I SA/Wa 147/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-03

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Magdalena Durzyńska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, uznając, że nie wykazano prawdopodobieństwa rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 159 k.p.a., art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że dla wstrzymania wykonania decyzji konieczne jest udowodnienie, a nie jedynie uprawdopodobnienie, wystąpienia wady nieważności. Sąd uznał, że organ powinien był rozważyć całokształt materiału dowodowego i wykładnię celowościową art. 159 k.p.a., a następnie rozważyć możliwość częściowego wstrzymania skutków decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Starosty o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy zatwierdzającej podział nieruchomości, która miała być przeznaczona pod drogi krajową i gminną. Starosta argumentował, że podział jest niezgodny z przepisami dotyczącymi podziału nieruchomości zabudowanych (art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami), ponieważ granica działek przechodzi przez budynek gospodarczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo wstrzymało wykonanie decyzji, a następnie uchyliło własne postanowienie i odmówiło wstrzymania, uznając, że nie wykazano prawdopodobieństwa rażącego naruszenia prawa. Skarga do WSA dotyczyła tej odmowy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Starosty [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z [...] listopada 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło własne postanowienie z [...] września 2017 r., nr [...] i odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 2017 r., nr [...]. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu [...] stycznia 2016 r. M. i J. małżonkowie L. - właściciele nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w [...],[...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...], oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], położoną w obrębie [...], gmina [...] - wystąpili z wnioskiem o wydanie postanowienia stwierdzającego możliwość dokonania podziału ww. nieruchomości według wstępnego projektu podziału. Wójt Gminy [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. pozytywnie zaopiniował podział nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], położonej w obrębie [...]. Starosta [...] działający w imieniu Skarbu Państwa w dniu [...] marca 2016 r. złożył zażalenie na ww. postanowienie - argumentując je stwierdzeniem, że część gruntu stanowiącego projektowaną działkę nr [...] wydzielaną pod projektowaną drogę krajową ekspresową, oznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 1KDS, jest zabudowana częścią budynku, oznaczonego na mapie z projektowanym podziałem literą "g" (budynek gospodarczy), co jest niezgodne z art. 93 ust. 3b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2015r. poz. 1774 ze zm.) oraz § 4 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268 poz. 2663). Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] w dniu [...] kwietnia 2016 r. wydało postanowienie nr [...] utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. Zaś w dniu [...] lipca 2016 r. M. i J. małżonkowie L. - właściciele nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] - wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej projektowany podział przedmiotowej nieruchomości. Wójt Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. zatwierdził projekt podziału ww. nieruchomości zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] przyjętego Uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. (Dz. Urz. Województwa [...] z 2012r. poz. 3720) oraz postanowieniem Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2016r. Starosta [...] działający w imieniu Skarbu Państwa złożył odwołanie od powyższej decyzji - argumentując je stwierdzeniem, że działka nr [...] wydzielona pod drogę krajową ekspresową oznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 1KDS jest zabudowana częścią budynku, co jest niezgodne z art. 93 ust. 3b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015r. poz. 1774 ze zm.), § 4 pkt. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268 poz. 2663) oraz ustawą z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks Cywilny ( Dz. U. z 2015r. poz. 4 ze zm.). Dodał, iż powyższy budynek nie został podzielony wzdłuż pionowych płaszczyzn, a cały podział miał na celu wyłącznie wydzielenie działek przeznaczonych pod drogę gminną i krajową. Podział taki nie może być zaakceptowany, bowiem Skarb Państwa nie może nabyć z mocy prawa działki gruntu z częścią budynku. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2017r. sygn. akt [...]- na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 93 ust. 3b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami - uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2016r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniosło, że stosownie do art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Poza sporem pozostaje, iż zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt podziału jest zgodny z ustaleniami obowiązującego dla tego terenu planu miejscowego. Zauważyć jednak należy, że granica nowopowstających działek przechodzi w poprzek istniejącego na dzielonej działce budynku gospodarczego. W myśl art. 93 ust. 3b ww. ustawy, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Zaś zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663), powstałe w wyniku podziału części budynku powinny mieć własne wejścia i być wyposażone w odrębne instalacje. Podział budynku według płaszczyzn pionowych wraz z gruntem jest dopuszczalny, jeżeli w wyniku takiego podziału powstają dwa odrębne budynki (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2016/11, Lex nr 1108950). W związku z powyższym organ uznał, że nie budzi wątpliwości fakt, iż będący przedmiotem niniejszego postępowania projekt podziału nie uwzględnia dyspozycji przytoczonych wyżej przepisów, proponowana granica działek nie przebiega bowiem ani wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, ani też wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Konieczne zatem stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ ten nie może przy powtórnym rozstrzyganiu sprawy zignorować istniejącego na dzielonej działce budynku - dopóki on istnieje, zaś granice projektowanych do wydzielenia działek muszą zostać ustalone w oparciu o art. 93 ust. 3b ww. ustawy. Jeśli ustalone w ten sposób granice skutkowałyby niezgodnością przedstawionego projektu podziału z obowiązującym planem miejscowym, jego zatwierdzenie - w świetle art. 93 ust. 1 ww. ustawy - nie byłoby możliwe. Na zakończenie organ dodał, że zatwierdzenie przedłożonego projektu byłoby natomiast możliwe w następujących przypadkach: jeśli granica podziału budynku, ustalona w trybie i na zasadach określonych w art. 93 ust. 3b ustawy, przebiegałaby zgodnie z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, wspomniany budynek gospodarczy zostałby rozebrany przed rozstrzygnięciem sprawy podziału, przez co art. 93 ust. 3b ustawy nie miałby w niniejszej sprawie zastosowania. Rozpoznając ponownie sprawę Wójt Gminy [...] orzeczeniem z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] zatwierdził podział nieruchomości będącej własnością M. i J. małżonków L., stanowiącej dz. ew. nr [...], położoną w obrębie [...], Gmina [...], na działkę nr [...] (przeznaczoną pod drogę gminną dojazdową) i nr [...] (przeznaczoną pod drogę krajową ekspresową). W uzasadnieniu podniósł, że dokonany podział jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu i polega na wydzieleniu dwóch działek przeznaczonych pod drogi: nr [...] wydzielana jest pod drogę gminną dojazdową - oznaczoną symbolem 5 KDD; nr [...] wydzielana jest pod drogę krajową ekspresową oznaczoną symbolem 1KDS. Zgodnie z przeznaczeniem i załącznikiem graficznym do tego planu miejscowego linia rozgraniczająca tereny o różnym przeznaczeniu przebiega przez budynek gospodarczy usytuowany na ww. nieruchomości. Skoro zatem linia rozgraniczająca przebiega przez budynek gospodarczy powodujący podział nieruchomości na dwie działki przeznaczone wyłącznie pod drogi, który to budynek w razie realizacji inwestycji będzie podlegał rozbiórce - to nie jest zasadne stosowanie art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Działki nr [...] i nr [...] mogą być zagospodarowane zgodnie z ich przeznaczeniem planistycznym bez względu na fakt czy są zabudowane czy nie. Jednocześnie linia rozgraniczająca w niniejszym przypadku jest jednocześnie granicą nowopowstałych działek. Na zakończenie Wójt stwierdził, iż organ zatwierdzając podział nieruchomości, związany jest opinią o zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego. Zakres ten jest ograniczony tylko do dwóch aspektów, tj. przeznaczenia terenu i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Zatem odmowa zatwierdzenia podziału nieruchomości, który został pozytywnie zaopiniowany, naruszałoby art. 96 ust.1 w zw. z art.93 ust. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Organ opiniujący i zatwierdzający podział nieruchomości związany jest przeznaczeniem w planie i nie może samodzielnie przesuwać linii rozgraniczających terenu, w niniejszym przypadku z przeznaczeniem pod drogi. Linie te wyznaczane są w sposób wiążący w planie miejscowym i skoro z tych ustaleń wynika, że linia rozgraniczająca dwie projektowane drogi przechodzi w niniejszym przypadku przez budynek gospodarczy - to nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż granice projektowanych do wydzielenia działek muszą zostać ustalone w oparciu o art. 93 ust. 3b ww. ustawy. Starosta [...] złożył odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia powyższego odwołania W związku z tym Starosta [...] wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji - ze względu na rażące naruszenie art. 93 ust. 3b ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) i § 4 rozporządzenia rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663). Następnie wniósł o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji podziałowej, w części dotyczącej wydzielenia działki pod drogę krajową, gdyż decyzja ta narusza interes Skarbu Państwa, skutkując nabyciem działki wydzielonej pod drogę oraz koniecznością wypłaty odszkodowania na rzecz byłych właścicieli. Po rozpoznaniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] września 2017 r., nr [...] wstrzymało wykonanie decyzji z [...] kwietnia 2017 r. - w części dotyczącej wydzielenia ww. działki pod drogę krajową. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 159 kpa i stwierdził, że zachodzi uzasadnione prawdopodobieństwo, iż decyzja wydana w I instancji dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Koszty odszkodowania będą bowiem uwzględniać fragment budynku, który nie został wydzielony wzdłuż pionowych płaszczyzn, a dodatkowo część pomieszczeń stanowi współwłasność Skarbu Państwa i Gminy [...]. Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy wystąpili K. L. i J. L. wskazując, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest lakoniczne. Kolegium nie wskazało, dlaczego w sprawie zachodzi uzasadnione prawdopodobieństwo, iż decyzja podziałowa jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa. Dokonany podział jest zgodny z postanowieniami planu miejscowego, zaś wstrzymanie tylko części decyzji rodzi wątpliwość odnośnie skutków dla decyzji podziałowej. Postanowieniem z [...] listopada 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło własne postanowienie z [...] września 2017 r., nr [...] i odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Wójta Gminy [...][...] kwietnia 2017 r., nr [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazało, iż przepis art. 159 § 1 kpa warunkuje wstrzymanie wykonania decyzji zaistnieniem prawdopodobieństwa, że decyzja, której wstrzymanie wykonania ma nastąpić, dotknięta jest wadą nieważności. Prawdopodobieństwo, o jakim mówi art. 159 § 1 kpa, powinno polegać na wskazaniu tego z punktów art. 156 § 1 kpa, który w ocenie organu ma w danej sprawie zastosowanie. Jednocześnie należy przytoczyć okoliczności, które zdaniem wnioskodawcy wskazują na zaistnienie konkretnej wady nieważnościowej. W przypadku spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie wstrzymanie wykonania decyzji jest obligatoryjne. W dalszej części uzasadnienia Kolegium podniosło, że uszło jego uwadze w I instancji, iż skutkiem decyzji podziałowej było wydzielenie dwóch działek, tj. działki nr [...] i nr [...], a skutki wydzielenia obu tych nieruchomości są od siebie zależne. Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem strony, dlatego nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji jedynie w części, zgodnie z wnioskiem starosty [...]. Ponadto uznało, że nie zostały wykazane okoliczności, wskazujące na prawdopodobieństwo obarczenia decyzji którąkolwiek z wad nieważności, w tym rażącego naruszenia prawa. Powołana przez wnioskodawcę norma art. 93 ust. 3b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego. Przy czym rażące naruszenie prawa to nie naruszenie, które powstało na skutek dokonanego procesu interpretacji prawa, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, gdzie organ uznał jedną z interpelacji powołanych przepisów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożył Skarb Państwa - Starosta [...], zaskarżając je w całości. Rozstrzygnięciu temu zarzucił naruszenie: - art. 159 § 1 kpa, poprzez niezasadne przyjęcie przez organ, że Starosta [...] nie wykazał okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo obarczenia decyzji nr [...] wadą rażącego naruszenia prawa, w sytuacji, gdy dla skuteczności naruszenia art. 159 § 1 kpa wystarczającym jest samo wskazanie na taką okoliczność i to niezależnie od stopnia prawdopodobieństwa; - art. 138 § 2 kpa, poprzez jego wskazanie w sentencji postanowienia w sytuacji, gdy przepis ten nie stanowił faktycznie podstawy rozstrzygnięcia przez organ II instancji; - art. 138 § 1 pkt 2 kpa, poprzez niezasadne uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy przez organ II instancji w sytuacji, gdy organ oparł swoje rozstrzygnięcie na nowych okolicznościach, tj. np. w przedmiocie zakresu wniosku Starosty o wtrzymanie wykonania decyzji, które nie były przedmiotem rozważań na etapie wydawania decyzji w I instancji, co powinno ewentualnie skutkować przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji; - art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 15 kpa i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez niezasadne uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, w sytuacji gdy organ oparł swoje rozstrzygnięcie na nowych okolicznościach, tj. np. w przedmiocie zakresu wniosku Starosty o wstrzymanie wykonania decyzji, które nie były przedmiotem rozważań na etapie wydania decyzji w I instancji, naruszając tym samym w sposób rażący zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; - art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 15 kpa, poprzez wydanie rozstrzygnięcia przez organ II instancji w oparciu o przyjęte przez ten organ okoliczności, które nie były przedmiotem rozważań przez organ I instancji, jak również które to okoliczności wykraczają poza granice rozpoznawania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji, bowiem organ ten w sprawie, której przedmiotem było rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji, niejako przesądził już o przesłankach rażącego naruszenia prawa w decyzji nr [...], które są przedmiotem odrębnego postępowania, jakie dotychczas nie zostało zakończone. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości - bowiem zachodzą przyczyny przewidziane w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym M. L. i J. L. wnieśli o oddalenie skargi w całości. Uczestnicy stwierdzili, że niezasadny jest zarzut skargi, dotyczący art. 159 § 1 kpa, wobec treści skarżonego postanowienia. Samo wskazanie na możliwość obarczenia decyzji wadą rażącego naruszenia prawa nie wyłącza konieczności zbadania przez organ, czy spełniona została przesłanka określona w art. 159 §1 kpa. Dodali, iż przedłużające się postępowanie, dotyczące zatwierdzenia podziału nieruchomości, zmierza do opóźnienia ujawnienia w księdze wieczystej przejścia własności tej nieruchomości, a tym samym zwłoki w postępowaniu związanym z ustaleniem i wypłatą odszkodowania na rzecz byłych właścicieli nieruchomości Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie II instancji narusza przepisy prawa. Postanowieniem z [...] listopada 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło własne postanowienie z [...] września 2017 r. i odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Wójta Gminy [...] nr [...]. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia stanowił art. 159 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Powyższe oznacza, że strona nie musi dowodzić, iż w sprawie wystąpiła konkretna podstawa do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, jednak powinna uprawdopodobnić wystąpienie wady, określonej w art. 156 kpa - w odniesieniu do decyzji, której postanowienie o wstrzymaniu dotyczy. Wskazanie prawdopodobieństwa powinno każdorazowo polegać na określeniu tego z punktów art. 156 § 1 kpa, który w ocenie organu ma w sprawie zastosowanie, z jednoczesnym przytoczeniem okoliczności, wskazujących na tę konkretną wadę (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1351/12 (publ. LEX nr 1324116). Ponadto z terminu "prawdopodobieństwo", o którym mowa w wyżej wymienionym przepisie, wynika konieczność indywidualizacji każdej sprawy, z uwagi na zabezpieczający charakter instytucji wstrzymania. Wstrzymując decyzję organ nie musi mieć pewności co do istnienia kwalifikowanego naruszenia prawa, wystarczy, gdy w powyższym zakresie poweźmie uzasadnione przypuszczenie. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji powinno zostać podjęte niezależnie od stopnia prawdopodobieństwa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 73/06 Lex nr 351341). W niniejszej sprawie organ II instancji stwierdził, iż nie mogło dojść do rażącego naruszenia prawa, gdyż ta kwalifikowana forma niezgodności z prawem wymaga oczywistej sprzeczności między zastosowaną normą prawa, a stanem faktycznym sprawy. Nie stanowi jednocześnie rażącego naruszenia dokonanie innej, odmiennej interpretacji przepisu prawa. Oczywiście ten ostatni pogląd jest prawidłowy, jednak Kolegium pominęło fakt, że w niniejszym postępowaniu nie orzekało o stwierdzeniu nieważności decyzji, lecz o tym, czy Starosta w uzasadnieniu wniosku uprawdopodobnił (a nie udowodnił) wystąpienie okoliczności, skutkujących rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnienie kwestii nieważności orzeczenia nastąpi dopiero w trakcie dalszego postępowania, prowadzonego w trybie art. 156 § 1 kpa. W ocenie Sądu organ błędnie przyjął, że przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest "wykazanie" istnienia wady. Takie rozumienie przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia administracyjnego przeczy instytucji ochrony tymczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2255/14 wskazał, że celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wyeliminowanie z obrotu decyzji dotkniętej ciężką wadą. W związku z tym organ ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji potencjalnie nieważnej, po to, by pomniejszyć negatywne skutki takiej decyzji, które mogłyby wystąpić do czasu wydania decyzji stwierdzającej nieważność. W niniejszym przypadku strona wnosząca o wstrzymanie decyzji, uprawdopodobniając okoliczności powodujące jej nieważność oraz powołując konkretne normy, które naruszał kwestionowany nadzorczo akt tj. rażące naruszenie prawa i uzasadniając swoje przekonanie w tym zakresie, wskazała na "potencjalność rażącego naruszenia prawa". Wypełniła zatem przesłankę sformułowaną w przytoczonym przepisie. Organ II instancji naruszył zatem art. 7, 77 §1 i 80 kpa, gdyż nie rozważył całokształtu materiału dowodowego sprawy, a przez to wadliwie zastosował art. 159 kpa. Orzeczenie wydane w II instancji narusza prawo, a organ, dokonując ponownie oceny stanu faktycznego sprawy, zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko sądu, w tym zwłaszcza wykładnię celowościową wskazanego przepisu art. 159 kpa, a następnie rozważy, czy istnieje możliwość tylko częściowego wstrzymania skutków decyzji podziałowej. Dopiero po zbadaniu tych zagadnień wyda rozstrzygnięcie w sprawie. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło