I SA/Wa 1502/20
WyrokWSA w Warszawie2021-11-23
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Anna Fyda-Kawula, Łukasz Trochym
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cel wywłaszczenia nieruchomości na cele użyteczności publicznej został zrealizowany, co uniemożliwia zwrot nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców?Ratio decidendi
Cel wywłaszczenia nieruchomości na cele użyteczności publicznej, jakim było utworzenie strefy izolacyjnej wokół zakładów przemysłowych, został zrealizowany poprzez zalesienie terenu. Zrealizowanie celu wywłaszczenia, potwierdzone dokumentacją fotograficzną, mapami inwentaryzacyjnymi oraz protokołami kontroli, wyklucza możliwość zwrotu nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i zastosowały właściwe przepisy prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu nieruchomości przejętej na własność Skarbu Państwa w 1974 r. na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej z 1964 r. celem urządzenia pasów izolacyjnych wokół zakładów przemysłowych. Poprzedni właściciele lub ich spadkobiercy złożyli wnioski o zwrot nieruchomości, argumentując, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany lub został zrealizowany tylko częściowo. Organy administracji obu instancji odmówiły zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez zalesienie terenu i że nieruchomość nie stała się zbędna. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących realizacji celu wywłaszczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.), sędzia WSA Łukasz Trochym, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M., T. S., H. S., I. W., A. D., D. D. i J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) w związku z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania [...] (Skarżący) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Aktem notarialnym z dnia [...] marca 1974 r. Rep. [...] została przejęta na własność Skarbu Państwa - Przedsiębiorstwa Państwowego [...] od [...] nieruchomość położona w [...] w rejonie ulic [...] oznaczona jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...]. Przejęcie nieruchomości nastąpiło w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Jak wynika z § 1 ww. aktu notarialnego powyższa nieruchomość objęta była decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] grudnia 1964 r. wydaną przez Prezydium Rady Narodowej [...], która obszar w rejonie [...] wokół istniejącej [...] przeznaczyła pod urządzenie pasów izolacyjnych.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosków: [...] (złożonego w dniu [...] czerwca 1991 r.), [...] (złożonego w dniu [...] lipca 2018 r.), [...] (złożonego w dniu [...] lipca 2018 r.), [...] (złożonego w dniu [...] lipca 2018 r.) oraz [...] (złożonego w dniu [...] lipca 2018 r.) odmówił zwrotu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] w obrębie [...], przejętej na własność Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia [...] marca 1974 r., stanowiącej aktualnie działki ewidencyjne: nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że nabyta nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, stosownie do art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli nie stała się zbędna na cel określony w akcie notarialnym, a ponadto prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości było przedmiotem obrotu między osobami trzecimi i w związku z tym nie ma możliwości zwrotu nieruchomości - co do działek o numerach [...]. Natomiast odmowę zwrotu działek nr [...] uzasadnił okolicznością, że wchodzą one w pas drogowy drogi publicznej - ulicy [...].
W odwołaniu [...] wnieśli o uchylenie powyższej decyzji w części dotyczącej działek o numerach ewidencyjnych [...].
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że Prezydent [...] prawidłowo ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, że [...] są w drodze spadkobrania oraz darowizny udziałów w spadku następcami prawnymi poprzedniego właściciela nieruchomości i tym samym są uprawnieni do wnioskowania o zwrot nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa, będącej przedmiotem tego postępowania. Prawidłowym także było uwzględnienie jako stron postępowania [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. będących użytkownikami wieczystymi działek nr [...]. Skoro prawo użytkowania wieczystego nie zostało potwierdzone, a wnioski o jego ujawnienie w księdze wieczystej nie zostały złożone przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, w sprawie nie znajduje zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zatem należało zbadać realizację celu wywłaszczenia, stosownie do art. 137 ust. 1 tej ustawy.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił, że cel wywłaszczenia na przedmiotowej działce został zrealizowany. Celem wywłaszczenia nieruchomości, określonym w akcie notarialnym Rep. Nr [...] z dnia [...] marca 1974 r., było urządzenie strefy izolacyjnej Zakładów [...] - zgodnie z decyzją Wydziału Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Rady Narodowej [...] o lokalizacji szczegółowej pasów izolacyjnych wokół [...] z dnia [...] grudnia 1964 r. nr [...] wraz z wytycznymi do lokalizacji pasów oraz mapą-szkicem Nr [...] będącym integralnym załącznikiem do ww. decyzji. Uzupełnieniem do powyższej była kolejna decyzja Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1971 r. Nr [...] ustalająca lokalizację rozszerzonej strefy ochronnej wraz z załącznikami tj. wytycznymi urbanistycznymi oraz szkicem Nr [...]. Plan realizacyjny ogólnego zagospodarowania terenów przemysłowych [...] wraz z pierwszym etapem budowy strefy ochronnej został zatwierdzony decyzją Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r., zaś drugi etap został zatwierdzony decyzją Urzędu Miasta [...] z dnia [...] lipca 1975 r. Potwierdzenie wykonania powyższych decyzji i zrealizowania celu wywłaszczenia, tj. urządzenia pasów izolacyjnych stanowiących strefę ochronną [...] poprzez zalesienie terenów, zdaniem organu bezspornie dokumentują znajdujące się w aktach sprawy: pismo Zastępcy Dyrektora ds. Inwestycji Przedsiębiorstwa Państwowego [...] z dnia [...] marca 1977 r. dotyczące sposobu nasadzeń przy zagospodarowaniu strefy ochronnej, mapa inwentaryzacyjna wykonania zadrzewień w strefie ochronnej wokół [...], protokoły Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska z kontroli strefy ochronnej z grudnia 1986 r., które powinny być potraktowane jako dokumenty urzędowe, zdjęcia lotnicze z lat 1976-1977, 1982, 2017 i aktualna dokumentacja fotograficzna z roku 2019 (przedłożona zarówno przez pełnomocnika obecnych użytkowników wieczystych działek będących przedmiotem roszczenia, jak i przez odwołujących się).
Zdaniem organu odwoławczego, zagospodarowanie strefy ochronnej poprzez dokonanie nasadzeń 200 tys. drzew i krzewów na powierzchni 70 ha nastąpiło w latach 1971 - 1975, jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, zaś pierwszy wniosek o zwrot nieruchomości został złożony w 1991 r., czyli już po zrealizowaniu celu wywłaszczenia. Reasumując organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który uznał, że nabyta na rzecz Skarbu Państwa pod urządzenie pasów izolacyjnych strefy ochronnej [...] nieruchomość nie stała się zbędna na cel przywołany w akcie notarialnym i została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, a ponadto Skarb Państwa utracił władanie nieruchomością wskutek obrotu prawem użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich i dlatego odmówiono jej zwrotu.
W skardze na powyższą decyzję: [...] zaskarżyli powyższą decyzję w całości zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, uchybienie wymogowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyprowadzenie wniosków sprzecznych ze zgromadzonymi dowodami, a ponadto niespójne i lapidarne uzasadnienie decyzji, polegające w szczególności na:
1.1. nieuprawnionym ustaleniu, iż cel wywłaszczenia, określony w decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1964 r. o lokalizacji szczegółowej został zrealizowany na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] przed datą 18 czerwca 1991 r. w postaci pasów izolacyjnych wokół [...];
1.2. bezzasadnym przyjęciu, iż teren objęty wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiący dz. ew. nr [...] o pow.
[...] w obrębie [...], został wykorzystany zgodnie z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej, w sytuacji gdy żaden dowód zgromadzony w toku postępowania nie potwierdza takiej konstatacji, w szczególności: pismo Zastępcy Dyrektora ds. Inwestycji Przedsiębiorstwa Państwowego [...] z dnia [...] marca 1977 r., mapa inwentaryzacyjna wykonania zadrzewień w strefie ochronnej wokół [...] dotycząca obiektu [...], sporządzona w dniu [...] lipca 1979 r., protokoły Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska z kontroli strefy ochronnej - przyjęcia ustnego wyjaśnienia z grudnia 1986 r. oraz dokumentacja fotograficzna z 2019 r., złożona przez pełnomocnika aktualnych użytkowników wieczystych;
1.3. bezpodstawnym nadaniu ww. dowodom z dokumentów statusu dokumentów urzędowych, w sytuacji gdy zawierają one wyłącznie jednostronne oświadczenia wiedzy osób prywatnych, względnie pracowników składających te oświadczenia;
1.4. pominięciu wniosków płynących z pism Biura Projektów Budownictwa Komunalnego "[...]" z dnia [...] marca 1977 r. zawierającego żądanie uzupełnienia materiałów o dane z wykonania robót pod względem gatunkowym, sposobu i układu sadzenia, zabezpieczenia i Wydziału Architektury Urzędu Gminy [...] z dnia [...] listopada 1993 r. - stanowiącego odpowiedz na pismo [...] z dnia [...] października 1993 r. – w przedmiocie wydania opinii na temat dz. ew. [...] obręb [...] położonej przy ul. [...] w [...], w kontekście przeznaczenia przedmiotowego terenu według ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1992 r. oraz oceny jego niezbędności dla celów wywłaszczeniowych w związku z faktem niezalesienia terenu przez okres 20 lat;
1.5. pominięciu dowodu z oględzin nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, stanowiącej obecnie dz. ew. nr [...] z obrębu [...], w celu ustalenia faktycznego wykorzystania nieruchomości, w tym oceny jej rzeczywistego zadrzewienia;
1.6. pominięciu dowodu z opinii biegłego z zakresu pielęgnacji i ochrony drzew na okoliczność ustalenia rodzaju i wieku drzew znajdujących się na dz. ew. nr [...] z obrębu [...], w tym w szczególności określenia czy zadrzewienie istniejące na przedmiotowym terenie - względnie zadrzewienie wykonane po dniu 20 marca 1974 r. - spełnia szczegółowe parametry zalesień przewidziane decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] grudnia 1964 r. oraz wytycznymi do lokalizacji szczegółowej pasów izolacyjnych, będącymi załącznikiem do przedmiotowej decyzji;
1.7. pominięciu dowodu z przesłuchania w charakterze strony wnioskodawców, w szczególności [...] na okoliczność faktycznego zagospodarowania terenu w dacie złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, tj. w dniu [...] czerwca 1991 r.;
2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości, pomimo jej wydania z uchybieniem przepisom proceduralnym.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. uczestnicy postępowania – spółki [...] oraz [...] wniosły o oddalenie skargi. Zdaniem uczestników postępowania, w sprawie nie wystąpiła przesłanka zwrotu nieruchomości, gdyż cel wywłaszczenia został zrealizowany, a ponadto zaistniała negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości, ponieważ na nieruchomości ustanowiono prawo użytkowania wieczystego przed datą wydania decyzji przez organ I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...).
Kontroli Sądu w tym postępowaniu podlegała decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2019 r. w zaskarżonej odwołaniem części, odmawiającej zwrotu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] w obrębie [...], przejętej na własność Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia [...] marca 1974 r., stanowiącej aktualnie działki ewidencyjne: nr [...].
Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.
W myśl art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2).
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 tej ustawy).
Stosownie do art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
Należy stwierdzić, że sporna nieruchomość będąca własnością Skarbu Państwa i stanowiąca działki nr [...] z obrębu [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółki [...] oraz Spółki [...]. Nabycie prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości potwierdziła decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...]. Decyzja ta została ujawniona w księdze wieczystej [...] na wniosek złożony w dniu [...] sierpnia 2001 r. Skoro prawo użytkowania wieczystego nie zostało ujawnione w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.), to – jak prawidłowo przyjęły organy – w tej sprawie nie znajduje zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Dlatego organy prawidłowo zbadały realizację celu wywłaszczenia, stosownie do treści art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11 stwierdził, że art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2, w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W orzecznictwie przyjmuje się, że w sprawach dotyczących stanów faktycznych sprzed 1998 r. nawet realizacja celu wywłaszczenia po upływie terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uzasadnia przyjęcia, że nieruchomość jest zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt I OSK 319/18).
Mając na uwadze wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, oceny realizacji celu wywłaszczenia należało dokonać przy uwzględnieniu daty złożenia wniosku o zwrot nieruchomości. Pierwszy wniosek o zwrot nieruchomości został w tej sprawie złożony w dniu [...] czerwca 1991 r., a kolejne [...] lipca 2018 r.
Bezspornie, celem użyteczności publicznej uzasadniającym wywłaszczenie nieruchomości było utworzenie strefy izolacyjnej wokół Zakładów [...]. Zgodnie z § 1 aktu notarialnego z dnia [...] marca 1974 r. Rep. [...], nieruchomość przejęta na własność przez Skarb Państwa - Przedsiębiorstwo Państwowe [...] objęta była decyzją Prezydium Rady Narodowej [...] o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] grudnia 1964 r. nr [...], z której wynikało przeznaczenie nieruchomości pod urządzenie izolacyjnej strefy ochronnej wokół [...]. Zgodnie z wytycznymi do tej decyzji przedmiotowy teren miał być obsadzony zwartą zielenią niską i wysoką przy użyciu drzew liściastych i iglastych, szybko rosnących i odpornych na zanieczyszczenia powietrza. Obsadzenia miały mieć charakter izolacyjny.
W ocenie Sądu cel wywłaszczenia określony w powołanym akcie notarialnym, jakim było utworzenie strefy izolacyjnej [...], został zrealizowany. Nadto, cel ten został zrealizowany najpóźniej 5 lat po wywłaszczeniu, co potwierdza mapa inwentaryzacyjna wykonania zadrzewień strefy zieleni wokół [...], sporządzona w dniu [...] lipca 1979 r. Obszar spornej nieruchomości został określony na mapie jako "zadrzewienia istniejące zrealizowane". W aktach sprawy znajdują się również zdjęcia lotnicze, które wskazują, że na wywłaszczonej nieruchomości występowało zadrzewienie przed dniem złożenia wniosków o zwrot.
Wbrew zarzutom skargi, na realizację celu wywłaszczenia wskazują również powołane przez organ następujące dokumenty: pismo z dnia [...] marca 1977 r. znak [...] informujące, iż w rejonie ulicy [...] wykonano zalesienia zgodnie z opracowanym przez Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego "[...]" projektem dla tego rejonu, a także protokół Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 1986 r. z kontroli przeprowadzonej w [...], dotyczący stanu zagospodarowania strefy ochronnej [...], które potwierdzają podejmowane działania w strefie ochronnej, związane z sadzeniem drzew i krzewów i połączone z rekultywacją terenu. Powołany materiał dowodowy został przez organy oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a., co świadczy o realizacji celu, jakim było utworzenie strefy izolacyjnej wokół Zakładów [...] (por. pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1084/18, dotyczącym odmowy zwrotu nieruchomości, tj. działek sąsiadujących z działkami będącymi przedmiotem tego postępowania).
Cel wywłaszczenia w postaci strefy izolacyjnej trafnie więc organy uznały za zrealizowany. Parametry zalesień przewidziane decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] grudnia 1964 r. oraz wytycznymi do lokalizacji szczegółowej pasów izolacyjnych wskazują na to, że przedmiotowy teren miał być obsadzony zwartą zielenią niską i wysoką przy użyciu drzew liściastych i iglastych, szybko rosnących i odpornych na zanieczyszczenia powietrza, a obsadzenia miały mieć charakter izolacyjny.
Odnosząc się do zarzutów skargi w tym zakresie należy zauważyć, że cel wywłaszczenia w postaci strefy izolacyjnej można uznać za zrealizowany, niezależnie od rodzaju zastosowanej zieleni (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca
2016 r., sygn. akt I OSK 2128/14).
Z uwagi na powyższe, za niezasadny należało uznać zarzut pominięcia (nieprzeprowadzenia) dowodu z opinii biegłego z zakresu pielęgnacji i ochrony drzew na okoliczność ustalenia rodzaju i wieku drzew znajdujących się na dz. ew. nr [...], wizji lokalnej terenu, czy przesłuchania stron postępowania.
Organ I instancji przekonująco wyjaśnił przy tym, że odstąpił od przeprowadzenia oględzin spornej nieruchomości, skoro jej wywłaszczenie nastąpiło ponad 40 lat temu, a cel wywłaszczenia został zrealizowany. Aktualny stan zagospodarowania nieruchomości nie ma bowiem wpływu na ocenę przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Ponadto Skarżący zarzucając nieprzeprowadzenie ww. dowodów nie przedstawili przy tym żadnego dowodu (np. opinii biegłego dendrologa), z którego by wynikało, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.
Odnosząc się do zarzutów Skarżących, że powołane dokumenty nie stanowią dokumentów urzędowych, stwierdzić należy, że z treści przepisów art. 76 k.p.a. określających wymogi dokumentów urzędowych i ich moc dowodową nie wynika obowiązek dowodzenia okoliczności faktycznych sprawy tylko przy użyciu takich dokumentów. Zgodnie bowiem z treścią art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2984/17). I tak uczyniły organy oceniając zebrane w sprawie dowody, a ocenę tę Sąd uznaje za prawidłową.
Reasumując, wbrew twierdzeniom strony Skarżącej, w sprawie nie wystąpiła przesłanka zwrotu nieruchomości, bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany. Zarzuty skargi Sąd uznał za niezasadne. Organy obu instancji działały na podstawie prawidłowo zastosowanych przepisów prawa i w oparciu o prawidłowo zgromadzony i oceniony materiał dowodowy, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Ze wszystkich wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło