I SA/Wa 1410/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-29

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Magdalena Durzyńska, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podział nieruchomości, dokonany z urzędu w celu realizacji inwestycji celu publicznego, jest dopuszczalny, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jedynie decyzja o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Podział nieruchomości dokonany z urzędu w celu realizacji inwestycji celu publicznego jest dopuszczalny, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nieruchomość jest zgodna z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Okoliczności faktyczne, które spowodowały konieczność realizacji celu publicznego, nie mają znaczenia dla oceny zgodności podziału z prawem.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości. Podział miał na celu wydzielenie gruntu pod inwestycję celu publicznego polegającą na nadbudowie i przebudowie czerpnio-wyrzutni wentylatorni dla metra. Spółdzielnia zarzucała, że podział jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, narusza jej interes prawny i faktyczny, a jego rzeczywistą przyczyną jest planowana inwestycja na sąsiedniej nieruchomości, a nie cel publiczny. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Anna Wesołowska Protokolant referent stażysta Anna Ziółkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi X w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy al. [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Zarząd Dzielnicy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji celu publicznego polegającej na nadbudowie i przebudowie czerpnio-wyrzutni wentylatorni dla szlaku [...] metra w rejonie ul. [...], pomiędzy stacjami metra [...] i [...] na działce nr [...] oraz częściach działek nr [...],[...],[...] i nr [...] w obrębie [...] przy al. [...] na terenie Dzielnicy [...] w W. Linie rozgraniczające teren planowanej inwestycji zostały oznaczone na mapie stanowiącej załącznik graficzny, będący integralną częścią decyzji. Z uzasadnienia organu wynika, że teren zajęty pod budynek czerpnio-wyrzutni wraz z opaską terenu wokół, umożliwiającą prawdłową eksploatację wentylatorni, wymaga regulacji stanu prawnego na rzecz właściciela I linii metra – [...]. Zaś inwestycja została zakwalifikowana jako inwestycja celu publicznego w oparciu o art. 6 pkt. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami Dz. U. z 2004 roku Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Pismem z dnia 17 kwietnia 2015 r. Prezydent [...] zawiadomił Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" - użytkownika wieczystego nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], o pow. [...]ha, położonej w W. przy [...]- o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie podziału ww. nieruchomości. Podniósł, iż podział przedmiotowej działki nr [...] ma na celu wydzielenie gruntu zgodnie z decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na nadbudowie i przebudowie czerpnio-wyrzutni wentylatorni dla szlaku [...] metra w rejonie ul. [...]. Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] - pod względem zgodności z decyzją z dnia [...] lipca 2013 r nr [...]. Dodał, że projektowana działka nr [...] jest przewidziana do przyłączenia do działki nr [...], na której zlokalizowana jest czerpnio-wyrzutnia. Zaś decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Prezydent [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], o pow. [...] ha, położonej w W. przy [...]. W uzasadnieniu stwierdził, iż postępowanie administracyjne w sprawie podziału przedmiotowej działki nr [...] prowadzone jest z urzędu - w celu wydzielenia gruntu zgodnie z decyzją z dnia [...] lipca 2013r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Działka ta jest własnością [...] w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Ww. nieruchomość znajduje się w obszarze, dla którego Rada [...] podjęła Uchwałę z dnia [...] lipca 2005r. o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]. W tym projekcie planu przedmiotowa część działki nr [...] znajduje się na terenie przeznaczonym pod usługi, oznaczonym symbolem [...]. Zgodnie z zapisami projektu planu miejscowego dla terenu [...] nakazuje się zachowanie istniejącej czerpni powietrza dla metra wraz z rezerwą terenu pod drogę niezbędną do obsługi, przy czym dopuszcza się relokację, przebudowę lub wbudowanie istniejącej czerpni w nowo realizowany budynek bez konieczności pozostawienia rezerwy terenu pod drogę. W strefie technicznej od linii metra należy stosować techniczne ograniczenia dla obiektów budowlanych. Organ dodał, że Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] pismem z dnia [...] marca 2015 r. poinformował, że projekt podziału działku nr [...] jest zgodny z decyzją nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na nadbudowie i przebudowie czerpnio-wyrzutni dla szlaku [...] metra w rejonie ul. [...], pomiędzy stacjami metra [...] i [...]. Zaś projektowana działka nr [...] o powierzchni [...] ha jest przewidziana do przyłączenia do działki ewidencyjnej nr[...], na której zlokalizowana jest czerpnio-wyrzutnia. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia oraz art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 roku Nr 261, poz. 2603 ze zm.), poprzez dokonanie podziału pomimo sprzeczności z przepisami odrębnymi. Podniosła, że przedmiotowy podział podyktowany jest nie - jak wskazuje organ I instancji - koniecznością inwestycji celu publicznego, a wydaną przez Prezydenta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 roku nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-handlowo-biurowego na sąsiedniej nieruchomości. A zatem to planowana inwestycja (budowa budynku usługowo-handlowo-biurowego) wymusiła konieczność przebudowy czerpnio - wyrzutni i podział nieruchomości. Dodała, iż podział nieruchomości negatywnie wpłynie na możliwość prowadzenia jakiejkolwiek inwestycji w przyszłości na działce skarżącej, jak i może być przyczyną znacznego spadku atrakcyjności czy też wartości nieruchomości, a to z kolei uprawniać będzie skarżącą do dochodzenia stosownych odszkodowań od organów administracji publicznej. Wobec powyższego zaskarżona decyzja narusza uzasadniony interes prawny jak i faktyczny skarżącej - albowiem proponowany podział narusza zagwarantowane w art. 140 Kodeksu Cywilnego uprawnienia właścicielskie. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, że zgodnie z art. 93 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 roku Nr 261, poz. 2603 ze zm.), podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Stosownie do art. 93 ust. 4 ww. ustawy zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego - z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95 - opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1 ustawy. W świetle powołanego przepisu art. 94 ust. 1 ustawy w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli: 1. nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo 2. jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W przedmiotowej sprawie Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] - pod względem zgodności z decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Z decyzji tej wynika, że powstała w wyniku podziału działka nr [...] przeznaczona została pod inwestycję polegającą na nadbudowie i przebudowie czerpnio-wyrzutni wentylatorni dla szlaku [...] metra w rejonie ul. [...], pomiędzy stacjami metra [...] i [...]. Zgodnie zaś z art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym w rozumieniu ustawy jest m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. W związku z powyższym w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki dokonania podziału nieruchomości z urzędu - bowiem zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Następnie organ odniósł się do zarzutów odwołania - w kwestii pominięcia przez organ pierwszej instancji okoliczności, że to inwestycja polegająca na budowie budynku usługowo-handlowo-biurowego wymusiła konieczność przebudowy czerpnio-wyrzutni wentylatorni dla szlaku [...] I linii metra, która to wyrzutnia bezprawnie znajduje się na części działki nr [...], znajdującej się w użytkowaniu Spółdzielni - wyjaśniając, iż kwestia ta pozostaje bez wpływu na postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości, w którym przedmiotem oceny jest wyłącznie spełnienie przesłanek określonych w art. 93 ust. 1 - 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podnoszone zatem w odwołaniu zarzuty dotyczące przebudowy czerpnio-wyrzutni oraz wpływu tej inwestycji na nieruchomość pozostającą w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni nie mogą podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu i pozostają bez wpływu na jego wynik. Nie ulega przy tym wątpliwości, że część działki nr [...]- odpowiadająca wydzielanej działce nr [...] o pow. [...] ha - została objęta decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a podział działki nr [...], przedstawiony na mapie z projektem podziału, jest zgodny z tą decyzją. Organ odniósł się też do zarzutu naruszenia art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce ieruchomośćiami i wyjaśnił, iż z przepisu tego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że w sytuacji wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu obowiązkiem organu w toku postępowania podziałowego jest zbadanie jego zgodności z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ocenianie wstępnego projektu podziału nieruchomości pod kątem niesprzeczności z przepisami odrębnymi byłoby uzasadnione, gdyby nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Użyty bowiem w art. 94 ust. 1 ww. ustawy spójnik "albo" jest spójnikiem rozłącznym, co oznacza, iż jeżeli została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, to nie znajduje zastosowania art. 94 ust. 1 pkt 1 (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 779/11, LEX nr 1150872). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Na podstawie art. 57 § 1 pkt. 3 ppsa zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisu art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia; 2) art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) poprzez uznanie, iż budowa obiektu usługowo-handlowo-biurowego wypełnia warunki uznaniu takiego obiektu za cel publiczny pomimo, że przywołany przepis enumeratywnie wymienia obiekty, które można zakwalifikować jako obiekty celu publicznego; 3) przepisu art. 94 ust. 1 pkt. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez dokonanie podziału nieruchomości pomimo, iż jest to sprzeczne z przepisami odrębnymi; 4) przepisu art. 97 ust. 3 pkt. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że możliwym w niniejszej sprawie jest podział nieruchomości z urzędu, pomimo, iż nie jest on niezbędny z uwagi na realizację celu publicznego; 5) art. 138 § 1 pkt. 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 roku zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha położonej w W. przy [...], na następujące działki: działka nr [...] o powierzchni [...] ha oraz działka nr [...] o powierzchni [...] – pomimo, iż decyzja ta została wydana niezgodnie z obowiązującymi przepisami kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie – stwierdzając, że skarżąca podniosła zarzuty, do których ustosunkowano się już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania postanowienia na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r. którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w W.przy [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Stosownie do treści art. 93 ust 1 - 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) zwanej dalej "ustawą", podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się art. 94. Zgodnie z art. 93 ust. 4 ww. ustawy zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego - z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95 - opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1 ustawy. W świetle powołanego przepisu art. 94 ust. 1 w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli: - nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo - jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast z art. 97 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy wynika, że podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Zgodnie zaś z art. 6 pkt 1 tejże ustawy celem publicznym w rozumieniu ustawy jest m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie uznały - a Sąd w całości podzielił ich stanowisko - że zaproponowany podział nieruchomości jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu tj. w decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jako niezbędny do realizacji celu publicznego, jakim jest nadbudowa i przebudowa czerpnio-wyrzutni wentylatorni dla szlaku [...] metra w rejonie ul. [...], pomiędzy stacjami metra [...] i [...]. Oceniając uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stwierdzić należy, że argumenty organów nie budzą zastrzeżeń merytorycznych. Organ II instancji odniósł się też do zarzutów skarżącej słusznie uznając, iż w niniejszej sprawie celem publicznym - będącym przyczyną podziału działki - jest nadbudowa i przebudowa czerpnio-wyrzutni. Natomiast przyczyna, która spowodowała tę konieczność - zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku usługowo-handlowo-biurowego na sąsiedniej nieruchomości - nie ma znaczenia w sprawie dotyczącej podziału działki nr [...]. Nie podlega też ocenie wpływ tej przebudowy na możliwość prowadzenia w przyszłości jakiejkolwiek inwestycji na działce skarżącej, jak również ewentualny spadek atrakcyjności czy też wartości nieruchomości. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisu art. 94 ust. 1 pkt. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - dokonanie podziału nieruchomości pomimo, że jest to sprzeczne z przepisami odrębnymi albowiem znacząco narusza zagwarantowane w art. 140 Kodeksu Cywilnego uprawnienia właścicielskie skarżącej. W przedmiotowej sprawie nie miał on bowiem zastosowania, co również szczegółowo uzasadniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Podsumowując, Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy. Przekonująco uzasadniły swoje decyzje - zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło