I SA/Wa 1472/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy z wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi J. C. i T. C. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości gminnych w trybie bezprzetargowym postanawia: odmówić Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. Pismem z dnia 31 lipca 2015 r. J. C. i T. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], wydaną w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż w trybie bezprzetargowym nieruchomości położonych w [...] o nr ewidencyjnych [...], [...] oraz [...], obręb [...] miasta [...]. W uzasadnieniu skarżący zarzucili organowi, że wyrażenie zgody na sprzedaż działki nr [...] na rzecz [...] Sp. z o.o, bez uprzedniego zastosowania trybu wymienionego w art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czyli niepowiadomieniu ich jako byłych właścicieli działki, o zamiarze użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu oraz niepoinformowaniu ich o możliwości zwrotu tejże nieruchomości – narusza ich interes prawny. Jednocześnie do skargi J. i T. C. dołączyli pełnomocnictwo do reprezentowani ich przed sądem przez Stowarzyszenie [...]. W związku z tym, że Stowarzyszenie [...] nie spełniało przesłanek określonych w art. 35 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne, Sąd zwrócił się do Stowarzyszenia o wskazanie, czy podmiot ten składa wniosek o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Pismem procesowym z dnia 15 września 2015 r., wystosowanym na wezwanie Sądu, Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] zgłosiło swój udział w toczącym się postępowaniu sądowym. Do wniosku dołączony został statut Stowarzyszenia. Jednocześnie Stowarzyszenie wskazało, że chce być dopuszczone do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze pełnomocnika skarżących (będących jednocześnie członkami Stowarzyszenia) dla których jako osób starszych osobiste stawiennictwo mogłoby stanowić znaczną uciążliwość. Na rozprawie, w dniu 2 grudnia 2015 r., przedstawiciel Stowarzyszenia poparł złożony wniosek, oświadczając jednocześnie, że cel statutowy uzasadniający dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowym dotyczy reprezentowania mieszkańców w kontaktach z władzami oraz dbałość o przestrzeganie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z kolei pełnomocnik organu wniósł o nieuwzględnienie wniosku, wskazując, że cele statutowe Stowarzyszenia nie pokrywają się z przedmiotem zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Z kolei art. 25 § 4 P.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855) stowarzyszenia mają prawo wypowiadania się w sprawach publicznych, co jest formą realizacji gwarantowanej przepisami Konstytucji wolności zrzeszania się oraz prawa czynnego uczestniczenia w życiu publicznym. W sytuacji gdy wnoszące o dopuszczenie do udziału w sprawie stowarzyszenie jest organizacją społeczną, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. (co nie jest sporne w niniejszej sprawie), sąd powinien zbadać, czy sprawa, do której udział stowarzyszenie zgłosiło dotyczy zakresu jego statutowej działalności oraz czy realizuje w ten sposób interes społeczny i te przesłanki winny stanowić podstawę rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie. Dokonując analizy akt sprawy, a następnie odnosząc przedmiot niniejszej sprawy do treści wniosku, Sąd uznał, że przedstawione przez Stowarzyszenie [...] argumenty nie uzasadniają dopuszczenia tej organizacji społecznej jako uczestnika do toczącego się postępowania sądowego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że z § 2 statutu wnioskodawcy, jak również Działu 3, rubryki 3 wypisu z Rejestru Stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego (KRS Nr [...]) wynika, że celem działalności Stowarzyszenia jest: - reprezentowanie mieszkańców ulic [...], [...], [...] i [...] oraz ich najbliższego sąsiedztwa (zwanych dalej Mieszkańcami) w kontaktach z władzami, - reprezentowanie mieszkańców w kontaktach z podmiotami gospodarczymi, których działalność może mieć wpływ na warunki bytowe Mieszkańców, - dbałość o jakość warunków bytowych mieszkańców, w tym warunki sanitarne, ekologiczne, infrastrukturę wodociągowo – kanalizacyjną, infrastrukturę deszczową, infrastrukturę komunikacyjną, bezpieczeństwo Mieszkańców, - przeciwdziałanie degradacji infrastruktury i środowiska naturalnego w rejonie ulic objętych działalnością stowarzyszenia, - nadzór nad przestrzeganiem ładu przestrzennego w gminie [...], ze szczególnym uwzględnieniem ulic [...], [...], [...] i [...] oraz ich najbliższego sąsiedztwa, - dbałość o przestrzeganie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w gminie [...], ze szczególnym uwzględnieniem ulic [...], [...], [...] i [...] oraz ich najbliższego sąsiedztwa, - dbałość o godne warunki zamieszkania mieszkańców ulic [...], [...], [...] i [...] oraz ich najbliższego sąsiedztwa w szczególności poprzez wspieranie mieszkańców dotkniętych uciążliwym sąsiedztwem, - nadzór nad planowaniem i realizacją rozwoju gminy [...], ze szczególnym uwzględnieniem ulic [...], [...], [...] i [...], - wspieranie budowy społeczeństwa obywatelskiego wśród mieszkańców, - dbanie o sprzyjające warunki dla rozwoju dzieci mieszkańców. Tymczasem przedmiotowa sprawa dotyczy skargi osób fizycznych (będących jednocześnie członkami Stowarzyszenia) na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], wydaną w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż na rzecz [...] Sp. z o.o w trybie bezprzetargowym, nieruchomości położonych w [...], z których jedna ([...]) stanowiła dawną własność skarżących i ich zdaniem powinna zostać im zwrócona w trybie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2014 r. poz 518 ze zm.). Powyższe oznacza, że cele działania Stowarzyszenia [...] określone w jego statucie jak również KRS, nie pokrywają się z przedmiotem zaskarżonej uchwały. Wbrew przedstawionemu na rozprawie stanowisku Stowarzyszenia, nie można uznać, aby cel działalności określony jako "reprezentacja mieszkańców w kontaktach z władzami", mógł dotyczyć reprezentacji "generalnej" przed sądem we wszystkich sprawach, w tym w indywidualnych sprawach objętych regulacją ustawy o gospodarce nieruchomościami. W celach statutowych Stowarzyszenia, zakres taki nie został bowiem wprost wskazany. W szczególności nie można go upatrywać albo utożsamiać w wymienionym przez wnioskodawcę zapisie mówiącym o "dbałości o przestrzeganie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego", gdyż kwestie związane z miejscowym planem podlegają innej regulacji prawnej. Innymi słowy reprezentacja taka może mieć tylko w takich sprawach, w których przedmiot pokrywa się z pozostałymi celami statutowymi Stowarzyszenia, a z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dlatego też w ocenie Sądu Stowarzyszenie nie wykazało, aby jego udział w postępowaniu sądowym miał wykraczać poza formę popierania konkretnych interesów skarżących (będący jednocześnie członkami Stowarzyszenia) dążących de facto jedynie do zwrotu na ich rzecz jednej z nieruchomości objętej zaskarżoną uchwałą. Nie można zatem mówić aby w przedmiotowej sprawie udział organizacji społecznej miał odpowiadać racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad toczącym się postępowaniem w indywidualnej sprawie. Należy pamiętać, że organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli jej udział ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego. Zatem tylko wyprowadzenie wartości ochrony obiektywnego porządku prawnego przez organizację społeczną uzasadnia przyznanie jej przez sąd administracyjny statusu uczestnika postępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 662/14 - cbois.nsa.gov.pl). Reasumując wskazać należy, że charakter sprawy oraz szczegółowa analiza celów realizowanych przez Stowarzyszenie w powiązaniu z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie nie pozwala na stwierdzenie, że przedmiot sprawy mieści się w statutowym zakresie działalności Stowarzyszenia. W konsekwencji dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika jest prawnie niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, wobec braku wystąpienia przesłanek umożliwiających dopuszczenie wnioskującego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, Sąd na podstawie powoływanego już art. 33 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.