I SA/Wa 1461/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłków celowych oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania W. K., decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...]o odmowie przyznania W. K. zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego celowego na opłacenie rachunku za gaz. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Burmistrz Gminy B. decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] odmówił przyznania W. K. na jego wniosek zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego przeznaczonego na pokrycie kosztów rachunku za gaz. W uzasadnieniu organ wskazał, że dochód wnioskodawcy wynosi [...] zł przy kryterium dla jednoosobowej rodziny wynoszącym 477 zł. Odmowa udzielenia pomocy finansowej na wskazany we wniosku cel była spowodowana tym, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek określonych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 zew zm.) – zwanej dalej ustawą, a jego dochód przekracza kryterium dochodowe podane w art. 8 ustawy. Burmistrz wskazał, że art. 41 pkt 1 ustawy dopuszcza przyznanie zasiłku celowego specjalnego także w razie przekroczenia kryterium dochodowego, ale pod warunkiem zaistnienia szczególnych okoliczności. Zdaniem organu pomocy społecznej wniosek W. K. na takie okoliczności specjalne nie wskazywał. Organ podał, że Ośrodek udziela wyżej wymienionej pomocy w miarę swoich możliwości, jednak nie może przejąć wszystkich kosztów utrzymania osoby której dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Burmistrz zaznaczył, że W. K. jest pod stałą opieką Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej i otrzymuje pomoc w formie zwrotnych zasiłków na niezbędne potrzeby - opłacenie energii elektrycznej, wody, gazu, telefonu stacjonarnego, kupno leków itp. z odstąpieniem od obowiązku ich zwrotu. Otrzymuje też bezpłatne obiady oraz bezpłatną pomoc w formie usług opiekuńczych i specjalistycznych. Opłacenie rachunku za gaz opiewającego na kwotę [...] zł leży w możliwościach finansowych wnioskodawcy. Organ zauważył, że na dzień podjęcia decyzji w budżecie gminy na zasiłki celowe i specjalne celowe zaplanowano [...] zł, tj. miesięcznie po [...] zł na wszystkie zgłaszające się po pomoc osoby. Wnioski wnosi od 150 - 200 osób miesięcznie, zatem wskazana kwota nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich potrzeb wnioskodawców, choćby najbardziej uzasadnionych. Od powyższej decyzji W. K. wniósł odwołanie domagając się zmiany decyzji, która nie uwzględnia wszystkich okoliczności. Odwołujący się powołał się na fakt kradzieży w mieszkaniu jego i jego matki i wniósł o zwrot dokumentów i skradzionych przez urzędników B. przedmiotów. Zażądał naprawienia szkód powstałych w wyniku tego zdarzenia. Pismem z 6 czerwca 2011 r. uzupełnił odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] maja 2011 r., nr[...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że ze względu na treść art. 3 ust. 4 i art. 41 pkt 1 ustawy odmowa przyznania zasiłku celowego jak i celowego specjalnego jest uzasadniona. Zdaniem Kolegium, przyznanie pomocy ze środków społecznych nie jest bezwarunkowe. Z całości załączonego materiału dowodowego wynika, że odwołujący się prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód wynosi [...] zł. W. K. korzysta z pomocy finansowej udzielanej mu przez ŚOPS w B. na różne cele np. pokrycie opłat za telefon, kupno leków, pokrycie kosztów przejazdu do lekarza. Otrzymuje też pomoc rzeczową w formie bezpłatnych obiadów oraz pomoc w formie usług specjalistycznych i gospodarczych. W ocenie organu odwoławczego, zgłoszony wniosek o przyznanie pomocy finansowej na opłacenie rachunku za gaz w kwocie [...] zł można określić jako nie służący zaspokojeniu podstawowej potrzeby bytowej W. K.. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Zdaniem Kolegium, opłacenie rachunku za gaz nie mieści się w pojęciu podstawowej potrzeby bytowej uzasadniającej przyznanie zasiłku celowego lub celowego specjalnego, ze względu na niestwierdzenie przez organ pierwszej instancji zaistnienia specjalnych okoliczności uzasadniających taką pomoc. Uzyskiwany przez odwołującego się dochód w kwocie [...] zł pozwala na pokrycie opłaty w tej kwocie we własnym zakresie bez angażowania na ten cel środków społecznych. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o przyznanie zasiłku na gaz i na różne cele. W uzasadnieniu podniósł, że jego lokal był nielegalnie wynajmowany przez [...] Burmistrza Miasta. Skarżący wskazał, że utracił przez to dwa mieszkania w W., dwa telefony, meble i stracił mieszkanie w B. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Poza sporem jest, że W. K. nie spełniał przesłanek do przyznania mu zasiłku celowego w oparciu o przepis art. 39 ust. 1 i 2 ustawy. Jak wynika z aktualizacji wywiadu środowiskowego skarżący ma przyznane świadczenie rentowe w wysokości [...] zł, a zatem przekracza kryterium dochodowe uprawniające do tego rodzaju świadczenia odnoszące się do osoby samotnie gospodarującej i wynoszące 477 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - Dz. U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1055). Rację należy przyznać Burmistrzowi Miasta B. i Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., że zgłaszany w piśmie z dnia 20 maja 2011 r. wniosek o opłacenie rachunku za gaz w wysokości [...] zł nie mógł być uwzględniony w ramach przyznania świadczenia na podstawie przepisu art. 41 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tym ostatnim przepisem w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Jak podnosi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym tego rodzaju świadczenie można otrzymać tylko w szczególnie uzasadnionym przypadku. Wyżej wymienione pojęcie stanowi zaś sytuację życiową osoby lub rodziny, wynikającą z faktu zaistnienia nadzwyczajnych, wyjątkowo negatywnych, niecodziennych, okazjonalnych, wpływających na sytuację życiową zdarzeń, którym strona nie była w stanie zapobiec dochowując należytej staranności. W orzecznictwie zwrócono uwagę, że zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych zasadniczo należy do zwykłych, nie zaś specjalnych zadań pomocy społecznej (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 962/11, opubl. CBOSA). Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy słusznie uznały, że wskazywany przez W. K. we wniosku cel przyznania świadczenia pieniężnego nie mieści się w ramach przypadku "szczególnie uzasadnionego". Kwestia regulowania opłat związanych z używaniem lokalu mieszkalnego (taką opłatą jest opłata za energię gazową) należy do typowych obowiązków ciążących na osobach korzystających z lokali, które są okresowo powtarzane. W takim przypadku nie można mówić o wystąpieniu zdarzenia okazjonalnego, niecodziennego, nieoczekiwanego, czy też nadzwyczajnego. Nie budzi zastrzeżeń Sądu stanowisko organów, że zestawienie wysokości należnej opłaty za gaz ([...]zł – wezwanie do zapłaty z dnia [...] maja 2011 r.) z uzyskiwanym przez skarżącego dochodem netto ([...]zł – przekaz pocztowy) świadczy o tym, że skarżący mógł pokryć swój dług z tego tytułu z własnych środków, zwłaszcza, że - jak wynika z protokołu aktualizacji wywiadu środowiskowego - W. K. nie ma osób trzecich na utrzymaniu i nie ponosi pełnych kosztów swego utrzymania (korzysta ze świadczeń pomocy społecznej o charakterze rzeczowym – bezpłatne obiady, usługi specjalistyczne opiekuńcze i gospodarcze) oraz otrzymuje świadczenia pieniężne na niezbędne potrzeby np. leki i leczenie. Nie bez znaczenia jest też to, że uregulowanie należności za gaz byłoby realne, gdyby skarżący przez pewien czas ograniczył do niezbędnej potrzeby wydatki, które z własnej woli przeznacza na cele niezwiązane z zabezpieczeniem codziennej egzystencji (wydatki na kopiowanie pism i dokumentów, znaczki i usługi pocztowe). Skoro zatem nie można zarzucić organom naruszenia prawa przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, to Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. ' ..