I SA/Wa 1429/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania J. P., decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] umarzającą postępowanie dotyczące potwierdzenia J. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. S. nieruchomości w miejscowości K., (obecnie [...]), tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Pismem z [...] grudnia 1990 r. J. P. wystąpiła o potwierdzenia prawa do rekompensaty w związku z pozostawieniem przez F. S. nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Wojewoda [...] pismami z [...] września 2013 r. i [...] września 2014 r. wezwał stronę do uzupełnienie wniosku o wymagane ustawą dokumenty. W piśmie z [...] grudnia 2014 r. J. P. wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 98 § 1 kpa, zawiesił na wniosek strony postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Jednocześnie organ wojewódzki poinformował stronę o treści art. 98 § 2 kpa. Postanowienie to zostało doręczone stronie [...] grudnia 2014 r. Następnie Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2018 r. umorzył postępowanie dotyczące potwierdzenia J. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. S. nieruchomości w miejscowości [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wskazał, że skoro strona w określonym ustawowo trzyletnim terminie, którego bieg rozpoczął się od dnia zawieszenia postępowania, nie zwróciła się do organu o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uznano za wycofane. Tym samym konieczne stało się umorzenie postępowania w sprawie, w trybie art. 105 § 1 kpa, jako bezprzedmiotowego. Od powyższej decyzji J. P. złożyła odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestie rekompensat za tzw. "mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097) – dalej zwana "ustawą". Z kolei zgodnie z art. 98 § 1 kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. § 2 tego przepisu przewiduje, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Minister wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby strona zwróciła się w terminie, o którym mowa w art. 98 § 2 kpa, o podjęcie zawieszonego postępowania, zaś 3-letni termin liczony prawidłowo, tj. od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania upłynął. Nie ma natomiast znaczenia to z jakich przyczyn wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania nie został złożony w terminie. Wobec tego Minister uznał, że organ I instancji trafnie potraktował żądanie wszczęcia postępowania za wycofane (art. 98 § 2 kpa) i wydał w sprawie decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Na decyzję Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z [...] maja 2018 r. J. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o spowodowanie wznowienia dalszego postępowania o przyznanie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez jej ojca poza obecnymi granicami RP. W uzasadnieniu skargi wskazała, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca jako jedynej spadkobierczyni po ojcu F. S.. Skarżąca wskazała, że w odwołaniu poinformowała organ o przyczynach niezłożenia w terminie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Podała, że ma [...] lat, a główną przyczyną niezłożenia wniosku była jej niedyspozycja zdrowotna, tj. depresja wywołana nagłymi zgonami osób bliskich w rodzinie. Skarżąca oświadczyła, że w tej sytuacji była zmuszona podjąć leczenie i że od września 2010 r. jest pod stałą opieką lekarską poradni lekarskich. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Poza sporem jest to, że Wojewoda [...] postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. zawiesił na wniosek J. P. (pismo z [...] grudnia 2014 r.) postępowanie w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. S. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w miejscowości [...]. Nie budzi też wątpliwości Sądu to, że organ w postanowieniu zawarł pouczenie o treści art. 98 § 2 kpa i wskazał, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania strona nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Organ dochował zatem zasadzie informowania stron o okolicznościach mających wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 Kpa). Postanowienie zostało doręczone J. P. [...] grudnia 2014 r. i nie zostało zaskarżone zażaleniem. Trafnie wskazał Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, że skarżąca w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania, tj. od [...] grudnia 2014 r. (data wydania postanowienia) do [...] grudnia 2017 r. (koniec terminu 3-letniego), nie domagała się podjęcia postępowania zawieszonego na jej wniosek. W tej sytuacji nie można zarzucić Wojewodzie [...] naruszenia prawa ponieważ organ, mając na uwadze skutki prawne wynikające z art. 98 § 2 kpa i po upływie terminu 3 lat, prawidłowo zastosował art. 105 § 1 Kpa. Z art. 98 § 2 Kpa wynika bowiem, że brak wniosku o podjęcie postępowania w terminie 3 lat od daty zawieszenia postępowania obligował organ do uznania za wycofane żądanie wszczęcia postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty, zawarte we wniosku J. P. z [...] grudnia 1990 r. Zdaniem Sądu w takim przypadku właściwą formą zakończenia postępowania było umorzenie postępowania administracyjnego z powołaniem się na art. 105 § 1 Kpa, co też Wojewoda [...] uczynił. Takie stanowisko wojewody znalazło akceptację w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z 14 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 1180/11). Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podziela stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, że na negatywny dla strony skutek upływu terminu 3 lat nie miały wpływu powody niezłożenia w terminie wniosku o podjęcie postępowania. Wskazane przez J. P. powody niezłożenia wniosku o podjęcie postępowania (podeszły wiek, zły stan zdrowia, konieczność stałego leczenia) nie mogły prowadzić do uwzględnienia odwołania, czy też niniejszej skargi. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.