I SA/Wa 1528/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku M. A. w miejsce, której wstąpili J. P. i D. B. o stwierdzenie nieważności: decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] lutego 1989 r. nr [...] w sprawie obniżenia ceny sprzedaży obiektu zabytkowego w P., decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] kwietnia 1989 r. nr [...] w sprawie wygaszenia zarządu Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w [...] do działek [...], [...], [...], [...] o powierzchni [...] ha w P. oraz uchwały Gminnej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1988 r. nr [...] w sprawie sprzedaży B.P. zespołu pałacowo-parkowego "[...]" – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 1992 r. M. A. wystąpiła do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie, której sporządzona została umowa kupna -sprzedaży zespołu pałacowo-parkowego [...]. Organ I instancji ustalił, że odnośnie przedmiotowej nieruchomości wydane zostały następujące decyzje: Decyzją z dnia [...] sierpnia 1986 r. nr [...] Naczelnik Gminy P. stwierdził, że Wojewódzki Ośrodek Kultury w [...] posiada w zarządzie Pałac wraz z parkiem obejmującym działki gruntu o nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] o ogólnej powierzchni [...] ha, położone w P. i jednocześnie określił cenę gruntu oraz opłatę roczną. Decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...] Naczelnik Gminy w P. przeniósł ww. nieruchomość do zasobów gruntów nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi. Uchwałą Gminnej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1988 r. nr [...] uchwalono sprzedaż nieruchomości oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącą kompleks pałacowo - parkowy położony w P. na rzecz B. P. Decyzją z dnia [...] lutego 1989 r. nr [...] Naczelnik Gminy w P. obniżył cenę sprzedaży zamku w P. wraz z parkiem i obiektami towarzyszącymi, wpisanymi do rejestru zabytków, stanowiącymi działki gruntu o nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] o ogólnej pow. [...] ha, do kwoty [...] zł. W dniu [...] lutego1989 r. Naczelnik Gminy w P. wyznaczył do sprzedaży ww. nieruchomość, określając cenę sprzedaży nieruchomości na kwotę [...] zł. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1989 r. nr [...] Naczelnik Gminy P. orzekł z urzędu o wygaszeniu zarządu Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w [...] do przedmiotowej nieruchomości. Majątek ziemski "[...]" o ogólnej powierzchni [...] ha przejęty został na cele reformy rolnej w trybie dekretu z dnia 6 września 1944 r. Z zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w Z. z dnia 26 marca 1990 r. wynika, że dobra "[...]" w dniu 11 czerwca 1938 r. na publicznej licytacji nabyli H. K., N. L., J. P., S.A. i J. A.. M. A. jest spadkobierczynią po S. A., co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla W. Wydział IV Cywilny z dnia [...] listopada 1985 r. sygn. akt. [...]. M. A. zmarła 19 lipca 1977 r., a spadek po niej nabyła córka D. B., co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...], Wydział III Cywilny z dnia [...] listopada 1999 r. sygn. akt[...]. J. P. jest spadkobiercą J. P., co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydział V Cywilny z dnia [...] listopada 1983 r. sygn. akt. [...]. Po rozpatrzeniu wniosku M. A. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1992 r. nr G[...] odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji sprzedaży zespołu pałacowo-parkowego w P., z uwagi na brak takiej decyzji. Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, decyzją z [...] sierpnia 1993 r. nr [...] uchylił zaskarżoną w.w. decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 1993 r. nr [...]odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie której sporządzono umowę sprzedaży zespołu pałacowo-parkowego "[...]". Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu odwołania M. A. od decyzji Wojewody [...], decyzją z dnia [...] listopada nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że M. A. będącej następcą prawnym byłych właścicieli objętej reformą rolną nieruchomości pod nazwą dobra [...] nie przysługuje przymiot strony. D. B., następczyni prawna zmarłej M. A. oraz J. P. zaskarżyli powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do Naczelnego Sadu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Wyrokiem z dnia 5 lipca 2001 r. sygn. akt I SA 303/2000 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r. Sąd wskazał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydana została po zgonie M. A. a jej spadkobierczyni D. B. nie brała udziału w tym postępowaniu. Jednocześnie sąd wskazał, że zarówno organ I jak i II instancji nie wyjaśniły czy następcy prawni byłych właścicieli majątku [...] złożyli w Urzędzie Gminy P. ofertę kupna wydzielonej jego części - zespołu parkowo-pałacowego [...] a na taką potrzebę wyraźnie wskazywał Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w decyzji z dnia [...] sierpnia 1993r. uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ustalenie, czy spadkobiercy pierwotnych właścicieli złożyli ofertę nabycia, zdaniem sądu, jest czynnikiem determinującym uznanie, iż posiadają oni interes prawny we wzruszeniu decyzji Naczelnika Gminy P. określających osobę nabywcy i przedmiot zbycia. Po ponownym rozpoznaniu wniosku Wojewoda [...]i decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] umorzył postępowanie, mając na uwadze wyrok Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] października 1994r. stwierdzający nieważność umowy kupna-sprzedaży zawartej pomiędzy Urzędem Gminy w P. a B. P. W wyniku rozpatrzenia odwołania J. P. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji minister wskazał, że organ I instancji w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji nie zastosował się do wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lipca 2001r. Nie wyjaśniono bowiem czy następcy prawni byłych właścicieli majątku ziemskiego [...] złożyli w Urzędzie Gminy P. ofertę kupna wydzielonej z jego części zespołu pałacowo-parkowego [...]. Ponadto Minister wskazał na konieczność sprecyzowania przez wnioskodawcę jego żądania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...] pismem z dnia 16 listopada 2005 r. wystąpił do D. B. oraz adw. K. P. działającej w imieniu J. P. o przedłożenie postanowień spadkowych oraz sprecyzowanie jakich decyzji dotyczy wniosek M.A. o stwierdzenie nieważności z dnia 24 kwietnia 1992 r. W dniu 17 lutego 2006 r. adw. K. P. sprecyzowała zakres wniosku oraz przedłożyła żądane postanowienie spadkowe. Organ wojewódzki podjął działania mające na celu zebranie dokumentacji zgromadzonej przez Naczelnika Gminy P. w toku postępowania poprzedzającego zbycie nieruchomości B. P., zwłaszcza pozwalającej na ustalenie czy następcy prawni byłych właścicieli majątku "[...]" złożyli w Urzędzie Gminy P. ofertę kupna zespołu parkowo-pałacowego. Pismem z dnia 12 maja 2006r. wystąpił do Starosty Z. o przesłanie całości dokumentacji zgromadzonej przez Naczelnika Gminy P. w toku postępowania dotyczącego zbycia nieruchomości B. P. Wojewoda [...] kolejnymi pismami z dnia 18 sierpnia 2006 r., 21 września 2006 r. oraz 19 stycznia 2007 r. wystąpił ponownie do Starosty Z., Burmistrza Miasta i Gminy P., [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz Archiwum Państwowego w K. o przesłanie dokumentacji wskazującej, że M. A. lub inni spadkobiercy byłych właścicieli złożyli w Urzędzie Gminy w P. ofertę nabycia zespołu parkowo pałacowego "[...]" Następnie Wojewoda [...] pismem z dnia 13 lipca 2007 r. wezwał wnioskodawców do przedłożenia w terminie 14 dni dowodów potwierdzających złożenie oferty nabycia zespołu parkowo pałacowego "[...]". Wnioskodawcy nie przedłożyli w odpowiedzi na powyższe wezwanie żadnych dowodów w przedmiotowym zakresie, co zdaniem organu nakazuje przyjąć, iż ich nie posiadają. Wojewoda [...] ustalił, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, iż nic nie wskazuje na to, aby następcy prawni pierwotnych właścicieli złożyli ofertę nabycia zespołu parkowo-pałacowego "[...]". Wojewoda [...] wskazał iż w pierwszej kolejności ocenił, czy wnioskodawcy posiadają przymiot strony i tym samym są uprawnieni do żądania wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Wojewoda [...] podniósł, że decyzje Naczelnika Gminy P. z [...] lutego 1989 r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 1989 r. nr [...] dotyczyły nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, co wynika jednoznacznie z odpisu księgi wieczystej nr [...]. Organ wojewódzki wskazał, iż ustalił, że następcy prawni byłych właścicieli majątku ziemskiego [...] nie złożyli w Urzędzie Gminy P. oferty kupna jego wydzielonej części tj. zespołu pałacowo-parkowego "[...]", bowiem tylko wtedy spadkobiercy pierwotnych właścicieli będą posiadali interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności wskazanych we wniosku decyzji. Zdaniem Wojewody [...] wnioskodawcy nie posiadają legitymacji do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] lutego 1989 r. nr [...] w sprawie obniżenia ceny sprzedaży obiektu zabytkowego w P., decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] kwietnia 1989 r. nr [...] w sprawie wygaszenia zarządu Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w [...] do działek [...], [...], [...], [...] o powierzchni [...] ha w P. oraz uchwały Gminnej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1988 r. nr [...] w sprawie sprzedaży B. P. zespołu pałacowo-parkowego "[...]" Mając powyższe na uwadze Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności wskazanych powyżej decyzji oraz uchwały Gminnej Rady Narodowej w P. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożył J. P. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. P. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, że stroną w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Minister Infrastruktury podkreślił, że fakt, iż wnioskodawcy są następcami prawnymi byłych właścicieli nie przesądza o posiadaniu przez nich statusu stron w sprawie. W dacie wydania przedmiotowych decyzji przez Naczelnika Gminy p. tj. [...] lutego 1989 r. oraz [...]kwietnia 1989 r. właścicielem nieruchomości, której dotyczyły decyzje, był Skarb Państwa. Potwierdza to odpis z księgi wieczystej KW [...] Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że obowiązujące wówczas przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie przewidywały dla byłych właścicieli nieruchomości, przejętych na rzecz Skarbu Państwa lub ich spadkobierców pierwszeństwa w ich nabyciu, jeżeli zaoferują cenę równą wartości tej nieruchomości. Ustawodawca uczynił to dopiero od dnia 5 grudnia 1990 r. w art. 28 ust. 4 (a następnie po ujednoliceniu – w art. 23 ust. 4) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Organ odwoławczy wskazał, ze w dniu wydania skarżonych decyzji obowiązywało prawo pierwszeństwa jedynie dla osób fizycznych, które utraciły nieruchomość wskutek wywłaszczenia (art. 27 ustawy według stanu na rok 1989r.). W przedmiotowej sprawie nieruchomość nie była wywłaszczona, a zatem ten zapis nie miał zastosowania. Minister Infrastruktury podniósł, że ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w art. 34 ust. 3 przewiduje, iż "zbycie nieruchomości nie może nastąpić, jeżeli toczy się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. " Takiego zapisu obowiązujące wówczas przepisy nie przewidywały, a zatem z tych regulacji nie można wnioskować o interesie strony w stosunku do decyzji wydanych w 1989 r. Minister Infrastruktury wskazał, że z materiału dowodowego nie wynika, aby spadkobiercy pierwotnych właścicieli nieruchomości złożyli wniosek o nabycie zespołu pałacowo-parkowego [...], co mogłoby uzasadnić interes prawny wnioskodawców jako zainteresowanych jej nabyciem. Wezwani przez Wojewodę [...] wnioskodawcy również nie byli w stanie uprawdopodobnić złożenia stosownego wniosku. Z akt sprawy wynika, iż jedyną osobą, która podjęła starania o nabycie nieruchomości była B. P. Minister Infrastruktury podkreślił, że zgodnie art. 156 kpa, tylko strona może żądać stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. Zatem w trybie art. 156 kpa nie jest możliwe w tym trybie stwierdzenie nieważności uchwały Gminnej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1988 r. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. P. Wnosił o uchylenie w całości decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r. z powodu rażącego naruszenia prawa w szczególności art. 156 k.p.a., 157 kpa oraz art. 28 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę nadania spadkobiercom byłego właściciela przymiotu strony w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi podnosił, ze nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie uznawania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 k.p.a., które można by zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Wskazał, że do czasu wydania prawomocnej decyzji ustalającej, czy nieruchomość "[...]" podlegała działaniu Dekretu PKWN z dnia 6 września 1945 r. o przeprowadzenie reformy rolnej, każde prowadzone postępowanie administracyjne dotyczące tej nieruchomości, w jakiekolwiek jej części - w tym dotyczące zespołu pałacowo - parkowego, powoduje, że spadkobiercy byłego właściciela tej nieruchomości mają nadal interes prawny w tym, żeby uczestniczyć w tym postępowaniu na prawach strony i uzyskać ostateczne potwierdzenie, że decyzje z dnia [...] lutego 1989 r. oraz [...] kwietnia 1989 r. a także uchwała Gminnej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1988 r. były podjęte z rażącym naruszeniem prawa i są nieważne, co spowoduje, że nieruchomość będzie mogła zostać zwrócona. Skarżący dołączył do skargi decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. wydaną na podstawie § 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1945 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz.U. Nr 10, poz. 51 z 1945 r.), stwierdzającą, że nieruchomość ziemska o powierzchni [...] ha, położona w P. podlega działaniu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1945 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa nie została zakończona ostateczną decyzją administracyjną. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Legitymację do żądania wszczęcia postępowania na wniosek ma podmiot, który twierdzi, że wadliwa decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku (art. 28 k.p.a.). Tak więc organ administracji ma obowiązek w pierwszej kolejności ustalić czy postępowanie jest w ogóle dopuszczalne. Niedopuszczalność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może mieć zarówno charakter przedmiotowy, jak i podmiotowy. Przyczyną niedopuszczalności wszczęcia postępowania o charakterze podmiotowym jest brak legitymacji po stronie wnioskodawcy. Niedopuszczalność postępowania powoduje konieczność podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Stosownie do art. 2. 1. lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1945 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej na cele reformy rolnej przeznaczone będą nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Wszystkie nieruchomości ziemskie, wymienione w punktach b, c, d i e, części pierwszej niniejszego artykułu przechodzą bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa. W dacie wydania przedmiotowych decyzji przez Naczelnika Gminy P. tj. [...] lutego 1989 r. oraz [...] kwietnia 1989 r. właścicielem nieruchomości, której dotyczyły decyzje, był Skarb Państwa, co potwierdza to odpis z księgi wieczystej KW nr [...]. Skarżący w dacie wydania decyzji przez Naczelnika Gminy P. nie mieli prawnorzeczowego tytułu do nieruchomości [...]. Samo wystąpienie przez wnioskodawców w trybie § 5, powołanego Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1945 r., o wydanie decyzji stwierdzającej, ze nieruchomość nie podlegała przepisom dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie daje legitymacji do ubiegania się o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych po przejściu przedmiotowej nieruchomości na Skarb Państwa. Skarżący nie uzyskali do dnia wyroku prawomocnej decyzji wydanej na podstawie § 5, powołanego Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. Organ administracji państwowej przeprowadził wnikliwe postępowanie i w oparciu o jego wyniki doszedł do przekonania o czym dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, że spadkobiercy byłych właścicieli nie złożyli oferty kupna części zespołu pałacowo – parkowego [...], a zatem i z tego względu nie posiadają legitymacji do domagania się stwierdzenia nieważności wskazanych we wniosku decyzji. Ma rację organ administracji, iż wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały Gminnej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1988 r. nr [...] w sprawie sprzedaży B. P. zespołu pałacowo-parkowego "[...]", jest niedopuszczalny. W trybie art. 156 kpa strona może domagać się stwierdzenia nieważności decyzji, nie jest możliwe w tym trybie domaganie się stwierdzenia nieważności uchwały. Posłużenie się przez ustawodawcę w art. 156 § 1 k.p.a. pojęciem "decyzja" ma ten skutek, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności mogą być decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie. Art. 156 kpa nie obejmuje uchwał. Skarga jest niezasadna .Organy należycie uzasadniły swoje stanowisko. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.