I SA/Wa 1486/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-08-19
Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie wykazała zmiany swojej sytuacji majątkowej od czasu oddalenia poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli posiada ona należne, lecz niepobrane świadczenia rentowe, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ skarżący nie wykazał zmiany swojej sytuacji majątkowej od czasu oddalenia poprzedniego wniosku. Posiadane przez niego należne, lecz niepobrane świadczenia rentowe, przekraczające znaczną kwotę, pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący jest osobą bezrobotną, nie pobiera emerytury, renty ani zasiłku z pomocy społecznej, nie posiada oszczędności i mieszka samotnie. Wniosek został rozpoznany jako żądanie zmiany poprzedniego postanowienia odmawiającego prawa pomocy, gdyż sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa zmianie od czasu poprzedniego wniosku, który został oddalony.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący M. S. w wypełnionym formularzu PPF z dnia [...] lipca 2015 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną, nie przysługuje mu ani emerytura ani renta, jak też zasiłek z pomocy społecznej. Wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada oszczędności. Oświadczył, że zamieszkuje samotnie w mieszkaniu o powierzchni [...] m².
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Istotna dla rozstrzygnięcia o zasadności żądania przyznania prawa pomocy pozostaje w sprawie ta okoliczność, która ma związek z tym, że rozpoznawany wniosek skarżącego o przyznania prawa pomocy jest kolejnym żądaniem wniesionym w niniejszym postępowaniu sądowym dotyczącym legalności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Uwzględnić bowiem należy, że skarżący na poprzednim etapie postępowania wystąpił już o przyznanie prawa pomocy, niemniej jego wniosek został oddalony jako niezasadny postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2014 r. sygn. I SA/Wa 1486/14, a sprzeciw skarżącego na to postanowienie odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2014 r. sygn. I SA/Wa 1486/14 (zażalenie skarżącego na ww. postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 6 lutego 2015 r. sygn. I OZ 87/15). Z postanowienia z dnia 13 października 2014 r. wynika, że istotne znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia o żądaniu przyznania prawa pomocy przypisać należało temu, iż wnioskodawca uprawniony jest do świadczenia rentowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przy czym renta ta nie jest przez ubezpieczonego pobierana. Łączna kwota zgromadzonego świadczenia za okres od [...] października 1998 r. do [...] czerwca 2013 r. wynosi [...] zł brutto. W świetle powyższego (możliwości uzyskania przez skarżącego środków finansowych z przysługującego mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy), sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala mu na ponoszenie kosztów zastępstwa adwokackiego bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W postanowieniu przyjęto jednocześnie, że nie istnieją jakiekolwiek obiektywne przeszkody uniemożliwiające odebranie należnego skarżącemu świadczenia.
Mając na uwadze powyższe, rozpoznawany wniosek o prawo pomocy kwalifikować należy jako żądanie zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy ze względu na zmianę okoliczności (art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Uwzględnić w tym zakresie należy, że skarżący, wskazując na podstawy przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu podczas rozprawy w dniu 15 kwietnia 2015 r. wyjaśnił, że od złożenia poprzedniego wniosku o ustanowienie pełnomocnika jego sytuacja majątkowa nie zmieniła się. Zasadniczą przyczyną wystąpienia z nowym wnioskiem jest w dalszym ciągu postrzeganie siebie jako osoby "bez środków do życia" (k. 57 akt). W tych warunkach za zasadne należało uznać, że skarżący w nowym wniosku nie wykazał, by jego sytuacja finansowa uległa jakiejkolwiek zmianie. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że oceną możliwości partycypowania skarżącego w kosztach postępowania w dalszym ciągu powinna pozostawać ocena wyrażona w tym zakresie w postanowieniu z dnia 13 października 2014 r. Nie straciła ona bowiem swojej aktualności, skoro istotnym elementem obecnego, jak również poprzednio ustalonego stanu faktycznego sprawy pozostaje pula należących do strony środków pochodzących z przyznanych lecz niepobieranych świadczeń rentowych. Należy zauważyć, że niepobrane przez skarżącego świadczenia przekraczają kwotę [...] zł i nawet jeżeli w świetle treści art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) pozostające faktycznie w dyspozycji wnioskodawcy środki muszą być uważane za niższe, to i tak pozwalają skarżącemu pokryć koszty udziału w postępowaniu sądowym samodzielnie.
Wobec przysługującego skarżącemu z mocy prawa zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit a p.p.s.a.) rozpoznawany w niniejszym postępowaniu wniosek został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata), pomimo że skarżący, wypełniając formularz PPF, zaznaczył, że chciałby ubiegać się również o zwolnienie od kosztów sądowych.
W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło