I SA/Wa 1521/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] o odmowie przyznania B. B. świadczenia w formie zasiłku celowego na zakup [...]. W uzasadnieniu SKO wskazało, że decyzja organu I instancji nadana została na adres B. B. za pośrednictwem placówki pocztowej [...]. Organ podał, że z naniesionej na zwrotnym potwierdzeniu informacji doręczającego wynika, że w dniu 27 stycznia 2012 r. (piątek) nie doszło do doręczenia. Na kopercie, jak wskazało SKO, znajdują się adnotacje: "Mieszkanie zamknięte. Awizowano [...], zawiadomienie włożono do skrzynki 27 sty. 2012", "Awizo powtórne 3 luty 2012", "Zwrot nie podjęto w terminie"- data 13 luty 2012 r. Powołując przepis art. 44 § 1, 2, 3 i 4 k.p.a., organ stwierdził, że doręczenie nastąpiło z upływem 10 lutego 2012 r. Wskazano, że B. B. posiada skrzynkę pocztową, a osoba doręczająca zarówno w dniu 27 stycznia 2012 r., jak i w dniu 3 lutego 2012 r. pozostawiła zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w UP [...] w skrzynce oddawczej adresata (organ wskazał na pismo poczty z dnia [...] czerwca 2012 r.). Organ wskazał, że termin na wniesienie odwołania upłynął dnia 24 lutego 2012 r. Odwołanie opatrzone datą 26 marca 2012 r. zostało złożone w tym samym dniu, tj. 26 marca 2012 r. SKO stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że w dniu 23 lutego 2012 r. organ I instancji ponownie wysłał do odwołującej się dwie decyzje, w tym decyzję Prezydenta [...] z nr [...]. Korespondencja została podjęta przez B. B. dnia 12 marca 2012 r. Organ stwierdził, że drugie doręczenie decyzji przez organ I instancji nie otwiera ponownie biegu terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi B. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zarzuciła naruszenie przepisu art. 112 k.p.a., poprzez uznanie, że wniesienie odwołania od decyzji zgodnie z pouczeniem znajdującym się w decyzji i w terminie w niej wskazanym jest wniesieniem odwołania po terminie. Skarżąca podniosła, że błędnie ustalono datę odbioru decyzji Prezydenta [...]. Podał, że decyzję odebrała dopiero w dniu 12 marca 2012 r. Skarżąca zarzuciła też nierozważenie całego materiału dowodowego i pominięcie istotnych okoliczności, a to m.in. tego, że od stycznia 2011 r. zamieszkuje w [...], stąd też nie mogła osobiście odebrać od listonosza ani korespondencji ani informacji o awizowaniu korespondencji kierowanej na adres stałego zameldowania. Skarżąca podkreśliła, że na kopercie, którą otrzymała w dniu 12 marca 2012 r. nie było żadnej informacji o tym, że jest to doręczenie powtórne, czy że decyzja jest niezaskarżalna. Została zatem wprowadzona w błąd przez organ, który doręczając powtórnie decyzję powinien pouczyć stronę co do uprawnień, aby nie wprowadzić strony w błąd w tym zakresie. Podała, że gdyby organ poinformował ją, że jest to doręczenie powtórne, wówczas wniosłaby prośbę o przywrócenie terminu. Skarżąca stwierdziła, że organ powinien czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielać niezbędnych wskazówek. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie. Organ przesyłając skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2008/12 odrzucił skargę B. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika z urzędu, postanowieniem z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2008/12 przywrócił skarżącej termin do wniesienia skargi na postanowienie SKO w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wobec niewniesienia zażalenia, postanowienie stało się prawomocne. Na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I, sprawa prowadzona jest pod sygn. akt I SA/Wa 1521/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie, stąd też Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 134 w związku z art. 44 oraz art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazania wymaga, że przepisy normujące postępowanie organów administracji pełnią doniosłą rolę w ukształtowaniu pozycji prawnej wszystkich osób, których sprawy pozostają we właściwości organów i wymagają rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu, ich prawidłowe stosowanie ma zasadnicze znaczenie i służy ochronie praw jednostki w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Zasady ogólne postępowania administracyjnego wyznaczają standardy tego postępowania. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest zatem zawsze dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), a także dokonanie oceny określonej okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego i załatwienie sprawy z uwzględnieniem m.in. słusznego interesu jednostki. W sprawie niniejszej ocena taka nie została należycie dokonana, czym naruszono również przepis art. 80 k.p.a., a w konsekwencji błędnie przyjęto, że skuteczne było doręczenie decyzji organu I instancji w trybie przepisu art. 44 k.p.a. Z akt postępowania administracyjnego jednoznacznie wynika, w jakiej sytuacji mieszkaniowej znajdowała się B. B., pomimo, że w pismach do organu wskazywała adres [...], na który – po raz pierwszy w dniu 24 stycznia 2012 r. wysłana została decyzja organu I instancji. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...], który z upoważnienia Prezydenta [...] podpisał decyzję o odmowie przyznania zasiłku celowego, dysponował informacją z Ośrodka Interwencji Kryzysowej w W. (pismo z dnia [...] czerwca 2011 r., karta nr [...] akt administracyjnych), że B. B. po tym, jak przebywała w Ośrodku Interwencji Kryzysowej w W., z powodu lęku przed powrotem do domu, zgłosiła się do Ośrodka przy ul. [...] w W. Również ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] stycznia 2012 r. skierowanego do strony wynika, że organ dysponował wiedzą o miejscu pobytu B. B., tj. Schronisku dla Kobiet [...] przy ul. [...] w W. (karta nr [...] akt postępowania administracyjnego). Wobec wynikającej z akt postępowania administracyjnego wiedzy o sytuacji rodzinnej, a w konsekwencji mieszkaniowej strony, brak było w ocenie Sądu – w stanie faktycznym tej sprawy – podstaw do uznania za skuteczne doręczenia decyzji organu I instancji w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 10 lutego 2012 r. Organ administracji publicznej dysponował bowiem wiedzą o miejscu pobytu strony, innym niż adres mieszkania przy [...]. Dodatkowo jedynie wskazania wymaga, że aby można było uznać doręczenie za dokonane prawidłowo muszą zostać spełnione wszystkie przesłanki z art. 44 k.p.a. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury określonej w powołanym przepisie powoduje, że nie można mówić o skutecznym doręczeniu. Ze znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego odpisu koperty (karta nr [...] akt administracyjnych) wynika, że przesyłka istotnie awizowana była dwukrotnie. Pierwsze pozostawienie zawiadomienia w skrzynce o możliwości odbioru przesyłki pozostawione było, jak wynika z pieczątki listonosza w dniu 27 stycznia 2012 r., po raz drugi zaś w dniu 3 lutego 2012 r. Zwrot przesyłki nastąpił w dniu 13 lutego 2012 r. Zauważyć jednakże trzeba, że informacja o powtórnym pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki nie została podpisana przez listonosza (v. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 695/12; orzeczenia.nsa.gov.pl). Uchybienie to – poza wskazaną już wyżej, zasadniczą i znaną organowi okolicznością przebywania strony w innym miejscu niż adres zameldowania – dodatkowo jedynie potwierdza, że brak było podstaw do przyjęcia, iż decyzja organu I instancji doręczona została w dniu 10 lutego 2012 r. Sąd zauważa jednocześnie, że choć w aktach postępowania administracyjnego brak jest pisma, przy którym organ I instancji po raz drugi przesłał do strony decyzję, to z kwestionariusza wywiadu środowiskowego z dnia [...] lutego 2013 r. przeprowadzonego ze stroną wynika, że podstawą do dokonania tej czynności było potwierdzenie przez B. B., że od [...] maja 2011 r. przebywała w Schronisku dla Bezdomnych Kobiet [...] przy ul. [...] w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie uwzględniło wszystkich okoliczności tej sprawy. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby przesyłając po raz drugi decyzję stronie organ I instancji wskazał, że doręcza wyłącznie kserokopię i doręczenie to nie wywołuje skutków prawnych. Strona pozostawała zatem – słusznie w okolicznościach tej sprawy - w uzasadnionym przekonaniu, iż jest to doręczenie właściwe. W świetle przedstawionych okoliczności, uznać należało, że decyzja organu I instancji doręczona została stronie w dniu 12 marca 2012 r. Wobec wniesienia odwołania w dniu 26 marca 2012 r., jak wskazał organ, brak było podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniesione zostało bowiem z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. i wymaga rozpatrzenia przez organ II instancji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy.