I SA/Wa 1536/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Daniela Kozłowska WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2010 r. sprawy ze skargi W. W. i Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W. W. i Z. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], w której odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...], o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], z obrębu [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. wskazano, iż Prezydent Miasta S. w decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. zatwierdził, na wniosek A. S. i M. S., podział nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], o pow. [...] ha, będącej współwłasnością A. S. i M. S. Organ zawarł w decyzji warunek określony w art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione służebności drogowe dla działek nie posiadających dostępu do drogi publicznej. W piśmie wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w dniu 10 kwietnia 2009 r. W. i Z. T. zawarli żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2006 r. W podaniu wskazano, iż przy wydawaniu decyzji nie uwzględniono zapisów w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów. W wyniku podziału wydzielone zostały działki nr [...] i [...], które powinny być przeznaczone pod [...]. Zostały one jednak zakwalifikowane jako działki budowlane i nie ustanowiono na nich służebności wieczystej przejścia i przejazdu. Klauzula zawarta w decyzji stanowi martwy zapis, ponieważ nie umożliwia właścicielom działek sąsiednich uzyskania służebności przejścia i przejazdu na niniejszym terenie. Władze miasta nie dokonały wykupu (wywłaszczenia) wymienionych gruntów pod drogę publiczną, jak uczyniły to z działkami nr [...] i [...]. Ponadto wnioskodawcy uznali, iż pominięcie właścicieli działek sąsiednich, jako stron postępowania, znacząco narusza art. 28 k.p.a. Prezydent Miasta S. wydał decyzję "za plecami" zainteresowanych, co narusza art. 8 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w decyzji z dnia [...] maja 2009 r. odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2006 r. Podstawą rozstrzygnięcia Kolegium był fakt wniesienia wniosku przez osoby nie będące stronami postępowania podziałowego. W piśmie z 12 czerwca 2009 r. W. i Z. T. wnieśli o ponowne rozpatrzenia ich wniosku z dnia 10 kwietnia 2009 r., zarzucając, iż odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji godzi w ich interes prawny. Uzasadniając to stanowisko wnioskodawcy wskazali, iż właściciele działek sąsiednich winni być uznani za strony postępowania podziałowego z uwagi na zawarcie w decyzji warunku, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione służebności drogowe dla działek nie posiadających dostępu do drogi publicznej. Zapis o ustanowionych służebnościach nie został wykonany pomimo zbycia działek, jak również władze miasta S. nie dokonały wykupu (wywłaszczenia) wymienionych gruntów pod drogę publiczną. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] maja 2009 r. Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło, iż stronami postępowania podziałowego mogą być wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości objętej wnioskiem podziałowym. Decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. nie ingeruje w prawo własności W. i Z. T. W decyzji podziałowej organ nie orzekł o ich prawach lub obowiązkach. Podział nieruchomości nie powoduje uszczerbku w korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej. W. i Z. T. nie mają interesu prawnego w sprawie o podział działki nr [...], stanowiącej własność innych osób. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2009 r. wnieśli W. i Z. T., którzy podnieśli, iż powinni być uznani jako strony postępowania. Decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. pozostaje w oczywistej sprzeczności z regulacją przewidzianą w art. 28 k.p.a. oraz art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co uzasadnia w pełni wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. W przedmiotowej sprawie Sąd dokonał oceny zaskarżonej decyzji w sposób wynikający z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", nie stwierdzając przesłanek do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu. Na wstępie Sąd wskazuje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w wydanych decyzjach w sposób wyjątkowo szczegółowy i wyczerpujący odniosło się do podania W. i Z. T., wniesionego w dniu 10 kwietnia 2009 r. Organ rozpoznał sprawę w zakresie wymaganym do ustalenia czy skarżący posiadają interes prawny w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2006 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył sprawę i ostatecznie zasadnie wydał decyzję, o której mowa w art. 157 § 3 k.p.a. Stanowisko organu jest zgodne z prawem, a w szczególności z art. 28 k.p.a. W uzasadnieniach decyzji z dnia [...] maja 2009 r. i [...] lipca 2007 r. organ przedstawił podstawy odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Uzasadnienia decyzji spełniają wymagania określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wskazując na powyższe Sąd jedynie ponownie wskazuje, gdyż zagadnienie to zostało wcześniej omówione w decyzjach Kolegium, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Potwierdzenie spełnienia warunku określonego w art. 28 k.p.a. może nastąpić w oparciu o przepis prawa materialnego, który stanowi podstawę do ustalenia istnienia interesu lub obowiązku danego podmiotu. Postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji powinno być przeprowadzone z udziałem stron postępowania zwykłego, a także podmiotu którego obowiązku prawnego lub interesu dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2008 r., I OSK 373/07, niepubl.). Warunek ten należy odnieść także podmiotu inicjującego postępowanie nadzorcze. Wystąpienie z podaniem zawierającym żądanie stwierdzenia nieważności decyzji nie prowadzi w każdym przypadku do merytorycznej oceny zasadności tego żądania. Warunkiem przejścia do etapu oceny zasadności żądania stwierdzenia nieważności decyzji jest między innymi potwierdzenie, iż wnioskodawca posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Pierwszy etap postępowania zainicjowanego żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji kończy się wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji lub decyzji o odmowie wszczęcia takiego postępowania. Decyzja o odmowie wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 157 § 3 k.p.a., zostanie wydana między innymi w przypadku, gdy podmiot wnoszący podanie nie posiada legitymacji do zainicjowania postępowania nadzorczego. Stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2006 r. byli wyłącznie współwłaściciele nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji odnosi się jedynie do wymienionej nieruchomości i działek powstałych w wyniku jej podziału, co dotyczy także zastrzeżenia zawartego w końcowej części rozstrzygnięcia, to jest warunku, iż "(...) przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione służebności drogowe dla działek nie posiadających dostępu do drogi publicznej (...)". Warunek ten nie jest skierowany do właścicieli działek innych niż wymienione w decyzji podziałowej, a zatem znajdzie zastosowanie wyłącznie do działek nr [...], [...] i [...]. Okoliczność ta była wielokrotnie wyjaśniana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zarówno w wydanych decyzjach, jak i w odpowiedzi na skargę. Postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nie miało wpływu na prawa skarżących, gdyż jego przedmiotem był podział nieruchomości, do której nie przysługiwał skarżącym jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy. Stan ten nie uległ zmianie do dnia wydania kończącej ostatecznie postępowanie zainicjowane podaniem wniesionym w dniu 10 kwietnia 2009 r. Oznacza to, iż skarżący nie mają legitymacji do skutecznego wszczęcia postępowania nadzorczego w przedmiocie nieważności decyzji podziałowej z dnia [...] grudnia 2006 r. Podsumowując Sąd wskazuje, iż zarzuty skarżących były całkowicie chybione. Organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania nadzorczego, gdyż decyzja w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2006 r. nie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku skarżących. Brak legitymacji skarżących do zainicjowania postępowania nadzorczego oznacza, iż konieczne stało się wydanie decyzji o odmowie wszczęcia tego postępowania i organ nie był obowiązany do oceny zgodności z prawem decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. w celu ustalenia czy zachodzą podstawy nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.ps.a., orzekł jak w sentencji.