I SA/Wa 1406/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-15

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Jolanta Dargas, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi był organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1965 r. dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa, po uchyleniu przez niego decyzji Wojewody stwierdzającej brak możliwości stwierdzenia nieważności tej decyzji z powodu nieodwracalnych skutków prawnych?
Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi był organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1965 r., ponieważ właściwość rzeczową organu w postępowaniu nadzorczym ustala się na podstawie przepisów prawa materialnego, które obowiązywały w dacie wydania kwestionowanej decyzji, a następnie należy ustalić organ wyższego stopnia w stosunku do organu, który byłby właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji w obecnym stanie prawnym. W związku ze zmianami legislacyjnymi i przejściem kompetencji na Agencję Nieruchomości Rolnych, organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1965 r. stał się minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
Stan faktyczny
H. P. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1965 r. dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa. Wojewoda uznał, że decyzja z 1965 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ale nie stwierdził jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, uznając Wojewodę za organ niewłaściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji. H. P. zaskarżyła decyzję Ministra do WSA, kwestionując merytorycznie decyzję z 1965 r. oraz właściwość Ministra. WSA oddalił skargę, uznając Ministra za organ właściwy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2014 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Bożena Marciniak Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. U., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i § 2, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267), w związku z art. 3 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206), po rozpatrzeniu wniosku H. P. Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lutego 1965 r. znak: [...], przejmująca na rzecz Skarbu Państwa bez odszkodowania gospodarstwo rolne Nr [...] o pow.[...] z budynkami, położone we wsi M., stanowiące własność małżonków K. i K. P. na podstawie aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia [...] lutego 1957 r., sporządzonego w Państwowym Biurze Notarialnym w P., wydana została z rażącym naruszeniem prawa, jednak nie można stwierdzić jej nieważności, gdyż decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne o charakterze cywilnoprawnym w postaci zmian w sferze prawa własności przejetej nieruchomości. Jako podstawę prawną przejęcia wskazano art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 czerwca 1962r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin (Dz. U. Nr 32 poz. 161). W uzasadnieniu wydanej w niniejszej sprawie decyzji wskazano, iż małżonkowie K. i K. P. wystąpili z wnioskiem o przejęcie tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa z uwagi na trudności w prowadzeniu gospodarstwa oświadczając jednocześnie, że wyrażają zgodę po zrzeczeniu się gospodarstwa na rzecz Państwa, pracować w PGR. Pismem z dnia 6 marca 2013 r. Organ podał, że H. P., jako jedna ze spadkobierców po K. P. zwróciła się z wnioskiem do Starostwa Powiatowego w E. o wydanie przedmiotowej nieruchomości, która stanowiła własność K. P. i unieważnienie w/w decyzji PPRN w P. z dnia [...] lutego 1965 r. Pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. Starosta E. wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie na żądanie strony, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji i jednocześnie poinformował, że Sąd Okręgowy w E. po rozpoznaniu sprawy z powództwa H. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście E. o wydanie w/w gospodarstwa rolnego oraz zasądzenie od pozwanego odszkodowania, wyrokiem z dnia [...] marca 2013 r. sygn. akt [...] oddalił powództwo. Wojewoda ustalił, że zadłużenie K. P. z tytułu należności względem Państwa na dzień [...] stycznia 1965 r. wynosiło łącznie [...] zł (dowód: zaświadczenie o stanie zaległości z dnia [...] stycznia 1965 r. wydane przez Wydział Finansowy PPRN w P.). Organ wojewódzki ustalił jednocześnie, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn akt [...] Sąd Rejonowy w S. stwierdził, że spadek po K. P. zmarłym w dniu [....] lutego 2005 r. w S. na podstawie ustawy nabyły dzieci spadkodawcy H. P. i L. P. w 1/2 części każde z nich. Postanowienie to jest prawomocne. Wojewoda [...] rozpatrując niniejszą sprawę, stwierdził, że postępowanie nieważnościowe zostało uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego w ramach przepisów art. 156-159, które to przepisy regulują nadzwyczajne postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem przez pryzmat przesłanek nieważności decyzji administracyjnej, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to wszczynane jest w nowej sprawie administracyjnej, której przedmiotem nie jest ponowne rozstrzyganie sprawy w zakresie objętym ocenianą decyzją, lecz ocena legalności samej decyzji, w świetle przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Badając legalność decyzji administracyjnej organ nadzoru zobowiązany jest zatem dokonać oceny, czy rozstrzygnięcie zawarte w ocenianej decyzji nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których decyzja została wydana i czy ustalenia organu wydającego ocenianą decyzję znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Jednakże przepis art. 156 § 2 k.p.a. zastrzega, że nie stwierdza się nieważności decyzji, jeśli w sprawie występują przesłanki negatywne wskazane w tym przepisie. Zadaniem organu w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji jest zbadanie i dokonanie oceny czy stan faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji odpowiadał normie prawa, która stanowiła podstawę jej wydania, a zatem czy wydanie decyzji nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Organ podał , że w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźniej i oczywistej sprzeczności ze stanem prawnym istniejącym w dniu jej wydania. Wojewoda [...] podniósł, że w rozpatrywanej sprawie bezsporną jest podstawa prawna wydanej decyzji - przepisy ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin. (Dz. U. z 1962 r. Nr 38, poz. 166), a w szczególności art. 7 ust. 1 tej ustawy. Z treści tego przepisu wynika, że na wniosek właściciela nieruchomość rolna mogła być przejęta na własność Skarbu Państwa w całości, stosując odpowiednio przepisy art. 1 ust. 2-4 i art. 2 tej ustawy. Z przepisów art. 1 ust. 2 tej ustawy wynika, że właściciel nieruchomości mógł wyłączyć spod przekazania budynki mieszkalne i gospodarskie, w rozmiarze niezbędnym do zaspokojenia potrzeb jego i zamieszkałej z nim rodziny oraz działkę gruntu o obszarze do 0,2 ha. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy, w razie przejęcia na Skarb Państwa całej nieruchomości rolnej wraz z budynkami, właściciel nieruchomości zachowywał prawo do dalszego nieodpłatnego zajmowania lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarskich w rozmiarze niezbędnym do zaspokojenia potrzeb jego i zamieszkałej z nim rodziny, a także prawo do użytkowania działki gruntu o obszarze do 0,2 ha. Jeżeli jednak przejęcie całości budynków znajdujących się na nieruchomości byłoby potrzebne do należytego zagospodarowania nieruchomości, właścicielowi nieruchomości przysługiwało przydzielenie nieodpłatnie odpowiedniego, zastępczego lokalu mieszkalnego, pomieszczenia gospodarskiego i działki gruntu o obszarze do 0,2 ha. Organ podkreślił, że w myśl przepisów art. 27 ust. 1-2 tej ustawy o przejęciu nieruchomości rolnej na własność Państwa, wyznaczeniu lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarskich, a także działki gruntowej, które właściciel przejętej nieruchomości miał prawo zajmować i użytkować, orzekał w decyzji właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej, ustalając zarazem w tej decyzji wartość gruntów i budynków wchodzących w skład tej nieruchomości oraz obszar gruntów podlegający uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do zaopatrzenia emerytalnego i jego wysokości. W ocenie Wojewody całe postępowanie administracyjne w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego stanowiącego własność K. P., zakończone ostateczną decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lutego 1965 r. znak: [...] dotknięte było rażącym naruszeniem wyżej wymienionych przepisów przepisów ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin. Właściciel przejętego gospodarstwa pozbawiony został bowiem wszystkich przysługujących mu uprawnień do nieodpłatnego zajmowania lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarskich oraz prawa użytkowania działki gruntu o obszarze do 0,2 ha. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów, które wskazywałyby, że właściciel przejętego gospodarstwa zrezygnował z przysługujących mu uprawnień. Stąd też decyzja stanowiąca podstawę przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa, została niewątpliwie wydana z rażącym naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów art. 7 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin (Dz. U. Nr 38, poz. 166). Jednocześnie analiza akt sprawy doprowadziła Wojewodę [...] do stwierdzenia, że działka ewidencyjna nr [...], która wchodziła w skład przejętego gospodarstwa rolnego nr [...], stanowiącego własność K. P. weszła w obszar działki ewidencyjnej nr [...]. Współwłaścicielami tej działki są [...] (dowód: wypis z rejestru gruntów i odpis z księgi wieczystej Nr [...]. Natomiast pierwotna działka nr [...], która również wchodziła w skład przejętego gospodarstwa rolnego nr [...], uległa podziałowi na działki nr [...], które zostały następnie połączone z działkami nr [...], tworząc działkę ewidencyjną nr [...]. Właścicielem tej działki jest z kolei B. T. (dowód: wypis z rejestru gruntów i odpis z księgi wieczystej Nr [...]). Wobec powyższego zdaniem Wojewody zaskarżona decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne i zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. nie ma możliwości stwierdzenia jej nieważności. Po rozpatrzeniu odwołania H. P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [..] w całości i umarzył postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej rozpoznaje organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Właściwość rzeczową organu ustala się według przepisów prawa materialnego, które to przepisy stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu kwestionowanej decyzji. W przypadku zmian w strukturze administracji publicznej ustalić należy najpierw organ, na który przeszła właściwość w danych sprawach, a dopiero potem na podstawie art. 17 k.p.a. określać organ wyższego stopnia. Art. 7 wyżej wskazanej ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r., który był podstawą wydania decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] marca 1963 r., utracił moc w związku z wejściem w życie przepisu art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących nieruchomości rolne na własność Państwa (Dz. U. nr 3, poz. 15). Ww. ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. utraciła moc w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. nr 21, poz. 118). Natomiast ustawa z dnia 29 maja 1974 r. utraciła moc w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140), która z kolei została zastąpiona ustawą z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.). Zgodnie z art. 59 ust. 3 tej ustawy przekazanie gospodarstwa rolnego Państwu następowało na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Wyżej wymieniona ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. straciła moc z dniem 1 stycznia 1991 r. na podstawie art. 122 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25). Ustawa ta w art. 58 ust. 2 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 czerwca 1992 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 58, poz. 280) stanowi, że przejęcie nieruchomości na rzecz Państwa i ustalenie odpłatności następuje w drodze decyzji Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencji Nieruchomości Rolnych - art. 12 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, Dz. U. Nr 64, poz. 592). W tej sytuacji, skoro od 1992 r. sprawy wydawania decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego przez Państwo przeszły do właściwości Agencji Nieruchomości Rolnych to organu wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed tą datą należy poszukiwać w ustaleniu obecnie organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który byłby właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji. Organem tym w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi. W związku z faktem, iż Wojewoda [...] wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. był organem niewłaściwym do orzekania w przedmiotowej sprawie, decyzję tę należało zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylić i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że w świetle powyższego wniosek H. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lutego 1965 r. nr [...], będzie rozpatrywany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. H. P. wniosła od powyższej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że decyzja z dnia [...] lutego 1965 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. jej zdaniem jest decyzją nieistniejącą, wydaną wbrew jej poprzednikowi prawnemu, bez jego wiedzy i na skutek popełnienia przestępstwa dotyczącego sfałszowania podpisu jej ojca K. P. Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę oraz wniósł o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i wskazał, że skarżąca podniosła w skardze szereg zarzutów merytorycznych w stosunku do decyzji z dnia [...] lutego 1965 r. oraz zarzuciła organowi II instancji, że nie dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie dopuścił nowych dowodów w sprawie. Minister wskazał, że przedmiotem jego kontroli była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., a z niej wynika, że Wojewoda był organem niewłaściwym do orzekania w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy czym, zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W oparciu o wskazane wyżej kryteria, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało na skutek wniosku H. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lutego 1965 r. i tym samym toczyło sie przed organami administracyjnymi w trybie nadzoru. Wobec treści przepisu art. 157 par.1 k.p.a.w związku z art.17 k.p.a., rację ma organ II instacji , że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej rozpoznaje organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. W ocenie Sądu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo przeanalizował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zmiany podstaw prawnych, które determinowały m.in. właściwość organów wydających decyzję w tożsamych do przedmiotowej sprawach i tym samym prawidłowo ustalił, że Wojewoda [...] nie był organem właściwym do wydania decyzji w I instancji. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest organem właściwym do rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co słusznie organ II instancji dostrzegł. Sąd podkreśla, że punktem wyjścia w rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy było prawidłowe ustalenie właściwości rzeczowej organu na podstawie przepisów prawa materialnego, które wskazywały organ właściwy do wydania kwestionowanej decyzji. Właściwość rzeczową organu ustala się według przepisów prawa materialnego, które to przepisy stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu kwestionowanej decyzji. W przypadku zmian w strukturze administracji publicznej ustalić należy najpierw organ, na który przeszła właściwość w danych sprawach, a dopiero potem na podstawie art. 17 k.p.a. określać organ wyższego stopnia. Wobec tego podnieść należy, że art. 7 ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin utracił moc w związku z wejściem w życie przepisu art.20 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących nieruchomosci rolne na własność Państwa( Dz.U nr 3,poz.15). Decyzja Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lutego 1965 r., o stwierdzenie nieważności której wniosła skarżąca wydana została na podstawie w/w art. 7 ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin (Dz. U. nr 38, poz. 166). Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. utraciła moc w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. nr 21, poz. 118). Natomiast ustawa z dnia 29 maja 1974 r. utraciła moc w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140), która z kolei została zastąpiona ustawą z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.). Zgodnie z art. 59 ust. 3 tej ustawy przekazanie gospodarstwa rolnego Państwu następowało na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Wyżej wymieniona ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. straciła moc z dniem 1 stycznia 1991 r. na podstawie art. 122 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25). Ustawa ta w art. 58 ust. 2 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 czerwca 1992 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 58, poz. 280) stanowi, że przejęcie nieruchomości na rzecz Państwa i ustalenie odpłatności następuje w drodze decyzji Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencji Nieruchomości Rolnych - art. 12 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, Dz. U. Nr 64, poz. 592). Skoro zatem od 1992 r. sprawy wydawania decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego przez Państwo przeszły do właściwości Agencji Nieruchomości Rolnych, to organu wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed tą datą należy poszukiwać w ustaleniu obecnie organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który byłby właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji. Organem tym w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi. W związku z faktem, iż Wojewoda [...] wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. był organem niewłaściwym do orzekania w przedmiotowej sprawie, decyzję tę należało uchylić i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości. Prawidłowe jest wobec powyższego stwierdzenie, że wniosek H. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lutego 1965 r. nr [...], winien zostać rozpatrzony przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Z uwagi na fakt, że organ niewłaściwy rozstrzygał sprawę w I instancji, przedwczesne zdaniem Sądu byłoby wypowiadanie się co do meritum sprawy. Na marginesie podnieść należy, że argumenty skargi sprowadzały się nie do kwestionowanego skargą orzeczenia Ministra Rolnictwa ale orzeczenia z [...] lutego 1965 r. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji wyroku . W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło