I SA/Wa 1539/09

WyrokWSA w Warszawie2010-04-16

Skład orzekający: Przemysław Żmich, Iwona Kosińska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji mógł odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z powodu powagi rzeczy osądzonej wynikającej z wcześniejszej ostatecznej decyzji odmownej?
Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, gdyż wcześniejsza decyzja odmowna stała się ostateczna i wywołała skutek powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). W przypadku tożsamości sprawy, obejmującej te same strony, przedmiot i stan prawny, ponowne rozpoznanie jest niedopuszczalne bez usunięcia z obrotu prawnego decyzji ostatecznej.
Stan faktyczny
D. M. i A. M. wnieśli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1992 r. stwierdzającej nieodpłatne nabycie przez Gminę K. własności nieruchomości, której część (56/100) należała do nich. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, wskazując na brak przymiotu strony wnioskodawców i powagę rzeczy osądzonej wynikającą z wcześniejszej ostatecznej decyzji odmownej z 2007 r. Skarżący podnieśli naruszenie prawa i zaskarżyli decyzję do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi D. M. i A. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku D. M. i A. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. nr [...] stwierdzającej nieodpłatne nabycie przez Gminę K., z mocy prawa, własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W uzasadnieniu decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] września 1992 r. stwierdził nieodpłatne nabycie przez Gminę K., z mocy prawa, własności nieruchomości szczegółowo opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji Wojewody [...], w zakresie dotyczącym 56/100 części przedmiotowej nieruchomości, wystąpili w dniu [...] stycznia 2007 r. D. i A. M., podnosząc, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca własność D. M. została przeniesiona na własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 1981 r. Następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 1998 r. stwierdził, że ww. decyzja Prezydenta Miasta K. w części określonej w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych lokali nr [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w częściach budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jej nieważność. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 157 § 1 i 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w opisanej wyżej sprawie wskazując, iż wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony postępowania komunalizacyjnego, legitymujący w myśl art. 157 § 2 w związku z art. 28 kpa do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. - w odniesieniu do 56/100 części nieruchomości. Wobec niezaskarżenia przedmiotowej decyzji w ustawowym terminie, stała się ona ostateczna. Następnie w dniu 21 stycznia 2009 r. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r., w zakresie dotyczącym 56/100 części przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], wystąpili ponownie D. M. i A. M.. W dniu [...] kwietnia 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. w części dotyczącej 56/100 części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], twierdząc w uzasadnieniu, iż mimo że wywłaszczenia nieruchomości położonej przy ul. [...] - w części dotyczącej 56/100 - dokonano z naruszeniem prawa, to jednakże decyzja wywłaszczeniowa w tej części nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z powyższym następcom prawnym byłego właściciela nieruchomości nie przysługuje przymiot strony wnioskowanego postępowania. Wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli D. M. i A. M., wskazując, iż skoro byli właściciele nieruchomości żądają od organu administracji publicznej unieważnienia decyzji odejmującej im prawo własności i takie unieważnienie uzyskują wraz ze stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa, to mają interes prawny aby unieważnić również decyzję Wojewody "przekazującą" ich prawo własności Gminie K. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że wniosek nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, ani nie przedstawia nowych, popartych dowodami, okoliczności, które mogłyby czynić zasadnym uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził również, że organ nadzoru przy wydawaniu kontrolowanej decyzji pominął tę okoliczność, że sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. - w zakresie 56/100 części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] - została już uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Jak wskazuje się w orzecznictwie, dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie rei iudicatae, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi więc dotyczyć tych samych podmiotów, chyba że w prawa strony zbywalne i dziedziczne wejdą jej następcy prawni, albo wprawdzie zmieni się struktura i nazwa organu, ale pozostanie niezmieniona właściwość rzeczowa czy nowy organ wejdzie w kompetencje drugiego, który przestał działać. Tożsamość musi też dotyczyć przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. J. Borkowski Komentarz, 2004, s. 735; por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1994 r., II SA 1192/93, ON SA 1995, nr 2, poz. 83). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, iż obie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. - w zakresie dotyczącym 56/100 części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] - są tożsame. Zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, ocena dokumentów przedstawionych w sprawie prowadzi do konkluzji, że wydanie decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. odmawiającej wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r., w zakresie 56/100 części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] spowodowało powagę rzeczy osądzonej skutkującą niedopuszczalnością ponownego orzeczenia w sprawie ustalenia legitymacji skarżących do skutecznego wszczęcia postępowania nieważnościowego. Zdaniem organu, przy braku nowych okoliczności przemawiających za uznaniem istnienia przymiotu strony uznać należy, iż skarżący żądają wydania drugiego orzeczenia w tej samej sprawie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreślił, że nie zmienił stanowiska zawartego w decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2007 r., wskazującego, iż wnioskodawcy nie posiadali w dniu 27 maja 1990 r. tytułu prawnego do władania sporną nieruchomością, który stałby na przeszkodzie jej komunalizacji. W związku z powyższym nie znalazł podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania nadzwyczajnego - celem ewentualnej weryfikacji wcześniejszego rozstrzygnięcia. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli D. M. i A. M.; zarzucając naruszenie (1) art. 28 kpa poprzez nieuwzględnienie interesu skarżących i odmowę przyznania im przymiotu strony postępowania, (2) art. 104 § 2 kpa poprzez przyjęcie, że sprawa ta została już rozstrzygnięta decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], a zatem organ jest związany tą decyzją i nastąpiła powaga rzeczy osądzonej – wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] i orzeczenie, że skarżącym D. M. i A. M. przysługuje przymiot strony w postępowaniu objętym ich wnioskiem lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podnieśli, że skoro decyzje odejmujące im prawo własności zostały uznane za nieważne oraz za wydane z naruszeniem prawa, zatem ich byt prawny został zakwestionowany od samego początku. Tym samym musi budzić poważne wątpliwości prawne czy późniejsza decyzja komunalizacyjna Wojewody może nadal istnieć w obrocie prawnym. W myśl art. 156 § 1 pkt 2 decyzja musi być uznana za nieważną gdy "została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". Uznanie poprzednich decyzji za nieważne oraz jako wydane z naruszeniem prawa, z mocą ex tunc, wypełnia przesłanki przewidziane w tym przepisie. Skarżący podnieśli, że decyzja komunalizacyjna Wojewody przyznawała prawo Gminie, którego już Skarb Państwa w części nie posiadał, a w pozostałej części nabył to prawo z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżących, okoliczności te przemawiały w oczywisty sposób za uchyleniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. w całości. Wnioskodawcy wnieśli o ponowne rozpatrzenie swojego wniosku uzasadniając swój interes prawny ogólną normą konstytucyjnej ochrony prawa własności wynikającą z art. 21 Konstytucji oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Podnieśli, że decyzja o przejęciu prawa własności od wnioskodawców na rzecz Skarbu Państwa była dotknięta wadą prawną skutkującą nieważnością tej decyzji, a tym samym Skarb Państwa nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości i jako niewłaściciel nie mógł przenieść prawa własności na rzecz Gminy K., gdyż sam go nie posiadał. Tym samym Skarb Państwa (wojewoda) naruszył art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Wnioskodawcy na tę okoliczność przywołali wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2009 r. do sygn. akt I SA/Wa 799/08, którego teza o treści: "Decyzja komunalizacyjna wydana w stosunku do mienia, które nigdy nie stanowiło własności Skarbu Państwa, rażąco naruszała prawo, to jest art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, co w konsekwencji - z mocy przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności." - odpowiada okolicznościom faktycznym i stanowi prawnemu w niniejszej sprawie. Oznacza to, zdaniem skarżących, że organ administracyjny naruszył przepis art. 28 kpa odmawiając wnioskodawcom przymiotu strony i z tego względu skarżone decyzje winny być uchylone. Stanowisko organu, zdaniem skarżących, jest błędne i narusza istotę art. 104 § 2 kpa. Skarżący podnieśli, że aby mówić o powadze rzeczy osądzonej sprawa musi być rozpoznana i rozstrzygnięta "co do jej istoty w całości lub w części ..." natomiast w niniejszej sprawie organ administracyjny nie zajmował się jeszcze rozstrzygnięciem "istoty sprawy", a jedynie kwestią proceduralną uznania lub nie wnioskodawców za stronę tego postępowania. Decyzje wydane w tym zakresie nie "spowodowały powagi rzeczy osądzonej" albowiem strona (wnioskodawcy) mogą występować z wnioskiem o tej samej treści wielokrotnie, aż do merytorycznego rozpoznania ich wniosku. Wielokrotność tych wystąpień (poza ustawowymi ograniczeniami) może wynikać choćby ze zmiany przepisów prawa dających im możliwość odzyskania swojej własności. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi organ powołaną podstawą prawną. 2. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 3. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Zaskarżoną decyzją Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. stwierdzającej nieodpłatne nabycie przez Gminę K., z mocy prawa, własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...]. Pomimo, że wywłaszczenia nieruchomości położonej przy ul. [...] - w części dotyczącej 56/100 - dokonano z naruszeniem prawa, to decyzja wywłaszczeniowa w tej części nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Konsekwencją pozostawania w obrocie prawnym decyzji wywłaszczeniowej w określonej części jest to, że następcom prawnym byłego właściciela nieruchomości nie przysługuje przymiot strony postępowania komunalizacyjnego, jak również strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, w których to postępowaniach stronami są tylko Skarb Państwa i gmina, ewentualnie osoba, która wykaże, że to jej, a nie Skarbowi Państwa przysługuje tytuł prawnorzeczowy do komunalizowanego mienia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, i Sąd podziela ten pogląd, że wniosek nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, ani nie przedstawia popartych dowodami nowych okoliczności, które mogłyby czynić zasadnym uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. 4. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Jeśli decyzja administracyjna uzyskała cechę ostateczności, to nie można ponownie orzekać w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Prawidłowo organ również podniósł, iż w orzecznictwie, dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie res iudicata, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. O tożsamości sprawy można mówić wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu, i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (wyrok NSA OZ w Katowicach z 28 listopada 2000 r. I SA/Ka 1458/99 - "Glosa" 2002, nr 5, s. 47; teza druga wyroku NSA z 8 lipca 1999 r. IV SA 2152/97 - LEX nr 47902; wyrok NSA z 29 kwietnia 1999 r. V SA 1942/98 - ONSA 2000, nr 2, poz. 76; wyrok NSA z 20 stycznia 1999 r. III SA 6434/97 - LEX nr 37852; wyrok NSA IV SA 1061/96 - LEX nr 45166, za: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. P. Przybysz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 327). 5. Przypomnieć należy, że D. M. i A. M. w dniu 31 stycznia 2007 r. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...], a Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [..] maja 2007 r. odmówił wszczęcia postępowania, twierdząc, iż wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony postępowania komunalizacyjnego, i decyzja ta, wobec niezaskarżenia jej w ustawowym terminie - stała się ostateczna. D. M. i A. M. ponownie, wnioskiem z dnia 21 stycznia 2009 r., wystąpili o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...], a Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, twierdząc, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, ani nie przedstawia popartych dowodami nowych okoliczności, które czyniłyby zasadnym uchylenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r.. Ponadto, wydanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji z dnia [...] maja 2007 r. odmawiającej wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia [...] września 1992 r. spowodowało powagę rzeczy osądzonej skutkującą niedopuszczalnością ponownego orzeczenia w sprawie ustalenia legitymacji skarżących do skutecznego wszczęcia postępowania nieważnościowego. Zdaniem Sądu, jeżeli już raz, po wpłynięciu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmówiono wszczęcia postępowania nadzorczego, i decyzja w tej sprawie wobec jej nie zaskarżenia stała się ostateczna, nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie. Nowa decyzja nadzorcza, niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia, byłaby obciążona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa i sama podlegałaby stwierdzeniu nieważności. 6. Zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 kpa następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. O tożsamości sprawy można mówić wtedy, gdy występują te same podmioty, ten sam przedmiot i ten sam stan prawny w nie zmienionym stanie faktycznym. O tożsamości sprawy stanowi charakter i zakres praw nabytych z decyzji (lub brak ich nabycia) lub ustanowionych nią obowiązków. Należy więc przyznać rację skarżącym, którzy w skardze stwierdzili, że "Wielokrotność tych wystąpień (poza ustawowymi ograniczeniami) może wynikać choćby ze zmiany przepisów prawa dających im możliwość odzyskania swojej własności.", bowiem w takiej sytuacji, przy zmianie przepisów, nie można mówić o tożsamości sprawy. Należy podkreślić, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 16 kpa zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, która stanowi, że dopóki decyzja ostateczna nie zostanie usunięta z obrotu prawnego, w jednym z przewidzianych przez prawo procesowe trybów nadzwyczajnych, dopóty stosunek prawny powstały na jej podstawie wiąże strony postępowania oraz organ. Decyzja wydana w tej samej sprawie byłaby dotknięta wadą nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów kpa, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa (res iudicata). Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi więc dotyczyć tych samych podmiotów, tożsamość musi też dotyczyć przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. J. Borkowski Komentarz, 2004, s. 735; por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1994 r., II SA 1192/93, ON SA 1995, nr 2, poz. 83). Ma zatem rację organ twierdząc, iż obie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. są tożsame. 7. Prawidłowo Minister Spraw Wewnętrznych uznał, iż wydanie z dnia [...] maja 2007 r. odmawiającej wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r., w zakresie 56/100 części nieruchomości - spowodowało powagę rzeczy osądzonej, która skutkuje niedopuszczalnością ponownego orzekania w sprawie ustalenia legitymacji skarżących do skutecznego wszczęcia postępowania nieważnościowego. Prawidłowo również organ uznał, iż przy braku nowych okoliczności przemawiających za uznaniem istnienia przymiotu strony, uznać należało, iż skarżący żądają wydania drugiego orzeczenia w tej samej sprawie. 8. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło