Oświadczyli ponadto, że nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że M. i W. małż. S. nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że rodzina uzyskuje stały dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawcy nie należą zatem do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Sytuacja majątkowa skarżących przemawia za stwierdzeniem, że są oni w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść koszty postępowania w sprawie. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.