I SA/Wa 1418/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-24
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, najemca lokali użytkowych w budynku stanowiącym część nieruchomości gruntowej przeznaczonej do sprzedaży w drodze przetargu, posiada interes prawny do zaskarżenia zarządzenia o ogłoszeniu tego przetargu, jeśli nie przysługuje mu ustawowe ani uznaniowe prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego. Skarżący, będący najemcą lokali użytkowych w budynku stanowiącym część nieruchomości gruntowej przeznaczonej do sprzedaży w drodze przetargu, nie posiadał ani ustawowego prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości (art. 34 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), ani prawa pierwszeństwa uznaniowego (art. 34 ust. 6 i 6a ustawy o gospodarce nieruchomościami). Ponadto, zaskarżone zarządzenie dotyczyło całej nieruchomości gruntowej, a nie tylko wynajmowanych lokali, a skarżący zalegał z opłatami, co wykluczało możliwość skorzystania z prawa pierwokupu na podstawie uchwały Rady Miasta.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na zarządzenie Prezydenta W. o ogłoszeniu przetargu ustnego nieograniczonego na sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej. Skarżąca upatrywała swój interes prawny w prawie pierwszeństwa w nabyciu wynajmowanych lokali użytkowych. Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę oraz zwrócono skarżącemu kwotę 300,00 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: - Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na zarządzenie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie ogłoszenia przetargu ustnego nieograniczonego na sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 300,00 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
[...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zarządzenie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie ogłoszenia [...] przetargu ustnego nieograniczonego na sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w W. w dzielnicy [...] przy ul. [...],[...] i [...].
W odpowiedzi na skargę, Prezydent W. wniósł o jej oddalenie przedstawiając stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone. Jednocześnie, w myśl art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej albo akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Przedmiotowa skarga kwestionująca legalność wskazanego wyżej zarządzenia Prezydenta W. z dnia [...] marca 2015 r. została złożona na podstawie art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze. zm - zwanej dalej u.s.g.). Stosownie do treści ww. przepisu, skargę na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Jednocześnie, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi - a nie w przyszłości - naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi zatem wykazać, że istnieje związek pomiędzy skarżonym aktem, a jego indywidualną sytuacją prawną oraz to, że akt ten wpływa na jego sferę materialnoprawną ograniczając lub pozbawiając go uprawnień (porównaj: wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114;. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2451/11). Interes prawny swoje źródło posiada w normach prawnych. Mogą być to normy prawa administracyjnego, cywilnego, a także inne gałęzie prawa materialnego. Interes prawny powinien być konkretny, bezpośredni i realny. Wskazany wcześniej związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżonym zarządzeniem musi więc powodować - w dacie wniesienia skargi - następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego konkretnych obowiązków.
W niniejszej sprawie strona skarżąca upatruje swój interes prawny w fakcie nieuwzględnienia prawa pierwszeństwa w nabyciu wynajmowanego lokalu użytkowego usytuowanego na parterze, piętrze i w piwnicy budynku położnego przy ul. [...] w W.
W ocenie Sądu, skarżąca spółka nie wykazała jednak interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia Prezydenta W. z dnia [...] marca 2015 r.
I tak, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 782), zwana dalej: "u.g.n.", z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, nieruchomości są sprzedawane w drodze przetargu. Z ust. 2 pkt 1 u.g.n. wynika, że nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli jest zbywana na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu, stosownie do art. 34 u.g.n. Osobami uprawnionymi do prawa pierwszeństwa w nabyciu są osoby fizyczne i prawne, jeżeli spełnią jeden z określonych w ust. 1 art. 34 u.g.n. warunków:
1) przysługuje tej osobie roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy niniejszej ustawy lub odrębnych przepisów, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu;
2) jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości pozbawionym prawa własności tej nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego spadkobiercą, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu;
3) jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony.
Prawo pierwszeństwa w nabyciu lokali może być również przyznane przez wojewodę w drodze zarządzenia (dla nieruchomości Skarbu Państwa) lub odpowiednią radę bądź sejmik w drodze uchwały (dla nieruchomości jednostek samorządu terytorialnego) najemcom lub dzierżawcom tych lokali. W nauce prawa nazwano tę instytucję prawną pierwszeństwem uznaniowym (por. G. Bieniek, w: G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce..., red. S. Kalus, s. 320-321) czy też fakultatywnym (por. E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce..., LEX/el. 2013). Z tej regulacji wyłączono nieruchomości określone w art. 57 ust. 1, art. 60 ust. 1 oraz art. 60a ust. 2. O powyższym stanowi przepis art. 34 ust. 6 u.g.n. Z kolei, zgodnie z ust. 6a prawo pierwszeństwa w nabyciu może być również przyznane przez wojewodę w drodze zarządzenia (dla nieruchomości Skarbu Państwa) lub odpowiednią radę lub sejmik w drodze uchwały (dla nieruchomości jednostek samorządu terytorialnego) najemcom lub dzierżawcom budynków mieszkalnych lub użytkowych, jeżeli w całości stanowią przedmiot najmu lub dzierżawy.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu, skarżącemu nie przysługuje ani ustawowe prawo pierwszeństwa, o którym mowa w art. 34 ust. 1 powołanej ustawy, ani prawo pierwszeństwa uznaniowe, o którym mowa w art. 34 ust. 6 i 6a u.g.n.
W tym miejscu należy wskazać, że zaskarżone zarządzenie Prezydenta W. dotyczy ogłoszenia [...] przetargu ustnego nieograniczonego na sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w W. w dzielnicy [...] przy ul. [...],[...] i [...], a nie tylko nieruchomości położonej przy ul. [...], czy też lokalu użytkowego znajdującego się w tym budynku. Nieruchomość gruntowa, której dotyczy zarządzenie stanowi nieruchomość zabudowaną trzema budynkami pochodzącymi z lat 60-tych XX wieku o znacznym stopniu zużycia technicznego, w zabudowie zwartej. W budynku handlowo-usługowym przy ul. [...] znajduje się [...] lokali użytkowych, w tym [...] lokale wynajmowane na czas nieoznaczony i [...] pustostany. W budynku garażowo-magazynowym przy ul. [...] znajdują się [...] lokal, który stanowi pustostan oraz [...] garaże w tym [...] wynajmowany na czas nieoznaczony i [...] na czas oznaczony do dnia [...] października 2016 r. W budynku handlowo-usługowym przy ul. [...] znajdują się trzy lokale użytkowe wynajmowane przez skarżącego na czas oznaczony, tj. do dnia [...] lutego 2017 r., [...] lutego 2017 r. i [...] czerwca 2017 r. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, cena nieruchomości ustalana była dla całej zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...],[...] i [...], a nie tylko lokali wynajmowanych przez skarżącego położonych w budynku halowym przy ul. [...].
Ponadto, do wynajmowanych przez skarżącego lokali nie ma zastosowania powoływana przez skarżącego uchwała Rady W. z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...]w sprawie sprzedaży lokali użytkowych w domach wielolokalowych zmieniona uchwałą Rady W. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], wydana w oparciu o przepis art. 34 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który jak wskazano już wyżej nie ma zastosowania wobec skarżącego. Podkreślenia bowiem wymaga, że w przedmiotowej sprawie zbywany był nie lokal użytkowy w domu wielolokalowym, ale nieruchomość gruntowa zabudowana budynkami o zróżnicowanym charakterze (magazynowo-garażowym i handlowo-usługowym). Jednocześnie, zgodnie z ww. uchwałą w przypadku zbywania lokali w niej określonej prawo pierwokupu przyznaje się ich najemcom lub dzierżawcom jeżeli najmują lub dzierżawią lokal od co najmniej 3 lat na podstawie umowy i nie zalegają z zapłatą czynszu i innych opłat z tego tytułu według stanu na dzień złożenia wniosku o nabycie. Natomiast, jak wynika z akt sprawy, przez cały okres wynajmowania lokali przez [...] Sp. z o.o. na koncie występowało zadłużenie. W stosunku do [...] Sp. z o.o. toczą się postępowania sądowe i komornicze związane z zaległościami w opłatach z tytułu najmu lokali i korzystaniem z gruntu na terenie opisanej nieruchomości, co wynika z pisma organu z dnia [...] lipca 2015 r.
W świetle powyższego uznać należy, że zaskarżone zarządzenie nie narusza interesu prawnego skarżącego, a tym samym skarga podlega odrzuceniu.
Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło