I SA/Wa 1424/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Marta Kołtun - Kulik WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. Ł. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 643/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz K. Ł. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. Ł. pismem z [...] października 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 643/14. Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi wyżej wymienionego, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania jego wniosku z [...] grudnia 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul [...], hip. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] kwietnia 2015 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie skarżący pismem z [...] października 2015 r. wezwał Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku, a następnie wniósł wskazaną na wstępie skargę, w której zażądał wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w wysokości stosownej do jego bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, jak też rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę (udzielonej [...] września 2016 r.) Prezydent [...] wyjaśniał, iż do zakończenia postępowania niezbędne jest jeszcze ustalenie w jakiej dacie dawni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością, za którą dochodzone jest odszkodowanie, a pełnomocnik strony pismem z [...] września 2016 r. został poinformowany o przyczynach niedotrzymania wyznaczonego wyrokiem terminu przy jednoczesnym wskazaniu, że po zgromadzeniu kompletu dokumentacji wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony bez zbędnej zwłoki. Organ wnioskował przy tym o nierozpoznawanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi [...], określonej w sentencji grzywny oraz oceną charakteru zaistniałej zwłoki. Na wstępie wyjaśnić należy, że sam fakt zgłoszenie przez skarżącego wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, nie obligował Sądu do rozpoznania sprawy w tym trybie. Wynika to wprost z treści art. 119 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", który stanowi, że sprawa "może" być rozpoznana w trybie uproszczonym we wskazanych w punktach 1 do 4 sytuacjach. W konsekwencji nawet wówczas, gdy inna strona sprzeciw od takiego żądania wnosi w sposób bezskuteczny (z uwagi na niedochowanie terminu z art. 119 pkt 2 p.p.s.a) - a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie - o tym w jaki sposób będzie ona procedowana ostatecznie każdorazowo decyduje Sąd. W niniejszej sprawie zaś oceniono, iż zasadnym jest przeprowadzenie rozprawy, w celu pełniejszego wyjaśnienia wszystkich aspektów sprawy. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku zaistnienia stanu zwłoki w wykonaniu wyroku, Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a.) W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 643/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 22 kwietnia 2015 r. Zgodnie zatem z art. 286 § 2 p.p.s.a. od tej daty rozpoczął swój bieg trzymiesięczny termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. Tym samym upłynął on 22 lipca 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia rozpoznania skargi, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął zawisłej przed nim sprawy administracyjnej. Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił to wniosek o wymierzenie mu z tego tytułu grzywny jest w pełni uzasadniony. Niewykonywanie bowiem wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja bowiem godzi w samą istotę praworządności (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a.) i nieuchronnie prowadzić musi do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Mając przy tym na względzie, że od dnia otrzymania wyroku do dnia złożenia niniejszej skargi organ ów nie podjął ani jednej czynności ukierunkowanej na załatwienie sprawy uprawniona jest ocena, że przybrała ona postać kwalifikowaną, a więc rażąco naruszającą prawo, w tym przede wszystkim naruszającą w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. oraz art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Świadczy przy tym o intencjonalnym lekceważeniu norm postępowania i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia sprawy, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Tym bardziej, że nieliczne czynności w sprawie podjął dopiero niemal rok po wniesieniu obecnie rozpoznanej skargi (vide pisma Biura prawnego Urzędu [...] z [...] września 2016 r. nr [...]). Nie bez znaczenia dla oceny charakteru zaistniałej zwłoki jest także sposób podejścia przez organ do wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązku przekazania sądowi skargi w terminie 30 dni od jej wniesienia. W niniejszej sprawie bowiem przekazana ona została do sądu dopiero niemal po roku od jej wniesienia, a przyczyna tego stanu rzeczy nie została w jakikolwiek sposób wyjaśniona. Nie sposób wreszcie nie dostrzec, że samo postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za utraconą nieruchomość prowadzone jest już 3 lata, co jest okresem na tyle długim, że winien być wystarczającym dla zgromadzenie niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego jak też zabezpieczenia środków, z których ewentualne odszkodowanie mogłoby być sfinansowane. Miarkując wymiar grzywny uwzględniono okres zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku. Ten zaś na dzień wnoszenia skargi wynosił 3 miesiące, a na dzień orzekania 16 miesięcy. Stąd, za adekwatną do tego okresu Sąd uznał grzywnę w wymiarze 2000 złotych. Aczkolwiek Prezydent musi się liczyć z tym, iż w przypadku dalszej zwłoki w wykonaniu wyroku i ponowienia w tym przedmiocie skargi, sankcja z tego tytułu może być znaczenie dotkliwsza. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804)