I SA/Wa 1468/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T.M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 1978 r., nr [...] z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] stwierdził, iż decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 1978 r. w sprawie wykupu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położonej w K., wydana została z naruszeniem prawa. Wnioskiem z dnia 12 czerwca 2006 r., T.M. wystąpił o wypłatę odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 1978 r. Wojewoda [...], decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r., na podstawie art. 105 kpa, umorzył postępowanie w sprawie wypłacenia odszkodowania za wskazaną nieruchomość podnosząc, że został uchylony art. 160 kpa, który stanowił podstawę do dochodzenia roszczenia o odszkodowanie za szkodę poniesioną przez stronę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T.M. podnosząc, że przysługuje mu odszkodowanie za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając sprawę wskazał, że z dniem 1 września 2004 r. uległ zmianie stan prawny w zakresie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody powstałe w następstwie wydania ostatecznych decyzji administracyjnych niezgodnych z prawem. Z tym dniem weszła bowiem w życie ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692). W art. 2 powyższej ustawy uchylony został art. 160 kpa, który stanowił podstawę do dochodzenia roszczenia za poniesioną szkodę w trybie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt III CZP 112/10 wskazano, że od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. od dnia 1 września 2004 r. właściwe do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną podjętą przed tym dniem jest, bez względu na datę wydania ostatecznej decyzji nadzorczej, tylko postępowanie przed sądami powszechnymi. Organ odwoławczy uznał zatem, że toczące się przed Wojewodą [...] postępowanie o wypłatę odszkodowania stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie zaś z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T.M.. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja jest wadliwa oraz wniósł o jej uchylenie i uznanie zasadności przyznania na jego rzecz odszkodowania, zgodnie z prawomocną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdzająca, że decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 1978 r. wydana została z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw stanowi, iż do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 160 i 161 kpa. Tym samym – zdaniem skarżącego – służy mu roszczenie o odszkodowanie. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. nie naruszają prawa. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej uznały, że zaistniały przesłanki do umorzenia, na mocy art. 105 § 1 kpa, postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania w trybie art. 160 kpa, za szkodę poniesioną przez stronę na skutek wydania przez Prezydenta Miasta Z. decyzji z dnia [...] sierpnia 1978 r. o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa z naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Jak słusznie wskazał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na mocy art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692), która weszła w życie w dniu 1 września 2004 r., uchylony został art. 160 kpa, stanowiący podstawę do dochodzenia w trybie postępowania administracyjnego roszczeń za szkodę poniesioną na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa. Sąd Najwyższy w podjętej w pełnym składzie uchwale z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt III CZP 112/10, stwierdził zaś, że "w dziedzinie prawa procesowego podstawową regułą intertemporalną jest zasada bezpośredniego stosowania nowego prawa, za które należy uważać także ogólne normy prawa już obowiązującego, gdy ich zastosowanie ulega rozciągnięciu na obszary dotychczas objęte uchylonymi przepisami szczególnymi. Zgodnie z tą zasadą należy przyjąć, że od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 17 czerwca 2004 r. (tj. od dnia 1 września 2004 r.) właściwe do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną podjętą przed tym dniem jest - bez względu na dzień wydania ostatecznej decyzji nadzorczej - tylko postępowanie przed sądami powszechnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2006 r., I OSK 207/06, niepubl.)". Sąd Najwyższy podkreślił, że "żadne racje leżące u podstaw ustawy nowelizującej nie przemawiają za dalszym stosowaniem art. 160 § 4 i 5 kpa nie tylko wtedy, gdy stwierdzenie nieważności lub wydania z naruszeniem art. 156 § 1 kpa ostatecznej decyzji podjętej przed dniem 1 września 2004 r. nastąpiło po tym dniu, ale i wtedy, gdy nastąpiło ono wcześniej. Podleganie danego zdarzenia prawu obowiązującemu w chwili jego nastąpienia w najmniejszym stopniu nie sprzeciwia się dochodzeniu roszczenia wynikającego z tego zdarzenia w później unormowanym postępowaniu". W powołanej uchwale Sąd Najwyższy wyraził zatem jednoznaczne stanowisko, że od dnia 1 września 2004 r. właściwe do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną, wydaną przed tym dniem, są wyłącznie sądy powszechne i nie ma znaczenia data wydania decyzji nadzorczej. Powyższy pogląd Sądu Najwyższego Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy administracji publicznej prawidłowo uznały, iż w związku z wyłączeniem trybu administracyjnego w zakresie ustalenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa, zaistniały przesłanki do umorzenia, na mocy art. 105 § 1 kpa, prowadzonego postępowania odszkodowawczego. Tym samym wniesiona skarga jest bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.