I SA/Wa 1542/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi E. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]czerwca 2005 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...], [...] odmówiło E. R. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] w przedmiocie przyznania i wypłaty renty socjalnej M. R. oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] ustalił, że M. R. nabyła prawo do renty socjalnej w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 września 2003 r. oraz stwierdził, że renta socjalna zostanie stronie wypłacona za okres od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 30 września 2003 r., natomiast brak jest możliwości realizacji tego świadczenia za okres od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 marca 2003 r., wobec zmiany stanu prawnego. Od powyższej decyzji odwołała się E. R. matka M. R. wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2005 r., w części dotyczącej stwierdzenia przez organ pierwszej instancji braku możliwości realizacji renty socjalnej za okres od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 marca 2003 r, spowodowanego zmianami ustawowymi. Równocześnie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powołując się na brak możliwości zachowania terminu, z uwagi na brak dostępu do źródeł prawa oraz chorobę przebiegającą z wysoką gorączką i bardzo złym stanem zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...], [...] odmówiło E. R. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] w przedmiocie przyznania i wypłaty renty socjalnej M. R. oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 58 KPA w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie Sygn. akt I SA/Wa 1542/05 terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z ustaleń organu odwoławczego wynika natomiast, że decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] lutego 2005 r. E. R. odebrała w dniu 14 lutego 2005 r., w konsekwencji w dniu 28 lutego 2005 r. upłynął termin do złożenia odwołania od tej decyzji. W dniu 3 marca 2005 r. E. R. nadała odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku o przywrócenie terminu E. R. wskazała, że od dnia 24 lutego 2005 r. była chora na grypę, z powodu gorączki i bardzo złego samopoczucia nie była w stanie logicznie uzasadnić odwołania, wskazała również, że ze względu na brak komputera i intranetu bardzo dużo czasu zajęło ustalenie i dotarcie do aktów prawnych dotyczących tej sprawy. Biorąc pod uwagę argumentację strony Kolegium uznało, że E. R. nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Z akt sprawy wynika, że termin czternastodniowy do wniesienia odwołania zaczął biec od dnia 15 lutego 2005 r. Strona miała więc ponad tydzień czasu do momentu zachorowania, aby dokonać tej czynności w terminie. Natomiast podnoszona przez stronę okoliczność braku komputera i internetu oraz związany z tym faktem długi okres poszukiwania aktów prawnych dotyczących stanu prawnego, w którym wydano decyzję, nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Wobec braku możliwości uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu należało stwierdzić, iż wniesione w niniejszej sprawie odwołanie zostało złożone po terminie jaki przewidziany był do jego wniesienia. Zgodnie bowiem z art. 129 § 2 KPA odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Pouczenie tej treści zostało zamieszczone w zaskarżonej decyzji. W dniu [...] lipca 2005 r. E. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., żądając jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu. Podniosła mianowicie, że w treści decyzji organ pierwszej instancji powołał przepisy wielu ustaw, do których nie miała dostępu i nie mogła sprawdzić, czy przyczyny odmowy wypłacenia renty były prawidłowe. Dotarcie do tych przepisów zajęło wiele czasu, ze względu na brak możliwości opłacenia prawnika oraz brak komputera, internetu i dzienników ustaw. W rezultacie nie udało Sygn. akt I SA/Wa 1542/05 się dotrzeć do właściwych przepisów przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Posiadane zaś wykształcenie nieprawnicze i brak jakiejkolwiek styczności z prawem utrudniło polemikę z instytucją. Ponadto z powodu wysokiej gorączki i bardzo złego stanu samopoczucia spowodowanych grypą skarżąca nie była w stanie logicznie uzasadnić odwołania. Istotne jest również i to, że córka wymaga stałej opieki, co dodatkowo utrudniało zebranie materiałów i napisanie odwołania od decyzji. Z tych względów odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. wraz z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w imieniu M. R., zdołała wysłać dopiero dnia 3 marca 2005 roku, a więc w trzy dni po upływie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zrm) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie zgodzi się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w kwestii braku przesłanek umożliwiających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wyrażony w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2005 r. pogląd, iż skarżąca mogła wnieść odwołanie przed rozpoczęciem choroby nie może się ostać, ponieważ argumentacja taka jest pozbawiona racji. Trudno bowiem przewidzieć nadejście choroby, jak to miało miejsce w sytuacji skarżącej. Z natury rzeczy osoba nie ma przecież żadnego wpływu na moment, w którym nastąpi zachorowanie, utrudniające normalne funkcjonowanie w jej życiowych sprawach. Twierdzenie zatem, że E. R. mogła sporządzić i wnieść odwołanie w odcinku czasowym pomiędzy otrzymaniem decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. a zachorowaniem na grypę nie może być uznane za okoliczność wskazującą na jej winę w uchybieniu terminu. Z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących Sygn. akt I SA/Wa 1542/05 terminów dokonywania czynności procesowych, w szczególności art. 57- art. 60 i art. 129 § 2 KPA wynika, iż strona ma prawo do złożenia odwołania nawet w ostatnim dniu biegu terminu. W ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania może również nastąpić zdarzenie uniemożliwiające stronie dokonanie tej czynności w terminie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że o braku winy zainteresowanego podmiotu można mówić wówczas, gdy osoba ta działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 727/97). W ocenie Sądu skarżąca wykazała, że działała z najwyższą starannością w interesie niepełnosprawnej córki, natomiast w dochowaniu terminu przeszkodziła jej choroba, a zatem należy uznać, że wystarczająco uprawdopodobniła brak winy w złożeniu odwołania po terminie. Okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu może być bowiem nagła choroba strony. Poza tym należało wziąć pod uwagę, że E. R. jest osobą samotnie wychowującą niepełnosprawną córkę, wymagającą stałej opieki. Nie istniała zatem możliwość posłużenia się inną osobą w dopełnieniu czynności wniesienia odwołania. Należało więc uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 i 2 KPA i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. w zakresie odmowy przywrócenia terminu skutkowało koniecznością uchylenia postanowienia w pozostałej części. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.