I SA/Wa 1545/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. N. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], w której orzeczono o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną – ul. [...] w W., stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...] m2 obrębu [...] oraz za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną – ul. [...] w W., stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...] m2 obrębu [...] - umorzył postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy ustalił, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2008 r. umorzył postępowanie wszczęte z wniosku L. N. w sprawie odszkodowania za wyżej opisane nieruchomości wskazując, że osoba ta nie jest podmiotem uprawnionym do występowania z żądaniem ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości, gdyż nie była właścicielem tych gruntów w dniu 31 grudnia 1998 r. Od powyższej decyzji wniósł odwołanie D. N., reprezentowany przez pełnomocnika L. N. W odwołaniu wskazano, iż odszkodowanie powinno być w całości przyznane na rzecz D. N., który złożył stosowny wniosek o odszkodowanie w dniu 26 stycznia 1998 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi D. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 27 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu tego orzeczenia, iż D. N. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Wojewoda [...] uzasadniając decyzję z dnia z dnia [...] lipca 2009 r., wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy, wskazał, iż mając na uwadze zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 27 lutego 2009 r. (sygn. akt I SA/WA 1583/08) należy stwierdzić, że przedmiotem postępowania jest rozstrzygnięcie kwestii legitymacji D. N. do skutecznego odwołania się od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2008 r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozpoznawanej sprawie, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. D. N. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym o przyznanie tego odszkodowania. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nie nastąpiła konkretyzacja żadnego obowiązku bądź uprawnienia skarżącego, co skutkować musi uznaniem, że nie miał on legitymacji do złożenia odwołania, ponieważ w postępowaniu w przedmiocie ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną nie przysługiwał mu przymiot strony. D. N. wniósł skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 128 – 135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarowaniu nieruchomościami oraz art. 73 ust. 1-5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Skarżący podniósł, że pomimo faktycznego pozbawienia prawa własności przez przejęcie części nieruchomości pod drogę publiczną nie wypłacono właścicielowi odszkodowania pomimo złożenia przez niego wniosku. Nie uznano pełnomocnictwa, na mocy którego matka właściciela wystąpiła o wypłatę odszkodowania. Skarżący wyjaśnił także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził w sprawie sygn. akt I SA/WA 1583/08, że skarżący nie miał legitymacji do skutecznego odwołania się od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2008 r., a wniosek złożony przez skarżącego 28 stycznia 1998 r. nigdy nie został rozpatrzony i nie był przedmiotem rozstrzygnięcia Prezydenta W. z [...] marca 2008 r. Skarżący zarzucił także, że Wojewoda [...] w dalszym ciągu uchyla się od uznania i rozpatrzenia wniosku złożonego przez skarżącego w dniu 28 stycznia 1998 r. D. N. składając wniosek żądał czynności organu ze względu na swój interes prawny. Gmina W. nie rozpatrzyła wniosku dlatego skarżący nie mógł być objęty decyzją. Wojewoda [...], wydając decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, naruszył przepisy oraz wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 lutego 2009 r. (sygn. akt I SA/Wa 1583/08) w sposób jednoznaczny wskazał, że odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2008 r. zostało wniesione przez L. N., która była stroną postępowania zakończonego tą decyzją oraz przez D. N. reprezentowanego przez L. N. D. N. odnosi się w odwołaniu do własnego wniosku z 26 stycznia 1998 r. o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogi publiczne. Wniosek ten nie mógł być objęty decyzją Prezydenta W., gdyż zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., z chwilą doręczenia tego wniosku organowi zostało wszczęte odrębne postępowanie, które winno być załatwione przez wydanie decyzji z zachowaniem zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a. Zatem organ odwoławczy nie był w ogóle uprawniony do badania tego wniosku i zajmowania stanowiska co do jego zasadności. Stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z [...] marca 2008 r. była tylko L. N., a zatem tylko jej odwołanie podlegało rozpatrzeniu przez organ odwoławczy i rozstrzygnięciu decyzją o treści przewidzianej w art. 138 §1 pkt 1 i 2 k.p.a. D. N. nie ma legitymacji do bycia stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż postępowanie z wniosku L. N. o przyznanie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, nie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Ponieważ D. N. nie jest stroną w sprawie wszczętej z wniosku L. N. z 16 września 2002 r., a zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie, ale tylko stronie, to postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania D. N. stało się bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy kwestii tej w ogóle nie rozstrzygnął, a więc zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. Przestawiając powyższe stanowisko Sąd polecił organowi odwoławczemu wydanie prawidłowej decyzji uwzględniając uwagi co do stwierdzonych nieprawidłowości. Opierając się na powyższym stanowisku, które na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") było wiążące dla Wojewody [...], a które także obowiązany jest uwzględnić Sąd przy rozstrzygnięciu sprawy w niniejszym postępowaniu, należy stwierdzić, iż organ odwoławczy nie naruszył prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego było następstwem wniesienia przez D. N. odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2008 r., która dotyczyła wyłącznie wniosku L. N. z 16 września 2002 r. i wymieniona wnioskodawczyni była jedyną stroną tego postępowania. W decyzji Prezydenta W. nie zostało zawarte rozstrzygnięcie odnoszące się do wniosku D. N. z 26 stycznia 1998 r. Jeżeli zatem decyzja z dnia [...] marca 2008 r. nie ma wpływu na prawa i obowiązki D. N., a wyłącznie odnosi się do wniosku L. N., to organ odwoławczy zasadnie umorzył postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż prawo do wniesienia odwołania służy wyłącznie stronie (art. 127 § 1 k.p.a.). Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ odwoławczy zajął także stanowisko co do złożenia przez D. N. wniosku o odszkodowanie z tytuły nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogę publiczną wskazując, iż niezłożenie tego wniosku w ustawowym terminie prowadziło do rozstrzygnięcia sprawy przez Prezydenta W. z pominięciem D. N. Uzasadnienie Wojewody [...], w zakresie odnoszącym się do zachowania przez D. N. terminu do złożenia wniosku o przyznania odszkodowania jest wadliwe, gdyż pozostaje w sprzeczności ze wskazaniami Sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lutego 2009 r. W orzeczeniu tym wskazano bowiem, że wniosek D. N. z 26 stycznia 1998 r. nie został rozstrzygnięty przez organ pierwszej instancji, a zatem organ odwoławczy nie był w ogóle uprawniony do badania tego wniosku i zajmowania stanowiska co do jego zasadności. Wobec tego organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowania odwoławcze, nie powinien w jakikolwiek sposób oceniać wniosku D. N., w tym wypowiadać się co do dochowania terminu do jego wniesienia, skoro decyzja Prezydenta W. odnosiła się wyłącznie do wniosku L. N. Organ odwoławczy, wbrew wskazaniom Sądu stwierdził także, iż D. N. nie złożył w terminie wniosku o odszkodowanie z tytułu nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogę publiczną. Ustalenia w tym zakresie nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a zatem nie powinny być przedmiotem rozważań organu odwoławczego. Opisane uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, a zatem nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego Sąd stwierdza, że stanowisko przedstawione w skardze, które nie znajduje oparcia w okolicznościach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, wynika z nieuwzględniania przez skarżącego faktu, iż decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2008 r. dotyczy wyłącznie wniosku L. N. Skarżący domaga się rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym w sytuacji, gdy nie została jeszcze wydana przez organ pierwszej instancji decyzja dotycząca jego wniosku z 26 stycznia 1998 r. Wobec tego zarzuty nierozpoznania przez Wojewodę [...] wniosku skarżącego oraz pominięcia przez ten organ wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2009 r., są całkowicie chybione. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.