I SA/Wa 151/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant referent – stażysta Katarzyna Matecka - Caban po rozpoznaniu na rozprawie w 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. L. i Z. R. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20.01.2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 652/15. 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz A. L. I Z. R. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 652/15, uwzględniającym skargę A. L. i Z. R., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 31 marca 2016 r. (k. 42 akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 652/15) akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 20 stycznia 2016 r. wpłynęły do organu. Zatem termin załatwienia sprawy upływał z dniem 31 maja 2016 r. Prowadząc postępowanie po zwrocie akt sprawy Prezydent pismem z 18 stycznia 2018 r. wystąpił do Centralnego Archiwum Wojskowego o przesłanie zdjęć lotniczych z 1958 r., obejmujących wskazaną nieruchomość, a następnie 22 stycznia 2018 r. zlecił opracowanie geodezyjne, dotyczące tego gruntu. Pismem z 14 września 2017 r. A. L. i Z. R. wystąpiły z wezwaniem do wykonania powołanego wyroku Sądu, w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., W złożonej do Sądu skardze strona skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, tj. 40.472,10 zł. Skarżące uzasadniły, że mimo wezwania Prezydenta do wykonania wyroku, organ ten nie wywiązał się z nałożonego przez Sąd obowiązku. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że w sprawie wydał dwie decyzje w 2007 r. i 2009 r., którymi odmówił przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość. Ostatnia decyzja została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2011 r. Stwierdził ponadto, że z uwagi na obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także ze względu na bardzo dużą ilość wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które wymagają ustalenia w toku postępowania, nie pozwalają na dotrzymanie ustalonych terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści przywołanego przepisu wynika, że wymierzenie organowi administracji grzywny, uwarunkowane jest, po pierwsze, niewykonaniem wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania i po drugie uprzednim pisemnym wezwaniem właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 625/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 31 marca 2016 r. Zatem termin załatwienia sprawy upływał z dniem 31 maja 2016 r. Pismem z dnia z 14 września 2017 r. (data wpływu do organu) skarżące wezwały Prezydenta do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania. Wobec powyższych okoliczności, Sąd stwierdził, że obie ustawowe przesłanki, o których mowa powyżej, zostały spełnione, a zatem skarga na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku sądu jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów i to niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W tej sytuacji Sąd uznał, biorąc pod uwagę prawie dwuletni okres niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku, że grzywna w wysokości [...] zł będzie adekwatną sankcją za ignorowanie rozstrzygnięć sądu. Przy czym w wymiarze nałożonej grzywny Sąd uwzględnił możliwość jej wielokrotnego stosowania. W ocenie Sądu, okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wymierzona grzywna ma przede wszystkim na celu zdyscyplinowanie organu, aby ten rozstrzygnął wniosek. Przy czym, bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 652/15, ma charakter rażącego naruszenia prawa. Podkreślić należy, że każde niewykonywanie wyroku sądu w demokratycznym państwie prawnym uznać należy za wysoce naganne i nie może ono być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane, zwłaszcza w sytuacji uprzedniego wymierzenia grzywny z tytułu niewykonania tego orzeczenia. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).