I SA/Wa 1455/11

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty M. L. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Dochody gospodarstwa domowego pochodzą z otrzymywanych przez obojga świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł. Skarżący wskazał, że na jego trudną sytuację materialną rzutują wysokie koszty eksploatacji mieszkania (w bloku spółdzielczym), koszty lekarstw, zabiegów i wizyt lekarskich oraz fakt zamieszkiwania w "mieście bardzo drogim". Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przytoczony warunek przyznania prawa pomocy, odnoszący się do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został spełniony w niniejszej sprawie, mając na uwadze okoliczności faktyczne w niej ustalone. Tak formułowana ocena jest wynikiem uznania, że ciężar finansowy, jaki aktualnie spoczywa na skarżącym w związku z wniesieniem skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2011 r. (zarządzeniem z [...] sierpnia 2011 r. wnioskodawca został wezwany do uiszczenia 200 zł tytułem wpisu od skargi) jest na tyle nieznaczny w świetle uzyskiwanych przez niego i jego żonę dochodów, że jest możliwy do samodzielnego udźwignięcia (poniesienia). Także inne możliwe koszty sądowe (opłaty sądowe – opłata kancelaryjna, wpis od skargi kasacyjnej), w tym momencie rozważane jedynie hipotetycznie jako źródło obciążenia finansowego, będąc istotnie niższymi (100 zł) od zaznaczonej wyżej kwoty, będą mogły zostać pokryte przez skarżącego z bieżąco otrzymywanych przez niego świadczeń. Nie można bowiem nie uwzględnić tego, że nawet jeżeli skarżący nie ma faktycznych możliwości zgromadzenia znaczących oszczędności z uwagi na konieczność ponoszenia wydatków ze względu na zły stan zdrowia oraz, mówić ogólnie, wysokie koszty utrzymania w miejscu zamieszkania, to suma regularnie uzyskiwanych dochodów w żaden sposób nie pozwala traktować wnioskodawcy jako osoby znajdującej się w stanie ubóstwa. Skarżący nie przedstawił szczegółowego wyliczenia wydatków, jakie go obciążają, niemniej trudno przyjąć, by znacząco przekraczały one średnie koszty utrzymania innych gospodarstw domowych, mając na uwadze przytoczone przez wnioskodawcę czynniki, które w jego przekonaniu negatywnie oddziaływają na jego sytuację materialną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przyznanie prawa pomocy jest instytucją prawną skierowaną do osób znajdujących się w stanie ubóstwa. Chodzi w tym przypadku o osoby, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest – jak się przyjmuje - obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 8 kwietnia 2010 r. sygn. I OZ 211/10). Każda osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdy poczynione w ten sposób oszczędności okażą się niewystarczające, kierowany do sądu wniosek powinien zostać uznany za uzasadniony. Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do utożsamiania sytuacji skarżącego z położeniem osoby znajdującej się w stanie ubóstwa, nieposiadającej z tego powodu własnych środków finansowych, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7, orzeczono jak w sentencji postanowienia.