I SA/Wa 1476/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie NSA Anna Lech asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu i Budownictwa na rzecz B. G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sprawa I SA/Wa 1476/05 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. G., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] o stwierdzeniu nabycia przez Skarb Państwa na podstawie art. 73 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], stanowiącej współwłasność J. G., J. G., Z. W., H. G. i B. G. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 8 maja 2000 r. Miejski Zarząd Dróg w T. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa przedmiotowych działek jako zajętych pod drogę publiczną. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...] odmówił potwierdzenia przejścia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wojewoda swoją odmowę oparł na tym, że w dniu 31 grudnia 1998 r. istniała w obrocie prawnym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...] o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] uchylił tą decyzję i przekazał sprawę wojewodzie do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w związku uchyleniem decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2000 r. sygn. akt SA/Gd 1836/97, brak jest podstaw do twierdzenia, że przedmiotowa nieruchomość w tej dacie nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał, że przeprowadzając ponownie postępowanie organ wojewódzki w myśl zasady wyrażonej w art. 7 Kpa powinien podjąć kroki mające na celu ustalenie kto władał tą nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. i czy działka nr [...] stanowiła drogę publiczną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2002 r. sygn. akt I SA 1377/02 oddalił skargę B. G. na powołaną decyzję, podzielając w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując na konieczność ustalenia kto był faktycznie podmiotem władającym przedmiotową nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. Wojewoda [...] po przeprowadzeniu ponownie postępowania ustalił, że działka nr [...] znajduje się w ciągu drogi krajowej nr [...] zaliczonej do tej kategorii dróg publicznych uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r. Ponadto na podstawie oświadczenia Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w T. oraz dokumentacji z odbioru modernizacji w 1998 r., i oddaniu ulicy do eksploatacji wynika, że działka [...] znajdowała się w ciągu [...]. Tym samym Wojewoda uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. 73 i decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. stwierdził nabycie własności działki [...] przez Skarb Państwa. Od powyższej decyzji Wojewody [...] Pan B. G. wniósł odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, wskazując, iż w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego fakt władania działką nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. a w tej dacie [...] nie były nawet rozpoczęte. Ponadto pozwolenie na budowę z dnia [...] czerwca 1995 r. nie objęło spornej działki i nie może jej dotyczyć protokół odbioru nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody. W uzasadnieniu decyzji Prezes oprócz przytoczenia przesłanek określonych w art. 73 wskazał, że z akt sprawy wynika, że działka leży w pasie drogi i została urządzona w trakcie modernizacji ulicy w latach [...]. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi B. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, że w dniu 31 grudnia 1998 r. budowa drogi nie była fizycznie ukończona w związku z czym nie została spełniona przesłanka nabycia nieruchomości w trybie art. 73 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 16 września 2004 r. sygn. akt I SA 846/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej B. G., postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2005 r. sygn. akt I OSK 278/05 uchylił zaskarżone postanowienie, uznając że skarżący w zakreślonym przez Sąd terminie nadał przesyłkę do Sądu, a zatem odrzucenie skargi było przedwczesne. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, iż w dniu 5 maja 2005 r. B. G. uzupełnił braki formalne skargi, w związku z czym skardze nadano dalszy bieg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego oraz przepisami kompetencyjnymi. Przy czym stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Czyni to wedle stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w myśl którego nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Przy czym w niniejszej sprawie, Sąd w całości podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 lipca 2001 r. (sygn. I SA 513/00 LEX nr 54529), że zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. W niniejszej sprawie zarówno Minister Infrastruktury jak i Wojewoda [...] naruszyli podstawowe zasady postępowania administracyjnego jakimi są zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 Kpa oraz zasada pogłębionego zaufania do organów Państwa, określona w art. 8 Kpa. Sprawa nie została bowiem wyjaśniona w sposób pozwalający na jej zakończenie. Ze znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej odpisu decyzji z dnia [...] października 1997 r. nr [...] wynika jednoznacznie, że pozwolenie na budowę nie obejmuje działki nr [...], a zatem nie wiadomo na jakiej podstawie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uznał, że protokół odbioru robót z dnia [...] stycznia 1998 r. potwierdza fakt urządzenia drogi na spornej działce, skoro nie została wydana uprzednio decyzja o pozwoleniu na prowadzenie prac budowlanych na przedmiotowej działce. Uwadze organu umknął fakt, że zgodnie z treścią protokołu roboty zostały zgłoszone do odbioru w dniu [...] października 1997 r., zestawiając to z datą wywłaszczenia – [...] sierpnia 1997 r. budzi istotne wątpliwości uznanie przez organ za udowodnione, iż powołany protokół dotyczył robót wykonanych na działce nr [...]. W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji w uzasadnieniach swoich decyzji nie ustosunkowali się do treści wniosków dowodowych zgłaszanym przez skarżącego m.in. w piśmie z dnia 16 grudnia 2002 r., a oparły swoje rozstrzygnięcie na oświadczeniu Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w T. nie wyjaśniając dlaczego nie dał wiary dowodom. Należy podkreślić, że przewidziana w art. 73 powołanej ustawy instytucja prawna ma wyjątkowy charakter, polega bowiem na odjęciu własności gruntu dotychczasowemu właścicielowi. Aby zatem mogła znaleźć zastosowanie w konkretnej sytuacji, konieczne jest należyte wyjaśnienie wszystkich okoliczności, od których zależy wydanie prawidłowej decyzji potwierdzającej przejście prawa własności gruntu na Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. W rozpoznawanej sprawie warunek ten nie został spełniony, co oznacza, że organy orzekające uchybiły przepisom art. 7 i 77 ust. 1 Kpa przez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać dodatkowo należy, że, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale biegłego powinna być przeprowadzona rozprawa administracyjna (art. 89 § 2 kpa). W niniejszej sprawie, mimo, iż w grę wchodziły istotne interesy strony – utrata prawa własności nieruchomości, organ nie przeprowadził rozprawy ani nie powołał świadków na okoliczność ustalenia stanu nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Powyższe uchybienia powodują, iż Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 89 § 2 oraz art. 107 § 3, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien wyjaśnić wskazane wyżej wątpliwości oraz przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z powołanymi wyżej przepisami postępowania,. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit..c oraz art.152, orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy uwzględniając również koszty poniesione przez skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.