I SA/Wa 15/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie : Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P., umorzyło postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r., nr [...] ustanawiającej na rzecz T. L. użytkowanie wieczyste gruntu, położonego w W. w rejonie ulic: [...],[...] i [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2003 r. ustanowił na rzecz T. L. użytkowanie wieczyste gruntu o pow. [...] m2, położonego w W. w rejonie ulic: [...],[...] i [...]. Od decyzji tej odwołanie wniósł P. Organ podniósł, że grunt wymieniony w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r. położony jest na terenie P. "[...]", a [...] jest użytkownikiem tego terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że aby być stroną postępowania należy posiadać interes prawny, o którym mowa w art. 28 KPA, wynikający z konkretnego przepisu prawa materialnego. W ocenie organu P. nie ma interesu prawnego, a z decyzji przyznającej T. L. prawo użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości nie wynikają dla [...] żadne uprawnienia i obowiązki. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 28, art. 157 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 KPA oraz art. 8, art. 12, art. 13, art. 32 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 85, poz. 390 ze zm.), art. 244 i 251 KC oraz art. 21 i 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP. [...] domaga się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r. Skarżący podkreślił, że interes prawny w rozumieniu art. 28 KPA może wypływać nie tylko z konkretnego przepisu powołanego jako podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia, ale i z przepisów regulujących prawa i obowiązki osób, których to prawa i obowiązki zderzają się z prawami i obowiązkami podmiotów, których uprawnienia wypływają z zastosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego. Treścią pojęcia "interes prawny" jest prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Skarżący wskazał, że z dniem 26 maja 1981 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych wszystkie ogrody znajdujące się na przedmiotowym terenie stały się pracowniczymi ogrodami działkowymi. P. przejął nieodpłatnie majątek działających dotychczas jednostek organizacyjnych pracowniczych ogrodów działkowych (art. 32 ust. 2 tej ustawy). P. stał się użytkownikiem gruntów pod pracowniczymi ogrodami działkowymi, z mocy art. 8 powołanej ustawy. Jest to użytkowanie w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego i korzysta z ochrony, z mocy art. 251 KC. Dlatego zdaniem skarżącego ma on prawo domagać się zaskarżenia decyzji Prezydenta W., która jego prawa zniweczy. Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste T. L. jest równoznaczne z likwidacją P. znajdującego się na tym gruncie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że użytkowanie terenu, na które powołuje się skarżący nie zostało im nadane żadnym aktem administracyjnym. Prawo to nie zostało potwierdzone w formie żadnej umowy cywilnoprawnej. Organ podkreślił, że skarżący nie wykazał, z mocy jakiego przepisu prawa i w jaki sposób decyzja Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r. narusza jego uprawnienia i obowiązki. Wskutek wydania kwestionowanej decyzji sytuacja prawna skarżącego w żaden sposób nie uległa zmianie. Nie powstaną dla niego żadne nowe obowiązki prawne ani też nie wynikną żadne uprawnienia. Organ wskazał, że nieuprawnione jest twierdzenie, iż decyzja organu pierwszej instancji spowoduje likwidację P., ponieważ brak jest w przedmiotowej decyzji takiego zapisu. Pełnomocnik uczestnika postępowania T. P. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 976/04 oddalił skargę P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2004 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż P. nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 KPA do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu podlegającym rozpoznaniu na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Sąd wskazał, iż wniosek dekretowy złożyła była właścicielka M. P. w dniu [...] lutego 1949 r. W sytuacji, gdy stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1951 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej wniosek ten pozostał do rozpoznania. Wniosek dekretowy korzysta z pierwszeństwa rozpoznania przed wnioskami zgłoszonymi na podstawie innych aktów prawnych. Do chwili jego rozpoznania nie jest możliwe zadysponowanie nieruchomością w inny sposób i na rzecz innych podmiotów. Dlatego w ocenie Sądu nie jest słuszne twierdzenie skarżącego, iż wystąpienie w 1996 r. z wnioskiem o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego stanowi podstawę do uznania skarżącego za stronę postępowania prowadzonego na podstawie przepisu dekretu z 1945 r. Skarżący nie wykazał, aby legitymował się tytułem prawnorzeczowym do spornej nieruchomości. Tytułem takim nie jest prawo użytkowania wynikające z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych. Użytkowanie nie jest prawem o charakterze rzeczowym i nie daje prawa do rozporządzania nieruchomością. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. , domagając się jego uchylenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania T. P., reprezentowana przez adwokata W. S. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1397/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w celu realizacji roszczenia opartego na przepisie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1995 r. o zmianie ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych P. w W. w dniu [...] czerwca 1996 r. złożył wniosek o ustanowienie na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego gruntów wchodzących w skład m. in. P. im. "[...]" istniejących od 1940 r., podnosząc, że spełniają warunki ogrodu stałego. Tym samym przepis ten stał się podstawą prawną do występowania przez P. w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, które dotyczy przedmiotowego gruntu. P. jak i T. P. (która złożyła wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej) zgłosili roszczenia co do tej samej nieruchomości, a więc są stronami o przeciwstawnych interesach. Roszczenia te w obu przypadkach dotyczą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, chociaż zostały oparte na innych podstawach prawnych. Zdaniem Sądu nie można zaakceptować stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż wystąpienie w 1996 r. z wnioskiem o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie stanowi podstawy do uznania skarżącego za stronę postępowania prowadzonego na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. Norm prawnych stanowiących podstawę interesu prawnego P. nie można utożsamiać wyłącznie z przepisami tego dekretu. Kwestia pierwszeństwa rozpoznania wniosku dekretowego nie może wpływać na legitymację stron w danym postępowaniu. O przymiocie strony decydują normy prawa materialnego nie zaś to, które postępowanie ma pierwszeństwo. W ocenie Sądu odrębną kwestię stanowi zasadność żądań zgłoszonych przez P. w zakresie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego i wpływ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 2002 r., sygn. akt K39/00 na załatwienie tegoż wniosku. Sąd zaznaczył, iż P. uzyskał status strony w postępowaniu dekretowym przed wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny powyższego wyroku. Z tych względów w okolicznościach niniejszej sprawy P. posiada legitymację strony w rozumieniu art. 28 KPA w postępowaniu prowadzonym na gruncie dekretu z 1945 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 190 w związku z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a ocena prawna i wskazania co do dalszego trybu postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 19 października 2006 r. P. zgłaszając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1995 r. o zmianie ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych roszczenie o ustanowienie na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego na terenie P. "[...] " - przed wszczęciem postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej oraz przed wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku o niekonstytucyjności przepisu art. 2 ust. 1 i 3 tej ustawy – uzyskał status strony postępowania administracyjnego dotyczącego ustanowienia na rzecz T. P. prawa użytkowania wieczystego na tejże nieruchomości, w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego P. jako podmiot o przeciwstawnych interesach w stosunku do spadkobiercy dawnego właściciela nieruchomości [...] ma interes prawny, o którym mowa w art. 28 KPA, niezależnie od zasady pierwszeństwa praw dekretowych. Kierując się zaprezentowanym wyżej poglądem skargę P. należało uwzględnić, ponieważ decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. została wydana z naruszeniem art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 KPA, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.