I SA/Wa 1483/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-11
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu nieruchomości rolnej na własność Państwa wydana w 1976 r. jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 K.p.a. z powodu braku wniosku właścicieli, błędnego oznaczenia powierzchni nieruchomości, wydania dwóch decyzji o tym samym numerze i dacie, czy też innych uchybień proceduralnych lub materialnoprawnych?Ratio decidendi
Decyzja o przejęciu nieruchomości rolnej na własność Państwa z 1976 r. nie jest dotknięta wadą nieważności. Brak wniosku właścicieli nie może być domniemany na podstawie samego braku dokumentacji, gdy decyzja urzędowa stwierdza jej istnienie. Błędne oznaczenie powierzchni nieruchomości stanowi błąd pisarski, a nie wadę powodującą nieważność. Wydanie dwóch decyzji o tym samym numerze i dacie nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności, jeśli jedna z nich weszła do obrotu prawnego. Inne podnoszone zarzuty również nie uzasadniają stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 1976 r. o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej. Skarżący zarzucał m.in. brak wniosku właścicieli o przejęcie, niespełnianie przez nich warunków do renty, wydanie dwóch decyzji o tym samym numerze i dacie, a także błędne oznaczenie powierzchni nieruchomości. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że podnoszone zarzuty nie stanowią podstawy do jej stwierdzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosków M. G. oraz R. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,8122 ha, położonej w [...], stanowiącej własność F. i Z. małż. G..
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w [...], stanowiącej własność F. i Z. małż. G..
Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją wystąpili następcy prawni dawnych właścicieli – M. G. i R. F. (postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po F. G. i Z. G..
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę prawną decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości rolnej, położonej w [...], stanowiącej własność F. i Z. małż. G., stanowił art. 28 i art. 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) – zwana dalej "ustawą". Zgodnie z w art. 28 ustawy nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogły być na wniosek rolnika przejęte na własność Państwa w całości lub części za spłaty pieniężne, jeżeli rolnik nie spełniał warunków do uzyskania renty. Przejęcie przez Państwo części posiadanych przez rolnika nieruchomości mogło jednak nastąpić, jeżeli na pozostałej części gospodarstwa można było nadal prowadzić towarową produkcję rolną (ust. 2 tego przepisu). Przejęcie nieruchomości na własność Państwa w zamian za rentę lub spłaty pieniężne, według art. 31 ustawy, następowało na podstawie decyzji naczelnika gminy. Z akt sprawy wynika, że nieruchomości rolne, które zostały objęte decyzją Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] stanowiły współwłasność F. i Z. małż. G.. Świadczą o tym w szczególności: 1) akt własności ziemi z dnia [...] listopada 1974 r., nr [...] z którego wynika, że F. i Z. małż. G. nabyli wskazaną wyżej nieruchomość w trybie przepisów ustawy z dnia 16 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250); 2) zaświadczenie Urzędu Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] potwierdzające, że w latach 1966-1970 F. i Z. małż. G. w sołectwie [...] posiadali nieruchomość o pow. [...] ha, 3) pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r. potwierdzające, że na dzień 5 czerwca 1976 r. (na dzień wykupu) działka położona w gminie [...] obręb [...] oznaczona numerem [...] o pow. [...] ha stanowiła własność F. i Z. małż. G..
Minister zauważył, że wskazana przez Naczelnika Gminy w [...] w decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] powierzchnia przejmowanej nieruchomości jest mniejsza o 0,0060 ha od powierzchni wskazanej w powołanych wyżej dokumentach z dnia [...] listopada 1974 r., [...] grudnia 2003 r. oraz z dnia [...] lutego 2007 r. Jednak wadliwość decyzji, polegająca na błędnym wskazaniu powierzchni przejmowanej nieruchomości nie świadczy o rażącym naruszeniu prawa, przede wszystkim dlatego, że z innych danych zawartych w samej decyzji możliwe jest ustalenie, co stanowiło przedmiot przejęcia. Świadczy o tym użyte w tej decyzji sformułowanie, że sprawa dotyczy "(...) działek nr nr [...] (...)". Treść wskazanego sformułowania pozwala jednoznacznie stwierdzić, że objęta postępowaniem nadzorczym decyzja dotyczyła całej nieruchomości oznaczonej numerem [...], a nie np. części tej nieruchomości. Na ocenę powyższej kwestii nie może mieć przy tym wpływu fakt znajdowania się w aktach sprawy drugiej decyzji tego samego organu z tej samej daty i o tym samym numerze w przedmiocie przejęcia na własność Państwa tej samej nieruchomości tyle, że ze wskazaniem innej jej powierzchni, tj. pow. [...] ha. Sytuacja ta nie świadczy bowiem o wystąpieniu ewentualnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Zasadność powyższej konkluzji wynika z faktu, że obydwie decyzje są z tej samej daty, zatem żadna z nich nie dotyczy sprawy zakończonej uprzednio inną decyzją ostateczną. Zaistniała sytuacja nie daje również podstaw do stwierdzenia, że w sprawie mogło dojść do naruszenia prawa o charakterze rażącym. Biorąc pod uwagę zbieżność pozostałych danych zawartych w tych decyzjach nie można wykluczyć, że mamy tu do czynienia z błędnym odpisem tej samej decyzji.
Minister wskazał również, że ze znajdującego się w aktach sprawy skróconego odpisu aktu małżeństwa z dnia 10 października 1978 r. (data sporządzenia odpisu) wynika, że na dzień wydania przez Naczelnika Gminy w [...] decyzji nr [...] F. G. miał ukończone 57 lat, natomiast Z. G. miała ukończone 50 lat. Z akt sprawy nie wynika równocześnie, aby dawni właściciele zostali ówcześnie zaliczeni do l lub Il grupy inwalidzkiej - zaistnienia takiej okoliczności nie podnoszą również wnioskodawcy. Powyższe pozwala stwierdzić, że wskazane wyżej osoby były uprawnione do odpłatnego zbycia posiadanych gruntów na własność Państwa na podstawie art. 28 ustawy. Podnoszona przez wnioskodawców okoliczność, że F. G. jako pracownik zatrudniony m.in. w Kopalni [...] "[...]" spełniał warunki do uzyskania emerytury i odszedł na emeryturę w wieku 60 lat (w 1978 r.) nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Uregulowania zawarte w ustawie z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne nie przewidywały bowiem aby nabycie przez rolnika tego rodzaju uprawnień (w tym ewentualne pobieranie przez niego świadczenia emerytalnego przyznanego na podstawie innych przepisów, niż przepisy omawianej ustawy) mogło skutkować uznaniem, że rolnik spełnia warunki do uzyskania renty. Przepisy ustawy przyznawały prawo do renty jedynie tym osobom, które spełniały łącznie określone w tej ustawie przesłanki tj.: 1) kryterium wieku wynoszące dla mężczyzn 65 lat a dla kobiet 60 lat (albo zaliczenie rolnika do jednej z grup inwalidów) oraz 2) przekazanie (przez rolnika) Państwu wszystkich nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, obejmujących co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, zatem ustalenie, że F. i Z. małż. G. nie spełniali jednego z tych kryteriów musi skutkować uznaniem, że osoby te nie spełniały również warunków do uzyskania renty, co w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy stanowiło jedną z przesłanek przejęcia. Niespełnianie warunków do uzyskania renty nie decydowało jednak samo w sobie o dopuszczalności przejęcia nieruchomości na własność Państwa. Nie mniej istotne było również spełnienie drugiej z wymienionych w powyższym przepisie przesłanek przejęcia, tj. przesłanki złożenia przez rolnika stosownego wniosku. W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Gminy w [...] w decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] wskazał, że zostaje ona wydana "po rozpatrzeniu wniosku Ob. Ob. G. F. i Z.". Weryfikacja powyższego stwierdzenia w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu nadzorczym jest znacznie utrudniona. Z uwagi na upływ czasu (ponad 30 lat) nie zachowała się bowiem większość akt prowadzonego ówcześnie postępowania (por. pisma Urzędu Gminy w [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...], Banku Spółdzielczego w [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] września 2012 r., nr [...], Archiwum Państwowego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...]). Jednak brak zachowania stosownej dokumentacji nie pozwala domniemywać braku legalizmu w działaniu organu administracji w sytuacji, gdy ustalenia zawarte w decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r. jednoznacznie wskazują, że została ona wydana po rozpatrzeniu wniosku dawnych właścicieli. Stwierdzenie to nie pozwala bowiem wykluczyć, że powołany wniosek mógł zostać złożony, lecz nie zachował się w zasobach archiwalnych albo nie został zgłoszony w przewidzianej przepisami formie. W przypadku zaistnienia tej ostatniej okoliczności występuje wyłącznie uchybienie formalne, które nie może skutkować żądanym przez strony rozstrzygnięciem.
Minister podkreślił, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na to, że w okresie prowadzonego ówcześnie postępowania (w trybie zwykłym) F. i Z. małż. G. kwestionowali zasadność przejęcia na własność Państwa należącej do nich nieruchomości. Już samo postępowanie dawnych właścicieli poddaje pod wątpliwość przedstawioną obecnie przez wnioskodawców tezę, że przejęcie na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości rolnej mogło być sprzeczne z ich wolą. Na rozstrzygnięcie sprawy nie może mieć przy tym wpływu fakt złożenia przez dawnych właścicieli wniosku z dnia 26 lutego 1987 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...], w którym podnosili, że nie wyrażali zgody na "zabranie działek" oraz nie podpisywali żadnych dokumentów w Urzędzie Gminy [...]. Powyższy wniosek został bowiem złożony ponad 10 lat po przejęciu wyżej wymienionej nieruchomości na własność Państwa. Nie można zatem wykluczyć, że dawni właściciele mogli "zmienić zdanie" w zakresie wyrażonego uprzednio oświadczenia woli albo, że chcieli wyeliminować skutki tego oświadczenia. Podnoszona obecnie przez M. G. oraz R. F. argumentacja, że ich rodzice nie zamierzali przekazywać posiadanego gospodarstwa rolnego Państwu, ponieważ chcieli je przekazać swojemu synowi (M. G.) także nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Tego rodzaju argumenty mogły bowiem posłużyć dawnym właścicielom do zakwestionowania decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...], gdyby uznali, że jej wydanie było sprzeczne z ich wolą. Tymczasem z akt sprawy nie wynika żeby F. G. oraz jego żona Z. G. podnosili powyższą okoliczność w toku prowadzonego postępowania o przejęcie. Na ocenę legalności kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji nie mogły mieć również wpływu zarzuty, w których wnioskodawcy wskazali, że F. i Z. małż. G. nie brali udziału w prowadzonym postępowaniu w sprawie przejęcia, zaś wydana w tym postępowaniu decyzja nie została im doręczona "za potwierdzeniem odbioru" - tego rodzaju zarzuty stanowią bowiem ewentualną przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, nie mogą one natomiast stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.
Jeżeli chodzi o podniesioną przez wnioskodawców okoliczność, że Naczelnik Gminy w [...] w decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] orzekł o przejęciu nieruchomości, która na dzień wydania tej decyzji nie istniała, ponieważ została podzielona na działki nr [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, co w ocenie wnioskodawców świadczy o wadliwości, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 Kpa, Minister wskazał, że z udzielonych w powyższym zakresie przez Starostwo Powiatowe w [...] wyjaśnień nie wynika, żeby podział przedmiotowej nieruchomości mógł nastąpić jeszcze przed wydaniem decyzji o jej przejęciu (por. znajdujące się w aktach sprawy pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...]). Jednak nawet w przypadku, gdyby do podziału nieruchomości doszło przed dniem 5 czerwca 1976 r., to okoliczność ta nie mogłaby skutkować uznaniem, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa. Wskutek takiej zmiany F. i Z. małż. G. nie stali się bowiem właścicielami nieruchomości odrębnych fizycznie tylko tej samej nieruchomości tyle, że o innych numerach. Pomiędzy nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym działki [...], a nieruchomościami o numerach [...] i [...] istniała niewątpliwa tożsamość przedmiotowa, co wyłącza możliwość uznania, że decyzja o przejęciu dotyczyła nieruchomości nieistniejącej. Brak jest przy tym jakichkolwiek podstaw, aby uznać wskazaną wyżej okoliczność za podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 5 Kpa. Niewykonalność decyzji, o której mowa w tym przepisie związana jest bowiem z istnieniem przeszkód, które istniały w dacie wydania tej decyzji i są nieusuwalne przez cały czas. Tymczasem w przypadku ewentualnego posłużenia się w sprawie numerem nieruchomości sprzed jej podziału możliwe jest nie tylko prawidłowe zidentyfikowanie tej nieruchomości, ale również sprostowanie treści decyzji o przejęciu w drodze postanowienia na podstawie obowiązującego ówcześnie alt. 105 § 1 Kpa (obecny art. 113 § 1 Kpa).
W ocenie Ministra, brak jest równocześnie podstaw do zaaprobowania podniesionego przez strony poglądu, że wskazane wyżej naruszenie stanowi wadę powodującą nieważność decyzji z mocy prawa. Wyjaśnić należy, że o tego rodzaju wadliwości można mówić dopiero wówczas, gdy przepisy prawa materialnego w sposób wyraźny przewidywałyby w omawianej sytuacji sankcję nieważności (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1988 r., sygn. akt IV SA 941/87). Tymczasem zarówno przepisy ustawy, jak i przepisy wydanego na jej podstawie rozporządzenia wykonawczego tego rodzaju sankcji w omawianej sytuacji nie przewidywały. Argumenty, w których wnioskodawcy, w kontekście rażącego naruszenia prawa, powołali się na nieprawidłowości przy dokonywaniu wpisu prawa własności do nieruchomości objętej decyzją Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., [...] w założonej dla tej nieruchomości księdze wieczystej także nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Argumenty te odnoszą się bowiem do okoliczności mających miejsce po wydaniu decyzji o przejęciu, które to okoliczności nie mają wpływu na ocenę legalności samej decyzji, ponieważ ocena ta dokonywana jest przez pryzmat okoliczności, które istniały w dacie jej wydania.
Zdaniem Ministra, podniesiona przez M. G. (w piśmie z dnia 22 marca 2013 r.) dodatkowa argumentacja w której wskazał, że przejęcie nieruchomości na własność Państwa nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 2, art. 3, art. 4 i art. 6 ustawy, także nie mogła mieć wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie, ponieważ (jak już wcześniej wspomniano) brak całości akt przedmiotowej sprawy wyłącza możliwość jednoznacznego stwierdzenia, że przejęcie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło istotnie bez wniosku (zgody) jej dawnych właścicieli, a w konsekwencji uznania, że wydając decyzję z dnia [...] czerwca 1976 r. Naczelnik Gminy w [...] naruszył prawo w sposób rażący. Jednocześnie w toku prowadzonego (w niniejszej sprawie) postępowania zarówno M. G. jak i R. F. nie przedłożyli dowodów świadczących o tym, że praca w gospodarstwie rolnym ich rodziców w dacie przejęcia nieruchomości (wchodzącej w skład tego gospodarstwa) na własność Państwa mogła stanowić główne źródło ich utrzymania. Zatem podniesiony w tym kontekście zarzut rażącego naruszenia art. 4 oraz art. 6 ustawy należy uznać za nieuzasadniony.
Na rozstrzygnięcie sprawy nie mogła mieć również wpływu podnoszona przez M. G. argumentacja, że za przekazaną nieruchomość jego rodzice nie otrzymali jakiejkolwiek spłaty pieniężnej. Przepisy ustawy nie uzależniały bowiem faktu wejścia w życie decyzji wydanej w trybie art. 28 ustawy od pobrania przez właściciela (lub właścicieli) ustalonej w decyzji kwoty spłat. Decyzja określała jedynie wartość przejętych nieruchomości i zasady płatności. Kwestia pobrania przyznanej kwoty spłat stanowiła zatem kwestię następczą, która nie może mieć wpływu na ocenę legalności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...].
Zdaniem Ministra, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wskazuje również, aby w sprawie zaistniały inne podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] określone w pozostałych przepisach art. 156 § 1 Kpa.
Od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo; 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że przejęcie nieruchomości zgodnie z art. 28 ustawy następowało na wniosek rolnika, natomiast wniosek nie znajduje się w aktach sprawy, ponieważ nigdy nie został złożony. W związku z tym nie można domniemywać jego istnienia. Ponadto w dniu wydania decyzji przez Naczelnika Gminy w [...] Z. i F. G. nie spełniali warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego - kryterium wieku. Skarżący zaznaczył, że Z. G. została zaliczona do pierwszej grupy inwalidów w 1996 r. W związku z brakiem wniosku, przejęcie nieruchomości było również sprzeczne z art. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem nieruchomości stanowiące współwłasność mogły być przekazane tylko za zgodą wszystkich współwłaścicieli. Przejęte gospodarstwo stanowiło współwłasność Z. i F. G., dlatego konieczna była zgoda każdego z nich.
Skarżący zwrócił uwagę, że w dniu [...] czerwca 1976 r. zostały wydane dwie decyzje Naczelnika Gminy [...] dotyczące przeniesienia na własność tej samej nieruchomości, ale o innej powierzchni. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2007 r. stwierdził niezgodność z prawem decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1976 r. Odmówił jednak jej nieważności, z uwagi na zaistniałe nieodwracalne skutki prawne. Ponadto Wojewoda stwierdził, że na podstawie art. 160 Kpa skarżącemu przysługuje roszczenie o odszkodowanie za poniesioną szkodę. Decyzja Wojewody została uchylona przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2008 r., nr [...]. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r. Zdaniem skarżącego, decyzja organu jest błędna. Po pierwsze, skarżący potwierdził, że wniosek dotyczący przekazania nieruchomości nigdy nie został złożony. Po drugie, domniemywanie istnienia takiego wniosku, w sytuacji gdy nie znajduje się w odpowiedniej dokumentacji stanowi, że taka argumentacja Ministra narusza zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej.
Skarżący zauważył, że nie podziela stanowiska zawartego w decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że dwie decyzje Naczelnika Gminy [...] z tego samego dnia i dotyczące przejęcia na własność Państwa tej samej nieruchomości nie stanowią przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że dwie różne decyzje są ze sobą związane, tj. jedna z nich jest odpisem decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że w sprawie zachodzą wątpliwości, co do tego, czy wniosek o przejęcie nieruchomości na rzecz Państwa został rzeczywiście złożony. W związku z tym należy mieć na uwadze art. 7 Kpa. Zgodnie z tym przepisem w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto, organ nie powinien rozstrzygać na niekorzyść strony wszelkich niejasności, czy też wątpliwości dotyczących oceny stanu faktycznego.
Skarżący zarzucił również, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylająca decyzję Wojewody [...] jest sprzeczna z art. 139 Kpa. Wojewoda [...] nie stwierdził nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...], ale stwierdził, że skarżącemu przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 160 Kpa. Minister uchylając decyzję w całości, rozstrzygnął na niekorzyść strony.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał prezentowane w sprawie stanowisko.
W piśmie z dnia 23 grudnia 2013 r. skarżący M. G. i uczestnik postępowania R. F. wnieśli o uwzględnienie poniższych twierdzeń i przeprowadzenie wskazanych dowodów, jako mających istotne znaczenie dla sprawy. W uzasadnieniu podnieśli, że organ przy identycznym stanie faktycznym wydał w 2008 r. decyzję na korzyść strony, przy czym jedyna różnica polegała na tym, że decyzja ta odnosiła się do innych działek. Organ decyzją z dnia [...] września 2008 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1977 r., nr [...] w oparciu o identyczny stan faktyczny, różniący się jedynie działkami, których dotyczyła decyzja. Organ w decyzji z dnia [...] września 2008 r. stwierdził, że z niemożności odnalezienia wniosku w aktach sprawy, nie można wywodzić negatywnych konsekwencji dla strony, ponieważ prowadziłoby to do naruszenia art. 7 Kpa, z którego wywodzi się zakaz rozstrzygania niejasności w zakresie stanu faktycznego na niekorzyść strony. Podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 960/05 stwierdzając, że organ w toku postepowania przed wydaniem decyzji ma obowiązek dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, przestrzegać przepisów procesowych oraz prawidłowo stosować przepisy prawa materialnego z uwzględnieniem szczególnie zasady bezstronności w swoim postępowaniu, w tym uwzględniania okoliczności korzystnych dla strony. Organ nie powinien rozstrzygać na niekorzyść strony wszelkich niejasności, czy też wątpliwości dotyczących oceny stanu faktycznego. Oznacza to, że państwo w procesie stosowania prawa nie może poprzestać na niezbędnym minimum, jakim jest realizacja praworządności formalnej, czyli działanie organów państwa zgodnie z nakazem legalności i przestrzegania prawa. Konieczna jest bowiem również realizacja praworządności materialnej, dotyczącej w najszerszym ujęciu treści prawa. Organ w decyzji z dnia [...] września 2008 r. oparł swoje ustalenia o oświadczenie strony oraz o wniosek Z. i F. G. z dnia 26 lutego 1987 r., w którym wskazywali oni, że matka Z. G., B. H. (właścicielka przejętej nieruchomości) nigdy nie składały wniosku, ani nie wyrażali zgody na przejęcie nieruchomości. Dowód: 1) decyzja z dnia [...] września 2008 r., 2) postanowienie z dnia [...] października 2008 r., 3) decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. Nie sposób więc zrozumieć, dlaczego organ w niemal identycznym stanie faktycznym, w stosunku do tej samej strony, dysponując identycznymi dowodami wydał decyzję na niekorzyść strony. W ocenie skarżących, takie działanie organu narusza art. 7 i art. 8 Kpa, a także przepisy dotyczące postępowania dowodowego.
Strony wskazały, że w zaskarżonej decyzji organ dokonał oceny materiału dowodowego w sposób rażąco stronniczy i częściowy. Kuriozalnym jest podnoszenie przez organ, że ustalenia zawarte w decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r. jednoznacznie wskazują, że została ona wydana po rozpatrzeniu wniosku dawnych właścicieli, podczas gdy sformułowanie "po rozpatrzeniu wniosku" zawarte w decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r. było niezmiennym elementem formularza, nie zaś fragmentem samodzielnie wpisanym przez pracownika urzędu gminy. Przeciwnie do twierdzeń organu, wskazać należy, że elementy decyzji wskazują raczej na brak udziału F. i Z. G. w ówczesnym postępowaniu. Brak bowiem w treści decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r. daty rzekomego wniosku, co mogłoby pośrednio poświadczać jego hipotetyczne istnienie. Brak również wskazania w sentencji decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r. numeru i daty aktu własności ziemi oraz numeru księgi wieczystej, co może pośrednio świadczyć o trudności w ustaleniu tych danych przez Naczelnika Gminy [...]. Brak również na decyzji potwierdzenia jej odbioru, co wydaje się szczególnie istotne. Ówcześnie strony zazwyczaj załatwiały sprawy bezpośrednio w urzędach, osobiście odbierając decyzje, szczególnie gdy miały one istotny charakter. Analiza orzeczeń organów z tego okresu pozwala stwierdzić, że na wielu z nich strony potwierdzały ich odbiór. Organ pomija również zupełnie kwestię złożenia przez F. i Z. G. wniosku z dnia 26 lutego 1987 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r. O ile bowiem zagubienie kluczowych fragmentów akt z lat 70- tych w roku 2013 wydaje się być hipotetycznie możliwe, o tyle ich zaginięcie w 10 lat po wydaniu decyzji wydaje się bardzo mało prawdopodobne. F. i Z. G. już w 1987 r. podnosili te same argumenty, które podnoszą teraz skarżący. Przeczy zasadom logiki i doświadczenia życiowego sytuacja, w której F. i Z. G. ryzykowaliby narażenie się na składanie fałszywych zeznań przed organem, który miałby w 1987 r. możliwość prostej i jednoznacznej weryfikacji ich twierdzeń, w oparciu o akta, które ówcześnie nie dotyczyły sprawy odległej w czasie. M. G. i R. F. podkreślili, że ówcześnie obowiązujący art. 86 w zw. z art. 83 § 3 Kpa przewidywał pouczanie świadków i stron o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Zacząć należało od tego, że w szeroko rozumianym prawie administracyjnym jedną z naczelnych zasad prawnych jest zasada trwałości decyzji administracyjnych wyrażona w sposób wyraźny w art. 16 § 1 Kpa. Przepis ten przewiduje, że decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy są ostateczne. Uchylenie, zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych. Z zasady tej wynika tzw. domniemanie prawidłowości decyzji administracyjnych polegające na tym, że dopóki decyzja nie została wyeliminowana z porządku prawnego, dopóty uważana jest za prawidłową, a więc zgodną z prawem. Zasada ta jest gwarantem stabilizacji na przyszłość stosunków prawnych ukształtowanych m.in. ostatecznymi decyzjami, na podstawie których dochodziło do transferu prawa własności z podmiotu prywatnego na Państwo. Jednym z trybów umożliwiających eliminację ostatecznej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 156 § 1 Kpa. Jednak obalenie skutków prawnych kwestionowanej decyzji w tym trybie, powodujące przełamanie zasady trwałości decyzji administracyjnych jest możliwe wyłącznie w sytuacji wydania decyzji w warunkach szczególnie ciężkiego naruszenia prawa, którego przypadki wskazuje art. 156 § 1 Kpa, jeżeli wystąpienie konkretnej podstawy nieważności decyzji zostanie wykazane w sposób nie pozostawiający jakichkolwiek wątpliwości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2001 r., sygn. akt III RN 214/00 (OSNP 2002/13/2980). W sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji, które powodują najdalej idące skutki do obrotu prawnego (ostateczne stwierdzenie nieważności wywiera skutek z mocą wsteczną, eliminując decyzję od chwili jej wydania) nie można stwierdzić nieważności decyzji w przypadku istnienia wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy, czy niejednoznacznego rozumienia przepisów stanowiących podstawę prawną wydania decyzji. W sprawach administracyjnych, w których były wydawane decyzje kilkadziesiąt lat temu, często nie ma całości materiału dowodowego sprawy, a niejednokrotnie jedynym istniejącym dowodem na zakończenie sprawy jest egzemplarz decyzji administracyjnej.
Sąd zauważa, że w przypadku niekompletnych akt sprawy administracyjnej organ nadzoru może dokonać kontroli w oparciu o przepis art. 156 § 1 Kpa, tylko w takim zakresie, jaki jest możliwy na podstawie zebranych dowodów. Jak wyżej wspomniano w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 Kpa). Aby zatem strona wnioskująca o stwierdzenie nieważności mogła skutecznie postawić organowi zarzut działania z rażącym naruszeniem prawa musi wykazać, że kwestionowana decyzja jest obciążona wadą określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Do podważenia decyzji w tym trybie nie wystarczy samo twierdzenie strony, że skoro brak dokumentów wskazujących na złożenie wniosku o przejęcie nieruchomości przez Państwo, to należałoby uznać, że Naczelnik Gminy w [...] działał z rażącym naruszeniem art. 28 ustawy. Brak całości akt sprawy dokumentujących przebieg postępowania o przejęcie nieruchomości za spłaty pieniężne umożliwia ocenę zachowania wymogów procedury wywłaszczeniowej tylko na podstawie wydanej decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...], a z jej treści wynika, że postępowanie było prowadzone na wniosek F. i Z. G.. Sąd zauważa, że decyzja Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa, a zatem stanowi dowód tego co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Faktem jest, że skarżący do akt sprawy przedłożył wniosek Z. i F. małż. G. z dnia 26 lutego 1987 r., z którego wynika, że poprzednicy prawni skarżącego domagają się stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, twierdząc, że nie składali wniosku o przejęcie działki nr [...] przez Państwo i nie wyrażali na to zgody. Zdaniem Sądu, pismo osób, których dotyczyło postępowanie zakończone decyzją Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] nie mogło stanowić obiektywnego przeciwdowodu na okoliczność niezłożenia przez Z. i F. G. wniosku o przejęcie nieruchomości przez Państwo, ponieważ pochodziło od osób zainteresowanych stwierdzeniem nieważności tej decyzji, które – co wynika z treści pisma – chciały odzyskać grunt, aby nie być członkami Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...], która w 1988 r. nabyła przedmiotowy grunt, co nie jest w sprawie sporne. Także tożsame stanowisko prezentowane w tym zakresie przez strony postępowania nieważnościowego M. G. i R. F. – osoby zainteresowane stwierdzeniem nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] - nie mogło stanowić obiektywnego dowodu na okoliczność braku złożenia przez Z. i F. G. wniosku o przejęcie mienia.
Sąd zwraca uwagę, że mimo podejmowanych przez Ministra prób zgromadzenia całości akt sprawy o przejęcie nieruchomości, organ nadzoru zdołał uzyskać wyłącznie odpis decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...]. Urząd Gminy [...] (pismo z dnia 16 stycznia 2000 r.), Archiwum Państwowe w [...] (pismo z dnia 5 lutego 2013 r.), Starostwo Powiatowe w [...] (pismo z dnia 25 maja 2007 r.), [...] Urząd Wojewódzki (pismo z dnia 4 września 2012 r.) nie posiadali akt postępowania o przejęcie nieruchomości. Organ nadzoru nie miał zatem możliwości prześledzenia postępowania o przejęcie gruntu i oceny, czy postępowanie zostało zainicjowane pismem właścicieli gruntu, czy zostało wszczęte z urzędu. Jednym dowodem potwierdzającym fakt złożenia przez Z. i F. małż. G. wniosku o przejęcie nieruchomości w zamian za spłaty pieniężne, a więc i wyrażenie przez nich zgody na przekazanie nieruchomości na własność Państwa za świadczenie pieniężne, jest treść decyzji z 1976 r. Z decyzji tej wynika że decyzja została wydana po rozpatrzeniu wniosku Z. i F. małż. G.. Brak obiektywnego dowodu wskazującego na fakt przeciwny, pozwalał przyjąć, że w niniejszej sprawie postępowanie o przejęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] zostało zainicjowane i zakończone zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów art. 3 ust. 1 i art. 28 ustawy. Sam brak wpisania przez pracownika organu w treści decyzji daty sporządzenia wniosku nie świadczył o jego braku. Ustawa nie zawierała przepisów wskazujących jakie elementy treści winna zawierać decyzja o przejęciu nieruchomości za spłaty pieniężne. Z datą złożenia wniosku ustawa nie wiązała też żadnych skutków prawnych. Wobec tego brak umieszczenia w decyzji daty wniosku nie świadczył o rażącej wadliwości decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, że Z. i F. małż. G. w dacie wydawania decyzji z [...] czerwca 1976 r. nie spełniali warunków do uzyskania renty, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy. Z akt sprawy, w tym Kwestionariuszy stanowiących załącznik do wniosku o emeryturę z dnia 2 listopada 1989 r. wynika, że zarówno F. G. nie przekroczył wieku 65 lat i nie był inwalidą, jak i Z. G. nie przekroczyła wieku 60 lat i nie była inwalidką w dacie wydania kwestionowanej decyzji o przejęciu nieruchomości. Ojciec skarżącego podał, że w okresie 1954 -1979 r. pracował w K.P.P. "[...]" i gospodarstwie rolnym, natomiast matka skarżącego podała, że od 1949 r. pracuje w gospodarstwie rolnym.
W niniejszej sprawie nie można postawić Naczelnikowi Gminy w [...] zarzutu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 2, art. 4, art. 6 ustawy.
Z akt sprawy wynika, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji z 1976 r. grunt stanowiący przedmiot przejęcia oznaczony był jako działka nr [...] (pismo Geodety Powiatowego z dnia 2 lutego 2012 r., pismo Starosty [...] z dnia 17 października 2012 r.), a jego właścicielami byli małżonkowie Z. i F. G.. Wobec tego przepis art. 2 ustawy, dotyczący gruntów stanowiących współwłasność osób nie będących małżonkami nie miał w sprawie zastosowania.
Akta sprawy nie potwierdzają, aby w dacie [...] czerwca 1976 r. zamiarem rodziców M. G. było przekazanie nieruchomości skarżącemu i że skarżący na tym gruncie jako zstępny rolnika gospodarował. Z powoływanych wyżej Kwestionariuszy stanowiących załącznik do wniosku o emeryturę z dnia 2 listopada 1989 r., pisma F. G. z dnia 17 października 1978 r. wynika, że F. G. w okresie 1954 -1979 r. pracował w K.P.P. "[...]" i w gospodarstwie rolnym. Także Z. G. podała, że od 1949 r. pracuje w gospodarstwie rolnym. Zamiar przekazania gospodarstwa rolnego M. G. jako następcy Z. G. i F. G. jego rodzice zadeklarowali kilkanaście lat po przejęciu przez Państwo gruntu oznaczonego nr [...], co wynika np. z wniosku o emeryturę sporządzonego w 1989 r. Jednocześnie z oświadczenia M G. z dnia 7 września 2004 r. i z zeznań świadka A. K. z dnia 7 września 2004 r. wynika, że M. G. nie gospodarował w 1976 r. w sposób stały i ciągły na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], ponieważ pracował w gospodarstwie rodziców w okresie od 26 lutego 1966 r. do 14 maja 1972 r. Wobec tego nie można było uznać, że do przejęcia na własność Państwa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na podstawie decyzji z 1976 r. była wymagana zgoda M. G. i w związku z tym znajdował zastosowanie przepis art. 4 ustawy.
W sprawie nie mógł być naruszony przepis art. 6 ustawy, ponieważ dotyczył on przypadków przejmowania nieruchomości, ze względu na niski poziom produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym lub zagrożenie spadkiem produkcji rolnej w rozumieniu przepisów szczególnych (por. np. przepis art. 9 ust. 2 ustawy). Tego rodzaju trybu przejmowania mienia przez Państwo nie dotyczyła decyzja Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...].
Odnosząc się do pozostałych poruszanych przez M. G. i R. F. zagadnień Sąd zwraca uwagę, że podnoszona kwestia niewypłacenia Z. i F. małż. G. spłat pieniężnych, abstrahując od tego, czy miało to miejsce, nie mogła mieć znaczenia dla oceny legalności decyzji z 1976 r. Kontrola legalności decyzji w trybie przepisu art. 156 § 1 Kpa dokonywana jest na chwilę wydania kwestionowanej decyzji. To zaś, czy poprzednikom prawnym stron rzeczywiście wypłacono ustalone w decyzji środki pieniężne jest zdarzeniem dalszym, wykraczającym poza datę wydania decyzji. Jeżeli chodzi o podnoszoną kwestię nieistnienia w dacie wydawania decyzji z 1976 r. przedmiotu postępowania, tj. działki nr [...] Sąd zwraca uwagę, że z ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, iż w dacie wydania kwestionowanej decyzji ([...] czerwca 1976 r.), gdy w rejestrze gruntów nr [...] jako właściciele figurowali Z. i F. małż. G., działka gruntu o pow. [...] ha oznaczona była nr [...]. Dopiero po tym fakcie działka uległa podziałowi na działkę nr [...] i [...] i została przeniesiona do rejestru nr [...] prowadzonego dla Państwowego Funduszu Ziemi, co było skutkiem przejęcia tegoż gruntu przez Państwo na mocy decyzji z 1976 r. (pismo Geodety Powiatowego z dnia 2 lutego 2012 r., pismo Starosty [...] z dnia 17 października 2012 r.).
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wydania w sprawie dwóch decyzji dotyczących przejęcia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] trzeba wskazać, że istotnie w aktach sprawy znajdują się dwa różne egzemplarze decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...]. Dla niniejszej sprawy znaczenie miała jednak ta decyzja, która weszła do obrotu prawnego. Decyzja, która nie wyszła na zewnątrz poza akta sprawy administracyjnej nie rodziła bowiem skutków prawnych (art. 110 Kpa). Z pisma Wójta Gminy [...] z dnia 15 listopada 2012 r. wynika, że do wniosku o założenie księgi wieczystej dla działek nr [...] i [...] (powstałych z podziału działki nr [...]) dołączony był egzemplarz decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] orzekającej o przejęciu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2. Ta zatem decyzja miała charakter wiążący w sprawie. Nie budzi sporu to, że w decyzji tej błędnie podano powierzchnię działki nr [...], która w dacie przejęcia wynosiła [...] m2 (zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2003 r.). Jednak skoro z rozstrzygnięcia decyzji z 1976 r. wynika jaką nieruchomość przejmuje Państwo (działkę nr [...]), gdzie ten grunt był położony (w [...]), kto był jej właścicielem (Z. i F. G.), samo błędne wskazanie powierzchni gruntu poprzez wadliwe wpisanie jednej cyfry (2 zamiast 8), nie świadczy o rażącej wadliwości kwestionowanej decyzji, czy jej trwałej niewykonalności, ale o błędzie pisarskim, który mógł być sprostowany w trybie art. 113 § 1 Kpa (dawny art. 105 § 1 Kpa).
Podnoszony w sprawie brak doręczenia Z. i F. G. decyzji z 1976 r., czy też pominięcia ich jako strony w postępowaniu mógłby być skuteczny jako zarzut, ale w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 1976 r. (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa). Dla sprawy o stwierdzenie nieważności istotne znaczenie miało to, czy decyzja Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] jest aktem administracyjnym istniejącym, tj. czy decyzja ta weszła do obrotu prawnego. Jak wskazano powyżej decyzja z 1976 r. została uzewnętrzniona, ponieważ była podstawą wniosku o założenie księgi wieczystej dla działek nr [...] i [...] (powstałych z podziału działki nr [...]), prowadzonej obecnie pod nr [...].
Odnosząc się do zagadnienia wydania w sprawie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji z dnia [...] marca 2008 r. na niekorzyść strony, z obrazą art. 139 Kpa Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie sądowej przedmiotem zaskarżenia M. G. uczynił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]. Zgodność z prawem tej decyzji była zatem przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. Skarżący nie wnosił skargi do sądu administracyjnego na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2008 r. Wypada tylko zasygnalizować, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2008 r. mogła być wydana na niekorzyść strony odwołującej się, ponieważ zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. była obciążona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa jako wydana przez organ niewłaściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1976 r. Organem nadzoru (art. 157 § 1 Kpa) właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności tego rodzaju decyzji jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (por. postanowienia NSA z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt I OW 55/06 i z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt I OW 36/06).
Dla niniejszej sprawy nie mógł być skuteczny zarzut M. G. i R. F. dotyczący tego, że w tożsamych sprawach brak wniosku o przejęcie nieruchomości przez Państwo był kwalifikowany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako wydanie decyzji o przejęciu nieruchomości z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Sąd nie oceniał zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] przez pryzmat wydanych w innych sprawach decyzji nadzorczych, w których stronami byli M. G. i R. F.. Dla oceny legalności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] znaczenie miał materiał dowodowy zgromadzony w tejże sprawie i przepisy prawa, które były podstawą do wydania rozstrzygnięcia zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]. W tej sytuacji wskazywane w piśmie z dnia 23 grudnia 2013 r. decyzja z dnia [...] września 2008 r., postanowienie z dnia [...] października 2008 r. i decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. nie mogły stanowić w niniejszej sprawie dowodu na okoliczność braku wniosku Z. i F. małż. G. o przejęcie przez Państwo nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w [...].
Wobec tego Sąd uznał, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...], ponieważ ta ostatnia decyzja nie była obciążona wadami nieważności z art. 156 § 1 Kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło