I SA/Wa 1451/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-20

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Daniela Kozłowska, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych, nie wyjaśniając wątpliwości dotyczących własności części wywłaszczanej nieruchomości, które ujawniły się w późniejszym postępowaniu?
Ratio decidendi
Minister Infrastruktury naruszył przepisy postępowania administracyjnego (art. 77 § 1 i art. 80 kpa), nie wyjaśniając istotnych wątpliwości dotyczących własności części wywłaszczanej nieruchomości, które ujawniły się w świetle późniejszej decyzji Wojewody. Brak wyjaśnienia tej kwestii mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
K. S. złożyła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych dotyczących jej nieruchomości. Skarżąca zarzuciła wadliwe przeprowadzenie rokowań, naruszenie prawa procesowego oraz ujawnienie nowych dowodów wskazujących, że część wywłaszczanej nieruchomości mogła już należeć do Gminy R. w momencie wydania decyzji wywłaszczeniowej. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności, uznając rokowania za prawidłowe i nie znajdując podstaw do wzruszenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r., stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz K. S. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz K. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] kwietnia 2009 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2007 r. [...] dotyczących wywłaszczenia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w R., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej współwłasność J. S. i K. S., na rzecz Gminy Miasta R. z przeznaczeniem na realizację inwestycji celu publicznego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2007 r. dotyczącą wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości [...] zł. Pismem z dnia [...] września 2008 r. Państwo S. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności obu tych decyzji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na prawdopodobieństwo, że decyzja dotknięta jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa z uwagi na nierzetelne przeprowadzenie rokowań co do zbycia nieruchomości na drodze cywilnoprawnej i podjęcie decyzji o wywłaszczeniu pomimo istnienia warunków do cywilnoprawnego zakończenia sprawy. Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Minister Infrastruktury odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Wojewody [...] oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta R. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem K. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu zarzuciła organowi nadzoru błędną ocenę sposobu przeprowadzenia rokowań oraz nieustosunkowanie się do pisma J. S. z dnia [...] stycznia 2009 r. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Minister Infrastruktury stanął na stanowisku, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ nadzoru przywołał treść art. 16 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa i wyjaśnił, że przepisy dotyczące wzruszenia w tzw. trybie nadzoru ostatecznej decyzji administracyjnej mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w drodze wyjątku i w ściśle określonych przypadkach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Zasadność i prawidłowość decyzji należy zdaniem organu oceniać według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. Minister przywołał treść art. 112 oraz art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) i stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż Prezydent Miasta R. w latach [...] prowadził z K. S. oraz J. S. negocjacje w sprawie nabycia działki nr [...] na potrzeby inwestycji pod połączenie ul. [...] z ul. [...] - odcinek od ul. [...] do ul. [...]. Prowadzone przez 3 lata negocjacje (opisane dokładnie w decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r.) nie doprowadziły jednak, ze względu na odmienne stanowiska stron, do zamierzonego celu, tj. zawarcia umowy cywilnoprawnej, w związku z czym zaszła konieczność wywłaszczenia nieruchomości. Zdaniem organu zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zarzuty dotyczące kwestii rokowań są zatem bezzasadne. Odnosząc się zaś do zarzutu nieprzyznania nieruchomości zamiennej Minister wskazał, że przyznanie nieruchomości zamiennej nie jest obligatoryjne. Natomiast kwestia wjazdu na działkę stanowiącą współwłasność Państwa S. nie jest rozstrzygana w postępowaniu wywłaszczeniowym dotyczącym działki nr [...], wydzielonej z nieruchomości J. i K. S., o czym przesądza treść art. 119 ust. 1 pkt 1-7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten nie przewiduje, aby decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości rozstrzygała żądanie J. S. w zakresie wjazdu na jego nieruchomość (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1450/2008). Mając powyższe na uwadze organ nadzoru utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. S. W jej obszernym uzasadnieniu skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania wywłaszczeniowego i w całości podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji - tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy całe postępowanie wywłaszczeniowe działki numer [...] przeprowadzono wadliwie w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania w sprawie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Negocjacje przeprowadzone przez organ administracyjny były przeprowadzone w sposób nierzetelny i nie należało, zdaniem skarżącej, traktować ich jako rokowań w rozumieniu art. 114 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W opinii skarżącej wadliwość postępowania wywłaszczeniowego winna prowadzić do uchylenia decyzji wywłaszczeniowej, a w sytuacji gdy jest to już niemożliwe, do stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 77 oraz 107 § 3 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wszechstronny zgromadzonego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Minister Infrastruktury nie uwzględnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pisma złożonego przez skarżącą w dniu [...] czerwca 2009 r., w którym podała do rozważenia nowe fakty i dowody w postaci decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz odwołania od tej decyzji. Dowody te potwierdzają fakt, że decyzja wywłaszczeniowa dotknięta jest jeszcze jednym istotnym błędem. Z decyzji tej wynika, że wnioskiem o wywłaszczenie objęto działkę nr [...], której część, jak się okazuje, stanowiła w dniu złożenia wniosku własność Gminy Miasta R., czyli że przedmiotem wywłaszczenia była nieruchomość nie będąca własnością Państwa S. (w części [...] ha). Zdaniem skarżącej uwadze Ministra umknął fakt, że biorąc pod uwagę powyższe okoliczności kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 112 ust. 2 i 3. Nie można bowiem wywłaszczać nieruchomości, która w chwili złożenia wniosku jest własnością podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie. Powyższe uchybienia proceduralne doprowadziły do błędu w ustaleniach faktycznych polegającym na uznaniu, że pomiędzy Prezydentem Miasta R. a skarżącą doszło do tzw. rokowań w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami podczas gdy w rzeczywistości były to nierzetelne negocjacje mające na celu obejście prawa. Ponadto uwadze Ministra Infrastruktury umknęło także, zdaniem skarżącej, że w negocjacjach brał udział podmiot nie będący stroną postępowania wywłaszczeniowego, tj. firma [...]. Fakt, że Prezydent uwzględnił prywatny interes podmiotu nie mającego interesu prawnego w sprawie o wywłaszczenie potwierdza w sposób ewidentny, zdaniem skarżącej, że rokowania były przeprowadzone wadliwie. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na częściową zasadność zarzutów zawartych w złożonej skardze. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Jego podstawę formalnoprawną stanowi art. 156 § 1 pkt 2 kpa, z którego wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji przede wszystkim należy podkreślić, że fundamentalną w polskiej procedurze administracyjnej zasadą wynikającą z art. 16 § 1 kpa jest zasada stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 stycznia 1991 r. sygn. akt III ARN 41/90 OSAP nr 11). Z zasady tej wynika, że wzruszenie każdej ostatecznej decyzji administracyjnej, niezależnie od trybu, w jakim ona zapadła, może nastąpić jedynie wyjątkowo, tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądowym, postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, którego przedmiotem jest zbadanie przez organ nadzoru zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, który to przepis zawiera zamknięty katalog tych przesłanek. Organ orzekający nie jest natomiast władny rozstrzygnąć sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać. W dotychczasowym orzecznictwie oraz w doktrynie przyjmuje się również, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z powyższego wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), a ustalenia te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza. Podobne stanowisko zostało wypracowane w doktrynie, gdzie zgodnie przyjmowano, że rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński., Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985, także Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, A. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 1996, s. 716-721). Oznacza to, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może bowiem skutkować stwierdzeniem nieważności. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2007 r. dotyczące wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości wydane zostały na podstawie przepisów rozdziału 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 ust. 2 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej) wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3, należało poprzedzić rokowaniami o nabycie w drodze umowy praw określonych w art. 112 ust. 3 tej ustawy, przeprowadzonymi między starostą, wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej, a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a także osobą, której przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W trakcie prowadzenia rokowań mogła być zaoferowana nieruchomość zamienna. W przypadku wywłaszczania nieruchomości na wniosek jednostki samorządu terytorialnego rokowania, o których mowa, przeprowadzały jej organy wykonawcze. Natomiast wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego mogło nastąpić po bezskutecznym upływie dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 114 ust. 1 tej ustawy, wyznaczonego na piśmie właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, a także osobie, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe na tej nieruchomości. Termin ten liczy się od dnia zakończenia rokowań. Termin wyznacza starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że obie kwestionowane decyzję (które stały sie ostateczne w związku z nieskutecznym złożeniem przez skarżącą skargi do [...] Sądu [...] w R. - postanowienie z dnia 14 stycznia 2008 r. sygn. akt [...]) dotyczące wywłaszczenia nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 wydane zostały zgodnie z przywołanymi powyżej przepisami prawa. W aktach sprawy znajdują się dokumenty świadczące o tym, że co najmniej od [...] r. do [...] r. trwały rokowania w sprawie nabycia działki nr [...]. Celem takich rokowań, w których biorą udział dwie strony - właściciel nieruchomości oraz podmiot zainteresowany nabyciem nieruchomości - jest osiągnięcie obustronnego porozumienia, co do sposobu uzyskania odszkodowania za przejmowaną nieruchomość. Jako proces dochodzenia do porozumienia obydwu stron, można je uznać za zakończone w sytuacji kiedy znalezione zostanie takie rozwiązanie, które satysfakcjonuje obie strony albo kiedy którakolwiek ze stron dojdzie do wniosku, że nie ma możliwości osiągnięcia takiego porozumienia. Oznacza to, że nie jest wystarczająca wola jednej ze stron rokowań, by mogły się one zakończyć pozytywnym wynikiem. Jeżeli w trakcie trwania rokowań, przed ich zakończeniem, którakolwiek ze stron wycofa się z wcześniej zajmowanego stanowiska, to jest to niewątpliwie postępowanie nieświadczące o dobrej woli, ale nie stanowi ono naruszenia prawa. Inne podejście do tej kwestii stałoby w sprzeczności z ideą prowadzenia rokowań. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej kierowane do Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2006 r. (k-26 akt adm.) oraz pismo jej pełnomocnika z dnia [...] stycznia 2007 r. (k-30 akt adm.). W pismach tych zawarte są wypowiedzi, w których wyraźnie stwierdza się, że: "zawiadamiam, że nie wyrażam zgody na proponowaną mi zamianę działki [...] w obrębie [...], która ma zostać nabyta pod inwestycję...", "stanowczo oświadczam, iż nie tylko nie wyrażam zgody na zamianę działki stanowiącej moją własność, oznaczoną jako działka [...] (...) na działkę nr [...]..." oraz "W tych warunkach Pani K. S. nie wyraża zgody na zamianę gruntów przy zastosowaniu tak jednoznacznie niekorzystnej dla niej wycenie wartości gruntów należących do Gminy Miasto R., które podlegałyby zamianie z działką stanowiąca własność Pani K. S.". Z drugiej strony w aktach sprawy znajduje się również pismo Zastępcy Prezydenta R. z dnia 10 stycznia 2007 r. (k-28 akt adm.) skierowane do K. i J. S., w którym stwierdzono, że jest to "ostateczna oferta i ostateczne warunki zamiany jakie Gmina może zaoferować za Państwa działkę...", które nie zostały przez skarżącą przyjęte (pismo pełnomocnika skarżącej z dnia [...] stycznia 2007 r., k-30 akt adm.). Pisma te świadczą o tym, że strony nie doszły do porozumienia w sprawie sposobu nabycia przedmiotowej działki. Fakt ten potwierdza dodatkowo treść pisma Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2007 r. (k-31 akt adm.) skierowanego do pełnomocnika skarżącej, w którym stwierdzono, że "...ponieważ Państwo S. nie przyjęli warunków określonych w ofercie z dnia [...].01.2007 r. zmuszony jestem z dniem dzisiejszym zakończyć rokowania i zgodnie z art. 112 i 113 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) wystąpić z wnioskiem o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości przewidzianej pod cel publiczny." W tej sytuacji fakt, że skarżąca chciała dalej prowadzić rokowania na określonych przez nią warunkach (pismo z dnia [...] marca 2007 r., k-33 akt adm.) nie może mieć wpływu na to, że nie mogły być one dalej kontynuowane wobec jednoznacznego stanowiska drugiej strony rokowań zawartego w przywołanym piśmie z dnia [...] lutego 2007 r., potwierdzonego w piśmie z dnia [...] marca 2007 r. (k-34 akt adm.). W tej sytuacji, zgodnie z powołanym wyżej art. 115 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, po wpłynięciu wniosku Gminy Miasta R. z dnia [...] lutego 2007 r. organ wywłaszczeniowy wyznaczył pismem z dnia [...] lutego 2007 r. właścicielowi przedmiotowej działki dwumiesięczny termin do zawarcia dobrowolnej umowy z Gminą, a po jego bezskutecznym upływie wszczął postępowanie wywłaszczeniowe zakończone decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Z tych powodów Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że organ nadzoru winien był ze względu na podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące sposobu i rzetelności rokowań przeprowadzonych przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego stwierdzić w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważność kwestionowanych decyzji wywłaszczeniowych. Sąd nie podziela także stanowiska skarżącej, że w negocjacjach brał udział podmiot niebędący stroną postępowania. Zarzut ten nie został poparty przez skarżącą żadnymi dowodami i nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, dotyczące rokowań, są kierowane z jednej strony jedynie do skarżącej (i J. S.) oraz pełnomocnika skarżącej, a z drugiej strony do Prezydenta (Gminy) Miasta R. i ewentualnie Wojewody [...]. Brak zatem podstaw do uznania zasadności tego zarzutu. Sąd nie znalazł także podstaw do uznania zasadności zawartych w skardze zarzutów dotyczących uzasadnień wydanych przez Ministra Infrastruktury decyzji nadzorczych. Organ naczelny wydał decyzje w oparciu o prawidłową podstawę prawną. Decyzje te zawierają wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 kpa. Mimo powyższych wywodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał bowiem zasadność zawartego w skardze zarzutu naruszenia przez organ nadzoru przepisów postępowania administracyjnego, czyli art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak słusznie podniósł w skardze pełnomocnik skarżącej, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy uwadze Ministra umknął fakt, że dnia [...] czerwca 2009 r. Wojewoda [...], w trybie art. 73 ust. 1, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wydał decyzję nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę R. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości (wydzielonej w tym celu z działki nr [...]) oznaczonej nowym numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha, jako zajętej pod [...] (k-28 akt adm. organu II instancji). Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że pierwotnie [...] miała kategorię [...], lecz nie została zaliczona na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. do tej kategorii [...] i dlatego w dniu 1 stycznia 1999 r. stała się [...], którą władała Gmina Miasto R. ([...]). W takiej sytuacji powstaje poważna wątpliwość, która nie została wyjaśniona przez organ nadzoru, a niewątpliwie wymagająca wyjaśnienia, czyli kwestia czyją własnością na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowej była część działki [...] oznaczona obecnie nr [...] (skarżącej, jak wynika to z decyzji wywłaszczeniowych, czy Gminy Miasta R., jak wynika to z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.). Odpowiedź na to pytanie ma natomiast decydujące znaczenie przy ocenie prawidłowości wydania decyzji wywłaszczeniowych dokonywanej w trybie nadzoru. Nie sposób bowiem byłoby przyjąć za zgodną z prawem i odpowiadającą przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami tej części decyzji z 2007 r., która na wniosek Gminy Miasta R. wywłaszcza na cel publiczny grunt w części stanowiący od 1 stycznia 1999 r. mienie tejże Gminy. Ponadto w takiej sytuacji część decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2007 r. dotyczące wywłaszczenia działki nr [...], w części dotyczące działki nr [...], obarczone byłyby wadą nieważności zarówno z art. 156 § 1 pkt 5, jak i pkt 4 kpa, ponieważ od chwili ich wydania w tej części byłyby one niewykonalne i ta niewykonalność miałaby charakter trwały, a ponadto w tej części decyzje te byłyby skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie. Z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika, że w tych istotnych kwestiach zachodzą poważne wątpliwości, które nie zostały wyjaśnione w toku postępowania nadzorczego. Brak także dowodów na to, że organ nadzorczy prowadził w tym kierunku postępowanie wyjaśniające. Tym samym z akt sprawy wynika, że kwestia ta nie została przez organ dostatecznie zbadana, natomiast zdaniem Sądu wyjaśnienie podniesionych wątpliwości było elementem niezbędnym do dokonania oceny prawidłowości wszczęcia i przeprowadzenia kwestionowanego postępowania. Oznacza to, że zapadła decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 i 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru winien przede wszystkim wyjaśnić, czy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. jest ostateczna, czy też jest jeszcze nieostateczna. W pierwszym przypadku organ winien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę, czy kwestionowane decyzje wywłaszczeniowe nie są dotknięte chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. W drugim wypadku, organ nadzoru winieni rozważyć możliwość i potrzebę zawieszenia w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowania nadzorczego i dopiero po zakończeniu postępowania dotyczącego prawidłowości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. i w zależności od jego wyniku, podjąć dalsze działania zmierzające do rozstrzygnięcia powstałych wątpliwości w celu zbadania prawidłowości wydanych decyzji wywłaszczeniowych. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło