I SA/Wa 1537/14
WyrokWSA w Warszawie2014-06-25
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawną konkubiną, która nie jest z nią spokrewniona ani nie ma wobec niej obowiązku alimentacyjnego?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wyłącznie osobom wymienionym w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, rodzinie zastępczej spokrewnionej lub osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawną konkubiną, która nie jest z nią spokrewniona ani nie ma obowiązku alimentacyjnego, nie spełnia warunków do przyznania świadczenia.Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną konkubiną H. Z. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że M. K. nie jest spokrewniony z H. Z. i nie ma wobec niej obowiązku alimentacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
I SA/Wa 1537/14
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. M. K. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną konkubiną H. Z.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] Burmistrz K. orzekł o odmowie przyznania M. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną konkubiną H. Z. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że osoba, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym tj. M. K. nie jest spokrewniony z H. Z. i nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec H. Z., co oznacza, iż nie ma podstaw prawnych do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego.
Od powyższej decyzji M. K. złożył odwołanie wskazując, że świadczenie pielęgnacyjne mu przysługuje. Podniósł, że H. Z. jest osobą samotną, rodzice jej nie żyją, zaś dzieci są nieletnie i przebywają w rodzinie zastępczej i nie ma osób, na których spoczywałby obowiązek alimentacyjny wobec ww. Na skutek rozpatrzenia ww. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. dnia [...] lutego 2014 r.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456) o świadczeniach rodzinnych – M. K. nie zalicza się do grona osób o których mowa w ww. przepisie. Organ zaznaczył jednocześnie, że wnioskujący w szczególności nie należy do grupy osób wymienionych w ust. 4 ww. ustawy, bowiem zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodziny i Opiekuńczy nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny względem H. Z.
Reasumując organ wskazał, że M. K. nie spełnił żadnego z warunków podmiotowych zawartych w art. 17 ust. 1 ww. ustawy, pomimo tego, iż faktycznie sprawuje on opiekę nad niepełnosprawną w stopniu znacznym konkubiną, której niepełnosprawność powstała przed szesnastym rokiem życia.
Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył M. K.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej odmówiły M. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną konkubiną H. Z. podnosząc, że wnioskodawca nie spełnia podstawowego warunku określonego w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) umożliwiającego przyznanie świadczenia tj. nie jest z H. Z. spokrewniony ani też nie ciąży na nim względem niej obowiązek alimentacyjny w rozumieniu tego przepisu.
Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 7 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W myśl natomiast art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że ani organ I instancji ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie kwestionują, że konkubina skarżącego H. Z. jest osobą niepełnosprawną, niepełnosprawność jej powstała przed 16 rokiem życia, a M. K. sprawuje nad nią faktyczną opiekę.
Jednocześnie jednak okolicznością decydującą o niezasadności skargi jest fakt, że skarżący nie należy do kręgu uprawnionych do świadczenia podmiotów, które ustawodawca wymienił we wskazanych wyżej przepisach ustawy jako, że nie jest z H. Z. spokrewniony ani też nie ma wobec niej obowiązku alimentacyjnego.
Okoliczność powyższa wyklucza – zdaniem Sądu - możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w trybie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wydane w sprawie decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło